![Page 1: Przystosowanie stanowisk pracy do potrzeb osób niepełnosprawnych](https://reader036.vdocuments.net/reader036/viewer/2022062422/56813a23550346895da20126/html5/thumbnails/1.jpg)
Przystosowanie stanowisk pracy do potrzeb osób niepełnosprawnych
dr hab. inż. Wiktor M. Zawieska, Prof. nadzw. CIOP-PIB
Konferencja
Konwencja o prawach osób niepełnosprawnych – lepsza jakość życia dla wszystkich
22 Międzynarodowe Targi Sprzętu RehabilitacyjnegoŁódź, 18 września 2014 r.
![Page 2: Przystosowanie stanowisk pracy do potrzeb osób niepełnosprawnych](https://reader036.vdocuments.net/reader036/viewer/2022062422/56813a23550346895da20126/html5/thumbnails/2.jpg)
• Definicje, wybrane przepisy prawne • Projekt „Projektowanie obiektów,
pomieszczeń oraz przystosowanie stanowisk pracy dla osób niepełnosprawnych o specyficznych potrzebach - ramowe wytyczne”
Plan prezentacji
![Page 3: Przystosowanie stanowisk pracy do potrzeb osób niepełnosprawnych](https://reader036.vdocuments.net/reader036/viewer/2022062422/56813a23550346895da20126/html5/thumbnails/3.jpg)
![Page 4: Przystosowanie stanowisk pracy do potrzeb osób niepełnosprawnych](https://reader036.vdocuments.net/reader036/viewer/2022062422/56813a23550346895da20126/html5/thumbnails/4.jpg)
Niepełnosprawność,a zdolność do wykonywania pracy
Niepełnosprawność to wynikające z uszkodzenia i upośledzenia funkcji organizmu ograniczenie lub brak zdolności do wykonywania czynności (pracy)w sposób lub w zakresie uważanym za normalny dla człowieka
(WHO 2001)
![Page 5: Przystosowanie stanowisk pracy do potrzeb osób niepełnosprawnych](https://reader036.vdocuments.net/reader036/viewer/2022062422/56813a23550346895da20126/html5/thumbnails/5.jpg)
Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy § 48 pracodawca zatrudniający pracowników niepełnosprawnych powinien zapewnić dostosowanie stanowisk pracy oraz dojść do nich - do potrzeb i możliwości tych pracowników, wynikających ze zmniejszonej sprawności.
Obowiązki pracodawcy wobec pracowników będących osobami niepełnosprawnymi
![Page 6: Przystosowanie stanowisk pracy do potrzeb osób niepełnosprawnych](https://reader036.vdocuments.net/reader036/viewer/2022062422/56813a23550346895da20126/html5/thumbnails/6.jpg)
Ustawa o rehabilitacji zawodowej i społecznej ONArt. 23a. Racjonalne usprawnienia
Pracodawca jest obowiązany zapewnić niezbędne racjonalne usprawnienia dla niepełnosprawnego pracownika.
Niezbędne racjonalne usprawnienia polegają na przeprowadzeniu koniecznych w konkretnej sytuacji zmian lub dostosowań do szczególnych, zgłoszonych pracodawcy potrzeb wynikających z niepełnosprawności.
Niedokonanie niezbędnych racjonalnych usprawnień, uważa się za naruszenie zasady równego traktowania w zatrudnieniu.
Obowiązki pracodawcy wobec pracowników będących osobami niepełnosprawnymi
![Page 7: Przystosowanie stanowisk pracy do potrzeb osób niepełnosprawnych](https://reader036.vdocuments.net/reader036/viewer/2022062422/56813a23550346895da20126/html5/thumbnails/7.jpg)
Kodeks pracyArt. 183a §1. Pracownicy powinni być równo traktowani w
zakresie nawiązania i rozwiązania stosunku pracy, warunków zatrudnienia, awansowania oraz dostępu do szkolenia w celu podnoszenia kwalifikacji zawodowych, w szczególności bez względu na (…) niepełnosprawność (…).
Obowiązki pracodawcy wobec pracowników będących osobami niepełnosprawnymi
![Page 8: Przystosowanie stanowisk pracy do potrzeb osób niepełnosprawnych](https://reader036.vdocuments.net/reader036/viewer/2022062422/56813a23550346895da20126/html5/thumbnails/8.jpg)
Statystyka wykształcenia osób niepełnosprawnych
![Page 9: Przystosowanie stanowisk pracy do potrzeb osób niepełnosprawnych](https://reader036.vdocuments.net/reader036/viewer/2022062422/56813a23550346895da20126/html5/thumbnails/9.jpg)
Dostosowanie środowiska pracy do potrzeb osób niepełnosprawnych jest dużym i kosztownym problemem.
Mit czy rzeczywistość??
![Page 10: Przystosowanie stanowisk pracy do potrzeb osób niepełnosprawnych](https://reader036.vdocuments.net/reader036/viewer/2022062422/56813a23550346895da20126/html5/thumbnails/10.jpg)
Zapewnienie warunków pracy zgodnie z wymaganiami zawartymi w ogólnych przepisach z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy oraz oraz dotyczących obiektów, pomieszczeń i stanowisk pracy jest często wystarczające dla umożliwienia sprawnego i bezpiecznego funkcjonowania osób niepełnosprawnych w środowisku pracy.
Mit, ponieważ:
![Page 11: Przystosowanie stanowisk pracy do potrzeb osób niepełnosprawnych](https://reader036.vdocuments.net/reader036/viewer/2022062422/56813a23550346895da20126/html5/thumbnails/11.jpg)
Projekt: Ramowe wytyczne w zakresie projektowania
obiektów, pomieszczeń oraz przystosowania stanowisk pracy
dla osób niepełnosprawnych o specyficznych potrzebach
![Page 12: Przystosowanie stanowisk pracy do potrzeb osób niepełnosprawnych](https://reader036.vdocuments.net/reader036/viewer/2022062422/56813a23550346895da20126/html5/thumbnails/12.jpg)
Ramowe wytyczne w zakresie projektowania obiektów, pomieszczeń oraz przystosowania stanowisk pracy dla osób niepełnosprawnych o specyficznych potrzebach
Lider: Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób NiepełnosprawnychPartner: Centralny Instytut Ochrony Pracy – Państwowy Instytut BadawczyOkres realizacji: 01.03.2013 r. – 28.02.2015 r.Zasięg realizacji projektu: cała Polska
Projekt:
![Page 13: Przystosowanie stanowisk pracy do potrzeb osób niepełnosprawnych](https://reader036.vdocuments.net/reader036/viewer/2022062422/56813a23550346895da20126/html5/thumbnails/13.jpg)
Cel projektu:Podniesienie wiedzy/świadomości środowiska zawodowego osób niepełnosprawnych poprzez opracowanie i upowszechnienie ramowych wytycznych w zakresie projektowania obiektów, pomieszczeń oraz przystosowania stanowisk pracy dla osób niepełnosprawnych o specyficznych potrzebach.
![Page 14: Przystosowanie stanowisk pracy do potrzeb osób niepełnosprawnych](https://reader036.vdocuments.net/reader036/viewer/2022062422/56813a23550346895da20126/html5/thumbnails/14.jpg)
Struktura projektu i czas realizacji• Zadanie 1 (marzec 2013 – październik 2014)
Opracowanie ekspertyz oraz publikacja ramowych wytycznych
• Zadanie 2 (sierpień 2013 – październik 2014)
Przeprowadzenie ogólnopolskiej kampanii informacyjno- promocyjnej upowszechniającej ramowe wytyczne
• Zadanie 3 (grudzień 2013 – styczeń 2015)
Przeprowadzenie seminariów, spotkań informacyjnych i doradztwo z zakresu projektowania obiektów i budynków oraz przystosowania stanowisk pracy do potrzeb ON
![Page 15: Przystosowanie stanowisk pracy do potrzeb osób niepełnosprawnych](https://reader036.vdocuments.net/reader036/viewer/2022062422/56813a23550346895da20126/html5/thumbnails/15.jpg)
Co to są Ramowe wytyczne?Monografia Dodatek
![Page 16: Przystosowanie stanowisk pracy do potrzeb osób niepełnosprawnych](https://reader036.vdocuments.net/reader036/viewer/2022062422/56813a23550346895da20126/html5/thumbnails/16.jpg)
Monografia – kompendium wiedzy zawierające:
Co to są Ramowe wytyczne?
ogólne wymagania wynikające z przepisów wytyczne definiują działania, których realizacja
jest niezbędna do wykonywania pracy przez osoby z określoną niepełnosprawnością
zalecenia definiują działania, których realizacja dodatkowo zwiększy ergonomię i komfort pracy osób z określoną niepełnosprawnością
![Page 17: Przystosowanie stanowisk pracy do potrzeb osób niepełnosprawnych](https://reader036.vdocuments.net/reader036/viewer/2022062422/56813a23550346895da20126/html5/thumbnails/17.jpg)
zestaw narzędzi wspomagających dostosowywanie środowiska pracy obejmujący:– charakterystyki 200 przykładowych zawodów– wizualizację komputerową
z przykładami przystosowania obiektów, pomieszczeń i stanowisk pracy do potrzeb osób niepełnosprawnych
– komputerowe narzędzie do wspomagania projektowania, oceny ergonomicznej i dostosowania stanowisk pracy do potrzeb osób niepełnosprawnych, na podstawie danych antropometrycznych
– listę kontrolną do oceny środowiska pracy osób z różnymi rodzajami niepełnosprawności
Dodatek (płyta DVD)
Co to są Ramowe wytyczne?
![Page 18: Przystosowanie stanowisk pracy do potrzeb osób niepełnosprawnych](https://reader036.vdocuments.net/reader036/viewer/2022062422/56813a23550346895da20126/html5/thumbnails/18.jpg)
„„Ramowe wytyczne…” są przeznaczone Ramowe wytyczne…” są przeznaczone do wspierania kształtowania warunków pracy i życia do wspierania kształtowania warunków pracy i życia
osób niepełnosprawnych przez:osób niepełnosprawnych przez:
• pracodawców, pracowników służby bhp
• architektów
• doradców zawodowych
• lekarzy medycyny pracy
• inspektorów pracy, inspektorów sanitarnych
• bezpośrednio osoby niepełnosprawne
![Page 19: Przystosowanie stanowisk pracy do potrzeb osób niepełnosprawnych](https://reader036.vdocuments.net/reader036/viewer/2022062422/56813a23550346895da20126/html5/thumbnails/19.jpg)
układu ruchu wzroku
(osoby niewidome i słabowidzące)
słuchu (osoby głuche i słabosłyszące)
psychofizyczną (wynikającą z chorób psychicznych oraz z zaburzeń ze spektrum autyzmu)
intelektualną wynikającą z chorób układowych
(niepełnosprawność wynikająca z chorób krążenia, układu oddechowego, nerwowego, pokarmowego i moczowo-płciowego)
W „Ramowych wytycznych ..” W „Ramowych wytycznych ..” znajdują się informacje dotyczące możliwości dostosowania znajdują się informacje dotyczące możliwości dostosowania
środowiska pracy do osób z niepełnosprawnościami:środowiska pracy do osób z niepełnosprawnościami:
![Page 20: Przystosowanie stanowisk pracy do potrzeb osób niepełnosprawnych](https://reader036.vdocuments.net/reader036/viewer/2022062422/56813a23550346895da20126/html5/thumbnails/20.jpg)
przystosowanie architektoniczne oświetlenie i sygnalizacja wizualna akustyka pomieszczeń i sygnalizacja dźwiękowa pola i promieniowanie elektromagnetyczne obciążenie fizyczne pracownika
oraz przestrzenna organizacja stanowiska pracy bezpieczeństwo użytkowania maszyn i urządzeń mikroklimat czynniki chemiczne psychospołeczne warunki pracy
W „Ramowych wytycznych ...” zostały uwzględnione W „Ramowych wytycznych ...” zostały uwzględnione następujące aspekty środowiska pracy:następujące aspekty środowiska pracy:
![Page 21: Przystosowanie stanowisk pracy do potrzeb osób niepełnosprawnych](https://reader036.vdocuments.net/reader036/viewer/2022062422/56813a23550346895da20126/html5/thumbnails/21.jpg)
Czy wymagania pracy na tym stanowisku umożliwiają jej wykonywanie przez daną
osobę niepełnosprawną?
KONIECKONIEC
W tabelach 2-10 „Zakres wytycznych…” dla odpowiedniej grupy wielkiej odszukaj zakres wytycznych jaki powinien być uwzględniony w przypadku zatrudnienia
danej osoby niepełnosprawnej
Sprawdź w odpowiednim rozdziale Wytycznych, jakie działania powinny być podjęte w celu przystosowania stanowiska pracy dla osoby z niepełnosprawnością
Przystosuj stanowisko pracy dla danej osoby z niepełnosprawnością, możesz wzorować się na przykładowych wizualizacjach zamieszczonych na CD w Dodatku
KROK6
KROK6
KROK5
KROK5
KROK4
KROK4
KROK1
KROK1
KROK2
KROK2
KROK3
KROK3
NIE
STARTSTART
Pracodawca chce zatrudnić osobę niepełnosprawną na określonym stanowisku
Pracodawca chce zatrudnić osobę niepełnosprawną na określonym stanowisku
Określ zawód (z grup wymienionych w tabeli 1.) odpowiadający wymaganiom pracy na tym
stanowisku
Ustal z jakim rodzajem niepełnosprawności możliwe jest wykonywanie pracy na tym stanowisku korzystając z charakterystyk zawodów załączonych na CD w Dodatku
NIE
STARTSTART
Osoba niepełnosprawna chce podjąć pracę
Osoba niepełnosprawna chce podjąć pracę
Oceń umiejętności, kwalifikacje i możliwości psychofizyczne osoby
niepełnosprawnej
Określ zawód (z grup wymienionych w tabeli 1.) jaki może być wykonywany przez daną osobę niepełnosprawną
Jak korzystać z Ramowych wytycznych
TAK
![Page 22: Przystosowanie stanowisk pracy do potrzeb osób niepełnosprawnych](https://reader036.vdocuments.net/reader036/viewer/2022062422/56813a23550346895da20126/html5/thumbnails/22.jpg)
zapewnienie wsparcia działań wszystkich osób zaangażowanych w proces zatrudniania osoby niepełnosprawnej
podejście uwzględniające indywidualne potrzeby poszczególnych osób niepełnosprawnych
Przyjęte zasady:Przyjęte zasady:
![Page 23: Przystosowanie stanowisk pracy do potrzeb osób niepełnosprawnych](https://reader036.vdocuments.net/reader036/viewer/2022062422/56813a23550346895da20126/html5/thumbnails/23.jpg)
Lista kontrolna do oceny środowiska pracy pod kątem dostosowania do potrzeb osób niepełnosprawnych.
Narzędzia wspomagające powstałe w wyniku projektuNarzędzia wspomagające powstałe w wyniku projektu
Na płycie DVD
![Page 24: Przystosowanie stanowisk pracy do potrzeb osób niepełnosprawnych](https://reader036.vdocuments.net/reader036/viewer/2022062422/56813a23550346895da20126/html5/thumbnails/24.jpg)
Lista kontrolna do oceny środowiska pracy pod kątem dostosowania do potrzeb osób niepełnosprawnych.
Narzędzia wspomagające powstałe w wyniku projektuNarzędzia wspomagające powstałe w wyniku projektu
Na płycie DVD
![Page 25: Przystosowanie stanowisk pracy do potrzeb osób niepełnosprawnych](https://reader036.vdocuments.net/reader036/viewer/2022062422/56813a23550346895da20126/html5/thumbnails/25.jpg)
Komputerowe narzędzie do wspomagania projektowania, oceny ergonomicznej i dostosowania stanowisk pracy do potrzeb osób niepełnosprawnych, na podstawie danych antropometrycznych.
Na płycie DVD
Narzędzia wspomagające powstałe w wyniku projektuNarzędzia wspomagające powstałe w wyniku projektu
![Page 26: Przystosowanie stanowisk pracy do potrzeb osób niepełnosprawnych](https://reader036.vdocuments.net/reader036/viewer/2022062422/56813a23550346895da20126/html5/thumbnails/26.jpg)
Komputerowe narzędzie do wspomagania projektowania, oceny ergonomicznej i dostosowania stanowisk pracy do potrzeb osób niepełnosprawnych, na podstawie danych antropometrycznych.
Narzędzia wspomagające powstałe w wyniku projektuNarzędzia wspomagające powstałe w wyniku projektu
Na płycie DVD
![Page 27: Przystosowanie stanowisk pracy do potrzeb osób niepełnosprawnych](https://reader036.vdocuments.net/reader036/viewer/2022062422/56813a23550346895da20126/html5/thumbnails/27.jpg)
Charakterystyki 200 przykładowych zawodów, które mogą być wykonywane przez osoby z różnymi rodzajami niepełnosprawności.
Na płycie DVD
Narzędzia wspomagające powstałe w wyniku projektuNarzędzia wspomagające powstałe w wyniku projektu
informacje ogólne o zawodzie wymagania możliwość zatrudnienia w zawodzie
osób z niepełnosprawnością czynniki utrudniające zatrudnienie w zawodzie zakres przystosowania środowiska pracy
do potrzeb osób z niepełnosprawnością
![Page 28: Przystosowanie stanowisk pracy do potrzeb osób niepełnosprawnych](https://reader036.vdocuments.net/reader036/viewer/2022062422/56813a23550346895da20126/html5/thumbnails/28.jpg)
Wizualizacja komputerowa opracowana z zastosowaniem technik rzeczywistości wirtualnej (VR), pokazująca przykłady przystosowania obiektów, pomieszczeń i stanowisk pracy do potrzeb ON.
Na płycie DVD
Narzędzia wspomagające powstałe w wyniku projektuNarzędzia wspomagające powstałe w wyniku projektu
![Page 29: Przystosowanie stanowisk pracy do potrzeb osób niepełnosprawnych](https://reader036.vdocuments.net/reader036/viewer/2022062422/56813a23550346895da20126/html5/thumbnails/29.jpg)
• katalog dobrych praktyk• materiały szkoleniowe
w postaci prezentacji Power-Point• 16 Punktów Informacyjno-Doradczych (PID)
działających w ramach oddziałów PFRON• materiały instruktażowe dla PID• publikacje
Narzędzia wspomagające powstałe w wyniku projektuNarzędzia wspomagające powstałe w wyniku projektu
![Page 30: Przystosowanie stanowisk pracy do potrzeb osób niepełnosprawnych](https://reader036.vdocuments.net/reader036/viewer/2022062422/56813a23550346895da20126/html5/thumbnails/30.jpg)
Dobre praktyki - przykładDobre praktyki - przykład
Zakład pracy/stanowisko: stanowiska biurowe w firmie produkcyjnej, stanowiska laboratoryjne
Dobra praktyka dotyczy niepełnosprawności: wzroku
Problem: utrudniona lokalizacja pomieszczeń i stref wewnątrz budynku
Opis dobrej praktyki: Wprowadzanie czytelnych, o kontrastowej barwie, oznaczeń oraz powtarzalnego układu pomieszczeń i podziału przestrzeni wewnętrznej na wszystkich kondygnacjach budynku
Efekty: Znacząca poprawa orientacji we wnętrzu budynku, szczególnie wśród pracowników i klientów słabowidzących
Rozwiązanie: Powtarzalny
układ funkcjonalnyna każdej kondygnacji
![Page 31: Przystosowanie stanowisk pracy do potrzeb osób niepełnosprawnych](https://reader036.vdocuments.net/reader036/viewer/2022062422/56813a23550346895da20126/html5/thumbnails/31.jpg)
Analiza SWOT aktywizacji zawodowej osób z niepełnosprawnościami
![Page 32: Przystosowanie stanowisk pracy do potrzeb osób niepełnosprawnych](https://reader036.vdocuments.net/reader036/viewer/2022062422/56813a23550346895da20126/html5/thumbnails/32.jpg)
Podsumowanie
Analiza SWOT aktywizacji zawodowej osób z niepełnosprawnościami
![Page 33: Przystosowanie stanowisk pracy do potrzeb osób niepełnosprawnych](https://reader036.vdocuments.net/reader036/viewer/2022062422/56813a23550346895da20126/html5/thumbnails/33.jpg)
Analiza SWOT aktywizacji zawodowej osób z niepełnosprawnościami
![Page 34: Przystosowanie stanowisk pracy do potrzeb osób niepełnosprawnych](https://reader036.vdocuments.net/reader036/viewer/2022062422/56813a23550346895da20126/html5/thumbnails/34.jpg)
Niezbędne są radykalne zmiany świadomości
o potrzebie zapewniania osobom z niepełnosprawnościami
nie tylko bezpiecznych warunków pracy, ale wręcz samej możliwości jej podejmowania poprzez
dostosowywanie stanowisk pracy. Zmiana podejścia do tej problematyki powinna dotyczyć zarówno pracodawców,
jak i całego społeczeństwa i samych osób niepełnosprawnych.
Wnioski:
![Page 35: Przystosowanie stanowisk pracy do potrzeb osób niepełnosprawnych](https://reader036.vdocuments.net/reader036/viewer/2022062422/56813a23550346895da20126/html5/thumbnails/35.jpg)
35
www.ciop.pl Dziękuję za uwagę