anthony de mello - bewustzijn

Click here to load reader

Post on 01-Aug-2016

229 views

Category:

Documents

3 download

Embed Size (px)

DESCRIPTION

Anthony de Mello (1931-1987) was een jezuïtische priester en is, door zijn vele boeken en spirituele conferenties, bekend over de hele wereld. In deze bestseller Bewustzijn vermengt hij christelijke spiritualiteit met boeddhistische wijsheid en psychologisch inzicht en komt daarbij tot een prachtige synthese. In korte hoofdstukken legt hij uit dat het tijd wordt om, in plaats van alsmaar een druk en gehaast leven te leiden, ons bewust te worden van de stilte die in ons is. Dit gebeurt alleen, beweert hij, als we ons gewaar worden van onze meest onderdrukte en donkerste gedachten. We moeten deze (h)erkennen en accepteren, maar ons er niet door laten beïnvloeden. Er komt dan ruimte voor bewustzijn (stilte) waardoor we kunnen veranderen. Wanneer we gaan inzien dat dit bewustzijn in ieder van ons aanwezig is, is dit de sleutel tot een levendiger, uitdagender en vollediger leven. We kunnen dan meer open staan voor onze medemensen en de behoeften en het potentieel van hen zien. Dit is een m

TRANSCRIPT

  • BEWUSTZIJN

  • BEWUSTZIJN Risico's en mogelijkheden

    van de werkelijkheid

    ANTHONY DE MELLO

    samsara

  • The Center for Spiritual Exchange 1990 Oorspronkelijke titel: Awareness Oorspronkelijke uitgave: Doubleday, a di vision ofThe Doubleday

    Broadway Publishing Group, a division of Random House, lnc.

    Samsara Uitgeverij b.v. 2004 (vierde druk 2014) Vertaling: Bob Snoijink Omslagontwerp: Kees Schreuders Lay-out: Studio 28, Hillegom ISBN: 978-94-9141-118-2 I NUR 728

    Niets uit deze uitgave mag gereproduceerd worden zonder schriftelijke toestemming van: Samsara Uitgeverij bv, Herengracht 341, I 016 AZ Amsterdam.

    Voorwoord Over ontwaken

    Inhoud

    Kan ik iets betekenen voor je tijdens deze retraite? Over het juiste soort egosme Over de zucht naar geluk Hebben we het over psychologie in deze cursus

    spiritualiteit? Verzaking is ook de oplossing nier Luister en leer af De poppenkast van liefdadigheid Wat gaat er door je heen? Goed, slecht, of boffen Onze illusie over anderen Zelfobservatie Gewaarzijn zonder alles te willen evalueren De illusie van beloning Jezelf vinden Je uitkleden tot je naakte 'ik' Negatieve gevoelens naar anderen Over afhankelijkheid Hoe geluk ontstaat Angst, de wortel van geweld Bewustzijn en conract met de werkelijkheid

    7 11 13 16 18

    20 24 26 30 38 43 45 50 52 58 60 64 69 72 75 82 84

  • Goede religie: de antithese van onbewustheid Etiketten Obstakels voor geluk Vier stappen naar wijsheid Alles is in orde met de wereld Slaapwandelen Verandering uit hebzucht Een veranderd persoon Aankomen bij de stilte De strijd verliezen Permanente waarde Voorkeur in plaats van verlangen Je vastklampen aan illusie Herinneringen knuffelen Concreet worden Met de mond vol tanden Culturele conditionering Gefilterde werkelijkheid Onthechting Verslavende liefde Nog meer woorden Verborgen agends Meegeven Een assortiment landmijnen De dood van 'mij' Inzicht en begrip Niet forceren Echt worden Een assortiment beelden Niets over liefde zeggen Controle verliezen Luisteren naar het leven Het einde van analyse Pal voor je neus Het land van liefde

    86 96 98

    103 109 113 117 124 128 133 136 139 142 146 152 160 164 168 173 178 181 183 187 189 192 195 200 202 204 207 209 212 215 218 222

    Voorwoord

    0 nder vrienden werd Tony de Mello op een keer gevraagd iets over de aard van zijn werk te vertellen.

    Hij stond op en vertelde een verhaal dat hij later op conferenties herhaalde, en dat zijn lezers zullen herkennen van zijn boek Song of the Bird. Tot mijn verbazing zei hij dat het verhaal op mij sloeg.

    Een man vond een adelaarsei en legde dat in het nest van een boerenkip. Het adelaarsjong kwam gelijk uit met de kuikens en groeide samen met hen op. De adelaar deed zijn hele leven wat de kuikens deden, want hij dacht dat hij een scharrelkip was. Hij krabde de aarde op zoek naar wurmen en insecten. Hij tokte en kakelde, sloeg met zijn vleugels en wist zich een stukje in de lucht te verheffen. Jaren gingen voorbij en de adelaar werd heel oud. Op een dag zag hij een prachtige vogel hoog boven zich in de wolkenloze lucht. Hij gleed met majes-

    7

  • tueuze gratie op de krachtige thermiek en bewoog zijn sterke, gouden vleugels amper. De oude adelaar keek met ontzag omhoog en vroeg: 'Wie is dat?' 'Dat is de adelaar, de koning van de vogels,' zei zijn buurman. 'Zijn rijk is hoog in de lucht. Wij zijn kippen, wij horen op de aarde.' Dus de adelaar leefde en stierf als een kip, want dat meende hij te zijn.

    Verbaasd? Eerst was ik ronder meer beledigd! Vergeleek hij me in het openbaar met een scharrelkip? In zekere zin wel, maar ook weer niet. Beledigend? Geen sprake van. Zo was Tony niet. Maar hij maakte mij en de andere aanwezigen duidelijk dat ik in zijn ogen een 'gouden' adelaar was, die zich niet bewust was van de hoogten waarheen hij kon scheren. Het verhaal deed me beseffen wat een groot mens hij was, hoe oprecht zijn liefde en respect voor mensen was, terwijl hij altijd de waarheid sprak. Dat was de kwintessens van zijn werk: mensen de ogen openen voor hun eigenlijke grootsheid. Dat was Tony de Mello op zijn best, als hij zijn boodschap van het 'bewustzijn' uitdroeg, als hij het licht zag dat wij voor onszelf en anderen zijn, als hij inzag dat we beter waren dan we beseften.

    Dit boek vangt Tony tijdens zijn adelaarsvlucht, wanneer hij - in levende dialoog en interactie - alle thems aanroert die het hart van iedereen die naar hem luistert doen zwellen.

    Na zijn dood had ik de taak om op papier de geest van zijn woorden en zijn spontaniteit met een ontvan-

    8

    keiijk publiek levend te houden. Dankzij de fantastische steun van George McCauley, s.j., Joan Brady, John Culkin en anderen die te talrijk zijn om op te noemen, zijn de opwindende, onderhoudende en provocerende uren die Tony heeft doorgebracht met de communicatie met mensen van vlees en bloed schitterend gevangen op de bladzijden die hierna volgen.

    Geniet van dit boek. Laat de woorden je ziel binnenglippen en luister met je hart, zoals Tony zou zeggen. Hoor zijn verhalen aan en je hoort je eigen verhalen. Ik laat u nu alleen met Tony, een spirituele gids en een vriend voor het leven.

    J. Francis Stroud, s.j. De Mello Spirituality Center Fordham University Bronx, New York

    9

  • Over ontwaken

    S piritualiteit betekent wakker worden. De meeste mensen slapen, al zijn ze zich daar niet van bewust. Ze worden slapend geboren, brengen hun leven slapend door, trouwen in hun slaap, verwekken kinderen in hun slaap en sterven in hun slaap zonder ooit wakker te worden. Nooit begrijpen ze de enorme schoonheid van wat we het 'menselijke bestaan' noemen. Weet u, alle mystici - katholieke, christelijke, niet-christelijke, ongeacht hun theologie- zijn het over n ding eens: dat alles goed is, alles is goed. Hoewel het een zootje is, is alles toch goed. Vreemde paradox, dat zeker. Maar het tragische is dat de meeste mensen nooit inzien dat alles goed is, omdat ze slapen. Ze hebben een nachtmerrie.

    Vorig jaar hoorde ik een verhaal op de Spaanse tv over een man die op de deur van zijn zoon klopt. 'Jaime,' zegt hij, 'wakker worden!' Jaime antwoord: 'Ik wil niet opstaan, papa.' De vader roept: 'Opstaan, je moet naar school!' Jaime zegt: 'Ik wil niet naar school.' Vraagt de vader: 'Waarom niet?' Zegt Jaime: 'Drie redenen. In de

    11

  • eerste plaats omdat het zo saai is; in de tweede plaats omdat de kinderen me pesten en ten derde heb ik een hekel aan school.' En zijn vader zegt: 'Nou, ik geef je drie redenen waarom je wl naar school moet. In de eerste plaats omdat het je plicht is, in de tweede plaats omdat je vijfenveertig bent en ten derde omdat je de hoofdonderwijzer bent.' Wakker worden, wakker worden! Je bent volwassen. Je bent te groot om nog te slapen. Wakker worden! Hou op met spelen met je speelgoed.

    De meeste mensen zeggen wel dat ze de kleuterschool willen verlaten, maar laat je niets wijsmaken. Geloof hen niet! Ze willen alleen maar dat je hun kapotte speelgoed repareert. 'Geef me mijn vrouw terug. Geef me mijn baan terug. Geef me mijn geld terug. Geef me mijn reputatie en mijn succes terug.' Dat willen ze; ze willen ander speelgoed. Meer niet. Zelfs de beste psycholoog kan je vertellen dat mensen niet echt genezen willen worden. Ze willen een pil tegen de pijn. Genezing doet te veel zeer.

    Wakker worden is onaangenaam, weet je. Het is zo lekker comfortabel in bed. Het is irritant om gewekt re worden. Daarom zal een verstandige goeroe geen poging doen om mensen wakker te maken. Hopelijk zal ik wijs genoeg zijn om geen enkele poging te ondernemen om je wakker te schudden als je slaapt. Daar heb ik in feite niets mee te maken, ook al zeg ik van tijd tot tijd 'Wakker worden!' tegen je. Ik moet me met mijn eigen zaken bemoeien, mijn eigen dansje dansen. Heb je er iets aan, mooi. Zo niet, pech gehad! Zoals de Arabieren zeggen: 'De regen blijft hetzelfde, maar hij laat doornstruiken groeien in her moeras en bloemen in de tuin.'

    12

    Kan ik iets voor je betekenen

    tijdens deze retraite?

    Dachten jullie dat ik iemand ging helpen? Nee! 0, nee, nee, nee, nee, nee! Verwacht niet dat ik iemand ga helpen. Ik verwacht evenmin iemand schade te berokkenen. Als je beschadigd wordt, doe je dat zelf, en als je wordt geholpen ook. Echt waar! Denk je dat mensen je helpen? Nee, hoor. Dacht je dat mensen je steunen? Welnee.

    Er was eens een vrouw in een therapiegroep die ik heb geleid. Ze was non. Ze zei tegen me: 'Ik voel me niet gesteund door mijn baas.' Ik vroeg: 'Hoe bedoel je?' En ze zegt: 'Nou, mijn baas, de overste van het provincieklooster, komt nooit op het noviciaat waar ik de leiding heb. Nooit. Er komt nooit een woord van waardering.' Ik zei: 'Goed, we gaan een rollenspelletje doen. Stel je maar voor dat ik jouw overste ken. Ik weet zelfs precies hoe ze over je denkt. Dus ik speel de rol van overste en ik zeg tegen je: "Weet je, Mary de reden dat ik nooit op jouw werkplek verschijn, is omdat die de enige in de hele provincie is waar geen problemen zijn. Ik weet dat jij de

    13

  • leiding hebt, dus alles is in orde." Hoe voel je je nu?' Ze zegt: 'Geweldig.' Vervolgens zeg ik: 'Wil je de kamer even uitgaan? Dat hoort bij de oefening.' Dus dat deed ze. Toen ze weg was, zei ik tegen de andere deelnemers aan die groep: 'Ik ben nog steeds de overste, ok? Mary is de slechtste novicenmeesteres in de hele geschiedenis van de provincie. De reden dat ik mijn gezicht nooit op het noviciaat laat zien, is dat ik gewoon niet kan verdragen wat ze allemaal uitspookt. Het is gewoon verschrikkelijk. Maar als ik haar de waarheid verrel, hebben die novicen er alleen maar nog meer onder te lijden. Over een jaar of twee wordt ze vervangen; we hebben iemand in opleiding. Ondertussen heb ik die aardig