farm to fork food safety

Download Farm to fork food safety

If you can't read please download the document

Post on 06-Dec-2014

1.438 views

Category:

Health & Medicine

7 download

Embed Size (px)

DESCRIPTION

Farm to fork food safetyÇİftlikten çatala gıoda güvenliği

TRANSCRIPT

  • 1. Beyaz Et ve rnleri retimindeTarladan Sofraya Gda GvenliiProf.Dr.Mustafa TAYARU.. Veteriner FakltesiGda Hijyeni ve TeknolojisiBlm

2. SUNU PLANIGvenli gdaKmesten sofraya gda gvenlii neriler 3. MASLOWun htiyalar Hiyerarisi TABLE OF CONTENTSKiiseltatmin,bilmselretimKendini gerekletirme ihtiyalar Prestij, baar, sayggrme Deer ihtiyalar Bakalar ile ilikikurma, bir yere aitolmak Ait olma, sevgi ihtiyalarKendisini gven iindetehlikeden uzak hissetmekGvenlik ihtiyalarYeme, ime, uyuma, reme Fizyolojik ihtiyalar 4. nsanolu var olduu srece,beslenmek iin tketecek, tketim olduu srece, retim olacaktr... 5. Gittike artan Dnya nfusu nedeniyle gda ihtiyac her geen gn artyor... Ancak; retim ayn hzla artamyor. 6. Dnya nereye gidiyor?Dnya nfusunun beslenebilmesi iin, kresel gda retiminin nmzdeki krk yl iinde % 70 orannda artmas gerekmekteKaynak: FAO: 2050 de dnyay nasl besleyeceiz RAPORU 7. Dnya nereye gidiyor?klim deiiklii, kuraklklar ve seller gda retimini olumsuz etkileyecektir.Kaynak: FAO: 2050 de dnyay nasl besleyeceiz RAPORU 8. Dnya nereye gidiyor? Toprak, su ve bio eitlilik gibi doal kaynaklarn azalmas gibi sorunlarn ortaya kmasyla gda krizi gndeme gelecekKaynak: FAO: 2050 de dnyay nasl besleyeceiz RAPORU 9. Dnya nereye gidiyor? Daha fazla arazi tarma almad takdirde, yzylnyarsna gelindiinde yaklak400 milyon insann ktlkla kar karya kalmasbekleniyor. 10. Bunun sonucunda:ALIK ile kar karya kalyoruz... 11. ZM!!! Art hznn yksek olduu 1950li-1970li yllardaYeil Devrim Youn girdi kullanmPestisitlerGbrelerHormonlarSulamaFosil yaktlar (Enerji) 12. 1980li yllarda evreye olan olumsuz etkiler ortayakmasBiyolojik eitliliin yok olmasTopraklarn oraklamas, retimin marjinaltopraklara kaymasYzey ve yer alt su kaynaklarnn ktlamasve kirlenmesiklimsel deiiklikler,Kresel snma 13. Gda Kaynakl TehlikelerTABLE OF CONTENTS Kimyasal Biyolojik tehlikelerFizikseltehlikelertehlikeler......insan bulak bir gday yedikten sonrahastalanabilir.... 14. Tarihsel Epidemiyolojik geiYontma ta devri Avclk ve toplayclk Kk topluluklar Paraziter enfestasyonlar 15. Tarihsel epidemiyolojik gei1. Dnem 10,000 yl nce; Tarmn balamasyla yeni sosyal yaplanmalar Hayvanlarn evcilletirilmesiyle zoonozlarnk Enfeksiyz hastalklarda artBak olmayan toplumlarda epidemiler 16. Tarihsel epidemiyolojik gei 2.Gei 19.yy. ortalarEnfeksiyz hastalklardan lmlerde azalmaArtan yaam sresi yileen beslenme alkanlklar Antibiyotikler Uygarlk hastalklar kanser, diabet, kalpdamar hastalklar evresel problemler Kronik hastalklar 17. Tarihsel epidemiyolojik gei 3.Dnem Son 25 yl 19.yy.n banda olduu gibi yeni enfeksiyzhastalklar ve mortalitede art, Hastallarda genetik deiiklikler Antimikrobiyal diren Hastalklarn %75i zoonoz Gda kaynakl faktrler nem kazanmayabalad. 18. Gdalara likin TehlikelerMikrobiyolojik tehlikelerPestisit kalntlarGda katklarnn yanl kullanmKimyasal bulaanlarBiyolojik toksinlerAldatc uygulamalarGDOlarAlerjik maddelerVeteriner ila kalntlar 19. Gnmzde kimyasal maddekullanm80 000 Kimyasal madde eitli amalarla kullanlyor.la aktif maddesi4 000la yardmc maddesi 2 000Kozmetik3 000Gda katk maddesi2 600Pestisit1 500Endstriyel kimyasal48 000Bu sayya her yl 1 000 yeni kimyasal katlyor. 20. Kalntlar ve nsan Salna Olas EtkileriAllerji, diren, kan yapanAntibiyotikler organ hasarlar Dourganlk kusurlar, siklus Hormon ve hormonalanomolileri, kan sentezinde etkili maddeler bozukluklar, tmr oluumuAntiparaziter ilalar ve Karacier hasarlar dierleri Karacier hasarlar, sinirPestisitlersisteminde bozukluklarBbrek ve karacier hasarlar, Ar metaller sinir sisteminde bozukluklarKan sentezindeRadyoaktif maddelerbozukluklar, tmr oluumu 21. Gvensiz gdaya kimler daha duyarldr? TABLE OF CONTENTSHerkes potansiyel olarak risk altndadr.Ancak:ocuklarHamilelerYallarHastalarDaha fazla duyarldr 22. Neden hayvansal gdalar daha riskli? 23. GIDATABLE OF CONTENTSHAYVANSAL RNLER+ BTKSELRNLER%10%90 24. RSK DEERLENDRMESHayvansal rnler+Bitkisel rnler %10%90 25. THALAT-HRACAT 26. KRESEL GIDASORUNLARI KLM DEKL GIDA GVENCES Ya rejimi deiiklii Arz talep dengesizlii Sel ve su basknlar Fiyat artlar KURAKLIK GIDA GVENL Scaklk art Halk sal lleme Gvenli gda tketimi SU YNETM SALGIN HASTALIKLAR Havza ynetimi Ku Gribi,Domuz gribi,BSE Modern sulama sistemleri Snr aan hastalklar 27. Gvensiz gda tketimiTABLE sonularOF CONTENTS Salk kayb TazminatTurizm gelirlerinde azalmaGda ticaretinde azalmaPrestij kaybgc kaybTedavi masraflarKapatma cezalarYasal yaptrmlarMteri kayb 28. Deiimi HzlandranKrizler BSE Krizi (1990- 1994) Dioksin Krizi (1999-2000)John Gummer,ngiltere Tarm Bakan ap Hastal Krizi (2001)(6 Mays 1990) Ku gribi krizi (2004) Domuz gribi krizi (2010)Tketici gveninin sarslmasMevcut dzenlemelerin yetersizliinin anlalmas 29. Bat Nil VirusuKu GribiLyme Hastal ?Prion HastalKrm kongo kanamalKuduz ateiLeptospirosis TularemiPastrella 30. Gazete Balklar TABLE OF CONTENTS 31. TABLE OF CONTENTS 32. Ku gribi ekonomik boyutlar 33. Tketici beklentileriHijyenik TazeBesleyici UcuzDayanklGvenli 34. KaliteTABLE OF CONTENTS Salklm? Nelertketiyoruz? Gvenli gda nedemektir?Gvenli mi? 35. Tketici BeklentileriGvenilir Kalite Gda SosyalGDO sorumlulukOrganikevre HayvanAdil tarm refah ticaret 36. YAAM BMLERNDEKDEKLKLERDarda yemek yeme alkanlndaki artHazr gda tketimindeki artSeyahat olanaklarndaki artKadnn deien rolTketici bilinlenmesindeki aralar Medya Tketici dernek ve gruplar Eitim 37. Tketicinin istedii gvenceler;TABLE OF CONTENTSrnn, insan salna zararl kimyasal, mikrobiyolojik ve fiziksel kalntlar iermedii,evreyi kirletmeden ve doal dengeye zarar vermeden retildii,retim srasnda insanlar ve dier canllarn olumsuz etkilenmedii,retimin yasal dzenlemelere uygunolarak yapld ynndedir. 38. Neden gda gvenlii gnmzdeCONTENTS kazand? TABLE OF nem Gda ticaretinin kresellemesi Deien rnler Deien Tketiciler Kalkan Snrlar Dolaan Gdalar Dolaan nsanlar 39. Neden gda gvenlii gnmzde nem kazand? Yemek alkanlklarndaki deiiklikler Gdaya bulaan patojen saysnda artn sonucu olarakgda zehirlenme olaylarnda art. Gda katk maddelerinin eidinin artmas ve bilinsizkullanm Dnyada yaanan gda skandallar ve tketicileringveninin otoritelere sarslmas Internet Asparagas habercilik 40. Deien beklentilerBu benim hayvanm ve ben onunla ne istersemyapabilirimyerine O senin hayvann deil benim gdam ve bengdamn hibir salk riski tamasn istemiyorum. 41. Avrupa Birliinde, 1996 ylnda u gr OF CONTENTSTABLEbenimsemitir:Kaynak: http://Europa.EU .int/pol/food/index_en.htmGda zehirlenmesine yol aan biyolojik ve kimyasal maddeler oksayda ve eitlidir fakat hemen hemen tmnn ortak zellii, bumaddelerin hayvanla birlikte olmas ve ahrda balayp, gda ilesofraya kadar gelmesidir. Bu nedenle; tketicinin gerei gibikorunmas amal bir giriim, retimzincirinin tm halkalartek tek ele alnmadka daima baarsz olmaya mahkumdur. 42. Gda zinciri 43. Gda zinciriTm gda zincirini kapsayan entegre gdagvenlii yaklam Gda gvenlii, hayvan sal, hayvan refahve bitki salnn en st dzeyde korunmas pazarn etkin ileyiinin salanmas 44. Gda ZinciriHAVASURETC LEYC DAITICI DEPOLAMA SATICI HAZIRLIKTOPRAKDOA TKETC Tehlike gda zincirinin her hangi bir aamasnda ortaya kabilecei iin zincirin tm aamalarnda uygun tedbirler alnm olmaldr. Zincir ierisinde rol alan tm taraflarn eit sorumluluu vardr. Tehlikenin ortaya kt andan sonraki zincir aamalarnda olan taraflarn mteselsil sorumluluklar dndrcdr. 45. Gda Zinciri Yaklam Risk Analizi Risklerin kaynanda nceden engellenmesi Geriye dnk izleme Uyumlatrlm gda gvenlii standartlar Sistemlerin denkletirilmesi 46. TARLADAN SOFRAYA GIDA GVENL HASTALIKKONTROL DAITIMTRANSFERCANLI HAYVANTCARETHAYVANREFAHI LEMEHAYVANSALYAN RN RETM 47. TARLADAN SOFRAYA GIDA GVENLTarladan Sofraya Gvenli Gda Nedir?Tohum aamasndan balayarak, tketiciyeulaana kadar geen srelerde fiziksel,kimyasal ve biyolojik tehlikeleri tamayangdadr. 48. Kmesten Sofraya Gda GvenliiZootekni ve Halk Sal Yetitirme Hayvan Refah Hayvansalrnlerde Yan rnlerHayvan SalZoonozlarFarmakolojik veBiyolojik rnler Yemleme ve SulamaevreselKriterler Bitki Sal 49. Gda Gvenlii HayvansalZootekni TbbiHayvan Gdalarda Ve HayvanVe Biyolojik Sal Halk Sal Yetitiricilii rnlerBitki SalHayvan Dier Yemler RefahGda Mad. evresel Ve Sulama HijyenKriterler 50. Salkl HayvanyiSalklretimSalkl evre TekniklerinsanKmes Sofra 51. % 100 Gvenli mi?56 52. Milliyet Hrriyet Posta RadikalVatanAkam Vatan Forum DiplomatikReferans 53. SONU2006 yl ku gribi krizi doal faktrlerdenkaynaklanan bir kriz tr olupbelirtilerinin olmamas, beyaz et reticilerininerken uyar sistemlerinin ve nlememekanizmalarnn ilevsiz kalmas nedeniyleiddeti ar yaanan bir kriz olmu,sektrde yllk bir buuk trilyonluk zarara nedenolmutur (Gzelay2006:6). ................krizynetimi tarihinde rneklerine pek rastlanmambir uygulama olduu anlalmaktadr. Yine ayndoultuda bu krizi yaanm dier krizlerdenayran bir zelik de kriz iletiiminde nlkullanmdr. ......... kriz iletiimiuygulamalarnda istenilen mesaj verebilecekgvenili bir kaynak olduu dnlenUur Dndarn hem medya ilikileri, hem de krizreklamlarnda kullanlmas literatrdebulunan kriz ynetim modellerinin dndabir uygulamadr. 54. Gda GvenliiGda Gvenlii ; gdann amalanan kullanmnauygun olarak hazrlandnda ve/veyatketildiinde tketiciye zarar vermeye nedenolmayaca yaklamdr.Kaynak: Codex Alimentarius Food Hygiene Basic Texts. FAO, Word Health Organization, Rome,2001 55. Gda GvenliiGda Gvenlii Nedir?Gdalarda olabilecek fiziksel,kimyasal,biyolojik hertrl zararn ortadan kaldrlmas iin alnantedbirlerin btn.Gda Gvenlii Neleri Kapsar?Gdalarn retimden son tketiciye gvenli birekilde ulamas iin gereken btn proseslerikapsar. (ilenmesi, depolanmas, marketeulatrlmas, saklanmas ve son tketiciyeulatrlmas) 56. Ksaca Gda GvenliiTABLE OF CONTENTS Tketici salnn korunmas ve ulusal veuluslararas anlamda ticareti gelitirme ve adil dzensalama gda gvenlii konusunda otoritelerin temelamalardr. Halka gvenli gdann sunumu otoritelerinsorumluluunda olmasna karn, gvenli gdannretimindeki ncelikli grev, hem gda hammadde v

View more