catalogus mss hagiograficos vaticana

Download Catalogus Mss Hagiograficos Vaticana

If you can't read please download the document

Post on 02-Nov-2014

817 views

Category:

Documents

403 download

Embed Size (px)

TRANSCRIPT

Digitized by the Internet Archivein

2011 with funding fromUniversity of Toronto

http://www.archive.org/details/cataloguscodicumOOponc

CATALOGUS

CODICUM

HAGIOGRAPHICORUMLATINORUM

BIBLIOTHECAE VATICANAE

SUBSIDIA HAGIOGRAPHICA.

11

Albertus

PONCELET,

S.

I

CATALOGUS

CODICUM HAGIOGRAPHICORUMLATINORUMBIBLIOTHECAE VATICANAE

BRUXELLISAPUD SOCIOS BOLLANDIANOS22, Boulevard Saint-Michel

1910

BHG = Bibliotheca2.

hagiographica graeca. Editio

altera emendatior. Bru-

xellis, 1909.

BHL.

=

Bibliotheca hagiographica latina antiquae et mecliae aetatis.Bruxellis, 1898-1901.

Catal. Lat. Brux.

==

regiae Bruxellensis. Pars

Catalogus codicum hagiographicorum bibliothecae I. Codices latini membranei. Bruxellis,

1886, 1889. Tomi duo. Catah Lat. Paris. Catalogus codicum hagiographicorum latinorum antiquiorum saeculo XVI qui asservantur in bibliotheca nationali Parisiensi. Bruxellis, 1889-1893. Tomi quattuor. Catal. Lat. Bom. Catalogus codicum hagiographicorum latinorum

=

bibliothecarumlis,

Bomanarum

praeter

quam

Vaticanae. Bruxel-

1909.

Mir.

BVM. = Index miraculorum241-360.

B. V. Mariae editus in Anal. Boll. XXI.

*cuii4

14993

PRAEFATIO.Novemseriebns codicum latinorum paulatim locupletata estet

quidem hoc ordine, quem in eis proferendis etiam secuti sumus. Prima series, et numero, et momento ceteris praestaniior, constat ipsis Vaticanis, quorum numerus in dies accrevit usque ad 10777 volumina ; quibus accesserunt anno 1623 Palatini (numero 2015), anno 1657 Urbinates (num. 1767), anno 1690 Reginenses (num. 2103), anno 1746 Ottoboninni (num. 3394) et Capponiani (num. 286), anno 1891 Burghesiavd (num. 381), tandem anno 1902 Borgiani (num. 760) afqueBibliotheca Vaticano,

Barberiniani (num.9890).

Quorum omnium

etsi

indices

manu

scripti atii uberrimi, alii ieiuni (v.gr.

codicum Reginae Sueciae), in ipsa bibliotheca viris doctis undique convenientibus evotvendi praebebantur, optandiim tamen erat ut typis daren-

tur catalogi quibus etiam extra bibliothecae aulas cognosci pos-

quaecumque in tanta librorum copia conservarentur monumenta biblica, theologica ,historica litferaria,alia. Quodimmensum opus, iubente et favente Leone XIII Pont. Max. felicitersent,

inceptum,impigra cura agunt scriptores bibliothecae doctissimi. JJt autem desolis codicibuslatinis loquamur, anno 1886 Palatini 1-921 (l), anno 1897 Gapponiani omnes (2), nuper vero mulio maiore cum diligentia et doctrina Vaticani 1-678$) et Urbinates 1-500 (4) sunt recensiti, atque aliae etiam series vel prelum subierunt vel saltem prelo sunt paratae. Quia tamenplurimorum annorum labore indefesso opus erit ut ea summa industria, qua nunc flt, thesauri illi proponantur, e re

visum

est

ut cunctos libros hagiographicos

more nostro

(1)

Henricus Stevenson iunior. Codices Palatini latini bibliothecae VaticaI.

Romae, ex typographeo Vaticano. 1886. Non possum quin moneam editorem in assignanda codicum aetate quandoque graviter esse lapsum. (2) Giuseppe Salvo Cozzo. I coclici Capponiani della biblioteca Vaticana. Roma, tipografia Vaticana, 1897. (3) Marcus Vattasso et Pius Franchi de' Cavalieri. Codices Vaticani latini. Tomus I. Codices 1-678. Romae, typis Vaticanis, 1902. (4) Cosimus Stornajolo. Codices Urbinates latini. Tomus I. Codices 1-500.nae, tomusIbid., 1902.

Vi

PRAEFATIO

evolveremus atque

horum catalogum uno volumine

complectere-

mur. Quod ut fieret, non solum permisit, sed ultro etiam auctor fuit, praeeunte bibliothecae protectore viro eminentissimo Cardinali Rampolla del Tindaro, coetus virorum doctorum administrandae bibtiothecae constitutus.Ut autem,

quantum in nobis

erat, idilem

operam

rei hagio-

graphicae

et

historicae cultoribus conferremus, sicut alibi, ita

codicum mole, forma, aetate et, ubi fieri poterat, origine, toti in id incubuimus ut documentorum in eis contentorum rationem quam accuratissimam redderemus. Ad quod paucis praestandum, quotienscumque usus erat, Bibliothecam hagiographicam latinam (= BHL.) attulimus, in qua singulorum libellorum editiones omnes ita recensitae sunt ut ex ineditis etiam ea saltem non neglegerentur quae virorum doctorum commentationibus iam facta essent notiora.hic etiam, breviter indicatis

Ipsi vero in praecipuo nostro tabore, in conferenda,

inquam,

varia iltacodicum suppellectile,mirum in modum adiuti sumus egregia prorsus copia librorum " biblioteca di consultazione vulgo dicitur quae ab aliquot annis in vicinis aulis in promptu data est itlis qui codicibuslibris editiset

cum

multa

bibtiothecae

Vaticanae utuntur.etsi

TJt

enim

id,

occasione obtata,

candide fateamur,abest ut in

in conficiendis catatogis quanta possu-

mus ditigentia codices evotvimuset examinamus, multum tamenomnibusbibliothecis praesto sint subsidia

quae

labo-

rem non

quadamtenus adiuvent. In paucis siquidem, v. gr. in Nationali Parisiensi et in Regia Monacensi, ad usum lectorum propositi sunt libri, non tot certe quot in Vaticana, bene mutti tamen et selecti in aliis non itadico tevent, sed sattem;

multi, sed optimi atque vatde utiles, ut

Romae

in Casanatensi.

In plerisque pauci

ex alia parte bibliothecae, datis litteris, singula volumina quibus quis opus habet sunt exquirenda ; quod etiam in iis locis, in quibusnimiavel nulti praesto sunt, atque

observantia non vigetsine

commode ac cito afferuntur, magna temporis iactura fieri non posse liquet. In atiiset libri petiti

servabantur codices et veteres et pretiosi, nullum in tota domo librum nobis utitem, non Acta Sanctorum, non Mignii Patrotogiam, ne Surii quidem volumina repperimus, ut ad arduum opus nostrum perficiendum solis adiuvaremur libris paucis et indicibus manu scriptis quos nobiscumbibliothecis, etsi

demum

;

;

PRAEFATIO

VII

attideramus, atque cogeremus plurima in adversariis nostris

conferremus. De codicibus igitur huiusmodi bibliothecarum, etsi saepe iis examinandis

annotare quae alibi

cum

libris editis

multo maiorem laborem longiusque tempus impendimus, tam accurate a nobis rationem redditam non esse, quam oporteret, nemo mirabitur. Atque haec in transitu sint dicta.

Porro in hoc catatogo nonnutta opera more nostro praetermisimus, quae hic indicanda videntur:

1)

vix non omnes

libetlos,

quamvis vere

et

proprie hagiogra-

phicos, quipost

annum

1500 sunt compositi;

quamquam paucos

quosdam

variis de causis in catalogum recipiendos esse censui-

musopera non proprie hagiographica, quorum tamen capita aliqua vel etiam multa de singulis sanctis agunt ; cuiusmodi sunt Libri pontiflcales seu de vitis pontiflcum Bomanorum, Ravennatum, Neapolitanorum ; item homiliae seu sermones sin2)

gulorum sanctorum patrum simulreperiuntur narrationes

collecti,

inter quos atiquando

hagiographicae,

Augustini de miraculis S. Aldhelmi carmina de laudibus virginum, atque alia similia. Ubi autem in legendariis atque in aliis etiam codicibus cum Vitiset Passionibus sanctorum seorsum exscripta sunt singula capita operum alias a nobis neglectorum, ea tunc neglegenda;

puta sermones S. Stephani (BHL. 7868-7872) item

non duximus3) libellos

(1)

quos prima specie hagiographicos crederes, qui tamen reapse sunt iocidares seu satirici, ut est ille qui legitur in codice Palatino 242, fol. 63-73, de translatione reliquiarum SS.Ruflni4)et

Albini.

Sed alia forsan incauti praeterivimus, quae nec debebamus nec volebamus. Etsi enim multum tempus insumpsimus in examinandis amptissimisindicibusmanu scriptis, quos inbibliothecaservari diximus, vix speramus nihit intentum in quaerendo animum fugisse. Sic, v. gr., non praetereundus erat codexSimili

(1)

modo

codices negleximus in quibusEvangelium Nicodemi, vel sermo

Hieronymi, uttore Einhardo,

fertur,

de assumptione B. V. Mariae, vel Vita Caroli Magni auc;

nullum vero aliud documentum hagiographicum legebatur

sed

eosdem

libellos

recensuimus ubi cum Vitis seu Passionibus sanctorum simul

offerebantur.

.C3V3

Viii

PRAEFATIO

Vaticanus 6299, saec. XVII, qui continet Petri Diaconi librum de ortu et vita iustorum coenobii Casinensis. Ad quod apogra-

phum recens, quodexhibeteditio(1),

opus genuinum neque integre neque fideliter parata est unica, quae adhuc prodiit, totius operis

(2).

Postquamillustrissimae bibliothecae codicesatot saecutis seduloexcusserunt viri doctitypis edita

cum Romani, tum

exteri

quam pturimi,

vix utla supersunt documenta alicuius pretii quae ex his erutaet

non

sint.

tempus neglectos. qui aliquando eclerentur, neque tanti ut seorsum in ctariore luce merito ponerentur, in appendice ad catatogum, quo loco nullusaptior videbatur, protulimus.

Quosdam tamen libellos ad hoc usque neque tam parvi momenti essent ut non

Ad levandum huius.catatogi et conficiendi et typis edendi

labo-

rem cum eximii praefecti bibliolhecae R. P. Francisci Ehrte benevotentiam, tum aliorum virorum doctorum atque amicorum operam multum cont