geçi̇ş dönemi̇ eserleri̇

Click here to load reader

Post on 02-Jul-2015

3.229 views

Category:

Education

8 download

Embed Size (px)

DESCRIPTION

öğretim teknolojileri ve materyal tasarımı dersi sunu ödevi

TRANSCRIPT

  • 1. (Gei Dnemi Eserleri 11. ve 12. Yzyllar)

2. Trklerin Mslman olduunu kabul ettiimiz10. yzylla, Divan edebiyatnn balangcolarak kabul edilen 13. yzyl arasndaslamiyetin etkisi altnda verilmi olan, biranlamda gei dnemi rnlerimiz saylaneserler yer almaktadr. 3. Eserlerin Genel zellikleri slamiyet ncesi kltr ve slami kltr i iedir. Eserlerde toplum hayatn ekillendirme veynlendirme amac gdlmtr. Eserlerde dini retme amac esas alnmtr. Hece lsyle beraber aruz ls dekullanlmaya balanmtr. Dile Arapa ve Farsadan szckler girmitir. Nazm birimi drtlk ve beyittir. Arap ve Fars edebiyatnda kullanlan nazmekilleri ile eserler verilmeye balanmtr. 4. Bu rnler unlardr; Kutadgu Bilig Atebetl Hakyk Divn- Hikmet Divn Lgtit Trk ! 5. Kutadgu Bilig slami dnem Trkedebiyatnn ilk eseriolan Kutadgu Bilig,Yusuf Has Hciptarafndan yazlmtr.Eser, 1069 ylndatamamlanarakKarahanl Devletihakanlarndan TabgaBura Hnasunulmutur. 6. Genel zellikleri Kutadgu Bilig, Hakaniye lehesiyle yazlm,didaktik bir eserdir. Mutluluk veren bilgi anlamna gelmektedir. nsana her iki dnyada gerekten kutlu olmak,mutlu yaamak iin gerekli yolu gstermeyiamalayan bu kitap aruz vezni ile yazlmtr. Mesnevi nazm ekli ile yazlmtr. 6645beyitten oluur(?) 7. Edebiyatmzda aruz lsnn kullanld ilkeser olarak kabul edilmektedir. Eser, birok blmnde devlet idaresinin vesosyal dzenin nasl olmas gerektiini anlatr.Bu ynyle edebiyatmzda ilk siyasetnameolarak kabul edilir. Kutadgu Bilig, sembolik bir mnazarakarakterindedir. Mnazarann kahramanlardrt kiiden ibaret olmakla beraber, genelolarak arlk noktalarn iki kii arasndakikonumalar oluturur. 8. Yusuf Has Hacip, bu eserinde Trkhkmdarlk, devlet idaresi ve hikmetgeleneklerinin Arap ve Fars gelenekleri ilekarlatrlabilecek derecede baarlolduunu gstermek ve ispatlamakamacn gtmektedir. 9. Atabetl Hakyk Eser, Edip Ahmet Yknekitarafndan kaleme alnmtr.Yazarn Karahanlbeylerinden MuhammedDd Sipehsalara hediyeettii eserde , hadis veArapa beyitlere dayanarakyazd iirlerle, ahlakl insanolmann yollarn, ahlkilkelerini aklam, eitliahlak tlerde bulunmu,slam dnce ve grlereyol gsterici olmutur. 10. Genel zellikleriHakikatlerin Eii anlamna gelmektedir.Konusu din ve ahlktr.Eserde dnyay , Allah, insan bilmeninsadece bilgi yoluyla olabilecei anlatlr.Didaktik(retici) bir eserdir.Eser mesnevi tarznda yazlmtr.46 beyit ve 101 drtlkten olumutur.Beyitler ve drtlkler bir arada kullanlmtr. 11. DVN-I HKMET Ahmet Yesev nin sylediihikmet adl iirleri bir arayagetiren Trk tasavvufedebiyatnn bilinen en eskirneklerini ieren kitaptr. Genel olarak dervilikhakknda vglerden ,budnyadan ikayetten, cennetve cehennem tasvirlerinden,peygamberin hayatndan vemucizelerinden bahsedilir. Tasavvuf kltrnn temel i buyapttadr. Yunus Emrenin,Hac Bekta, Hac Bayram gibimutavvflarn dncelerininkayna bu yapttadr. 12. Genel zellikleriEser 12. yzyla aittir.Kitapta Allah ak ve peygamber sevgisiilenmitir.Hikmet: Ho, hayrl sz anlamlarna gelir.Sade ve yaln bir dil kullanlmtr. 13. Drtlk ve beyitle yazlmtr.217 hikmet ve bir mnacattan oluur.Eser, lirik ve didaktik zellik tar.Eser, Karahanl Trkesinin Hakaniye lehesiyleyazlmtr.Hikmetler,hece lsnn 4+3 ve 4+4+4kalplar ile yazlmtr. 14. DVN LGTT-TRK Kagarl Mahmudtarafndan yazlmtr. 1072-1074 yllar arasndayazlan bu eser, Trkeninilk szl ve dil bilgisikitab olarak kabul edilir. Trk boylar ve corafyasile Trklerin rf vegelenekleri zerinenemli bilgilervermektedir. 15. Genel zellikleri Trke Arapa szlk niteliindedir. Eserde 7500 den fazla Trke szcn aklamasyaplmtr. Szcklerin anlam, rnekler verilerekaklanmtr. Szckleri rneklemede ataszleri ve iirlerdenyararlanmtr. Yazar, eserini oluturma srecinde birok Trk boyunugezerek derlemeler yapmtr. Araplara Trkeyi retmek, Trkenin zenginliini veyaygnln gstermek amac ile yazlmtr. Kullanlan iirler beyit ve drtlklerden oluur. 16. Kagarl Mahmudun 11. yzylda Balasagunumerkez alarak izdii Dnya haritas o dnemTrklerinin yaadklar blgeleri ve dalmlarngstermesi bakmndan dikkate ayandr. Harita,Trklerin bulunduu blgeleri gstermekamacyla izilmitir. Daire eklinde olan haritannevresinde Dou, Bat, Kuzey, Gney ynleribelirtilmi, baz deniz ve rmaklar gsterilmitir.Batda iaret edilen yerler dil boylarna, yaniKpaklarn ve Frenklerin oturduklar blgelerekadar uzanr. Gney-Batda Habeistana,Gneyde Hint, Sint, Douda in ve Japonyayaiaret edilmitir.