ii al secco

Download II Al Secco

Post on 05-Jan-2016

18 views

Category:

Documents

0 download

Embed Size (px)

DESCRIPTION

Uvod

TRANSCRIPT

  • II Smisao poesisa materijalnosti

    Al secco - od zidnih slika atal-Hyka do meksikih MURALA

    1

    II Smisao poesisa materijalnosti

    Al secco - od zidnih slika atal-Hyka do meksikih MURALA

    Od Jerihona do MRIJA Zidni friz iz Itetinog groba Slikarije u hramovima AJANTE Leonardov CENACOLO Leonardova BITKA KOD ANGHIARIJA Goyina QUINTA DEL SORDO Delacroixove slike u Saint Sulpice Meksiki murali

    0.1. uvod 0.2. racionalna osjetilnost

    0.3. Tehnike al secco zidnog slikanja 0.4. literatura

    0.1 uvod

    U svim esejima potrebno je u uvodnom dijelu definirati najprije specifinosti vezane za osnovne kreativne postulate, znaajne u procesu nastajanja umjetnikog djela. Zato je nezaobilazno i ponavljanje nekih injenica , ali u specifinom kontekstu.

    0.4.1. Zidno secco slikanje

    0.1.2. Likovna instrumentacija i smisao poesisa materijalnosti 0.1.3. Razlika izmeu slike i crtea

    0.1.4. poetska tehninost

    0.1.1.Zidno secco slikanje

    ... Prva slika sastojala se samo iz jedne linije oko ovjekove sjenke koju je sunce pravilo na zidovima1 .

    0/1. Leonardo: Cenacolo, detalj

    1 Leonardo da Vinci: Traktat o slikarstvu, Beograd, 1964/ str. 67.

  • II Smisao poesisa materijalnosti

    Al secco - od zidnih slika atal-Hyka do meksikih MURALA

    2

    Slikovni znakovi predstavljaju i inae jedan od najstarijih oblika komunikacije. Tako su obrisi likova, ponekad urezani u stijenu ili samo oslikani bojama, gotovo jedini materijalni dokument o najstarijim vremenimaOslikani su, najee bojama bez veziva

    0/2. Lascaux: Slikarije blistavih boja

    Ali, izuavanjem slika u Lascauxu (navodi izuavanje strunjaka M.Gall de Guichena) 2 i radom vjebi in situ dolo se do zakljuka da je fiksiranje praha i nanoenje bilo, u ovom sluaju, jednostavnije nego to se misli: poto je sama stijena KALCIT ( krenjak, kalcij karbonat), tokom stoljea, jednom dugotrajnom migracijom, stvorio se na povrini kristalizirani povrinski sloj, skrama koja podsjea na pravu fresku3; dakle, pigmenti su vjerojatno na ovoj vlanoj ali svijetloj stijeni bili nanoeni bez veziva Slikar je uvijek za svoj likovni izraz birao onaj materijal iji karakter odgovara karakteru njegovog osjeanja, karakteru motiva ili likovne ideje koju obrauje Istina, ponekada je samo slikanje svedeno na puko bojenje Tako egipatskom majstoru boja, vezana al secco, predstavlja samo dopunu reljefu i skulpturi: Ova tehnika koloriranog bareljefa, evidentna je u kontinuitetu vie od dva milenija... Boja je samo dopuna reljefu i skulpturi; o tome, kako se dopunjuju slikani i reljefni elementi ukazuje oslikavanje ljudskih i ivotinjskih nogu u pliaku: voda je stilizirana cik- cak urezima u kamen dok su noge samo naslikane...

    0/ 3. SAQQARAH: Trojica slugu nose hranu i ivotinje, detalj

    2 Paolo et Laura Mora: La Conservation des Peintures murales , Bologna, 1977 / s. 88.

    3 Adolf Rieth: Maltechnik von Lascaux, Maltechnik, Heft 2.2.Quartal 1970/33-34.

  • II Smisao poesisa materijalnosti

    Al secco - od zidnih slika atal-Hyka do meksikih MURALA

    3

    0.1.2. Likovna instrumentacija i smisao poesisa materijalnosti Svaki likovni materijal je u likovnom smislu instrument, koji ima specifinu vizualnu zvunost, ili, drugim rijeima - odreena likovna instrumentacija,

    zajedno sa specifinom organizacijom likovnih prvina crte, boje i volumena , daje odreenu originalnu zvunost likovnom tekstu, ili , kada je u pitanju konkretna materijalizacija ideje , daje

    smisao poesisa materijalnosti kako je to formulirao Kosta Bogdanovi4

    0/ 4. Leonardo: Cenacolo ; Posljednja veera, detalj Stvaralac svojom specifinom ekspresivnou, svojim senzibilitetom, emotivnim odnosom do vizualne inspiracije, daje vlastitom tekstu i specifian likovni izraz. Zato je, kod razmatranja originalne zvunosti likovnog teksta u sveobuhvatnosti elaboracije slikarskog mtiera... od posebnog znaenja prouavanje specifinosti vizualne zvunosti, zavisne od izbora i naina koritenja likovnog materijala, ili, drugim rijeima, prouavanje slikarskog zanata, i samog naina slikarskog procedja

    U tom svom sveobuhvatnom zahvatu potrebno je naporedno, sa materijalom i tehnikom slikarstva5to bi u jednoj slobodnoj analogiji sa jezikom predstavljalo slikarsku leksiku i slikarsku gramatiku, dotaknuti i izraz i stil. Sa aspekta same materije slika se sastoji od podloge na koju je vezivom nanesena boja. Na koji je nain to uraeno, to se deava u procesu rada zavisi od individualne primjene likovne instrumentacije . Razliiti materijalni elementi primijenjeni odgovarajuom metodom slikarskog zanata , ili drugim rijeima, odreenom tehnikom rada ,omoguuju umjetniku da sa vie ili manje uspjeha realizira svoju ideju materijalizira svoj umjetniki osjeaj. Tako Leonardo u Posljednjoj veeri daje svom likovnom tekstu specifian likovni izraz slikanjem na suhom malteru - pomou apostrofirane tonske gradacije, za koju koristi senzibilne tonove boja, sastavljene od pigmenta i umanjka, tutkala ili gume, uz stalno vraanje na crte, podcrtan intenzivnim chiaro-scurom, te napokon nanoenjem lazura pomou uljeno-smolastih boja... sve je graeno tehnikom, nazvanom tempera forte

    4 Kosta Bogdanovi: promocija knjige Metode slikanja i materijali, Sarajevo, juni 1991. 5 Sadudin Musabegovi: promocija knjige Metode slikanja i materijali, Sarajevo, juni 1991.

  • II Smisao poesisa materijalnosti

    Al secco - od zidnih slika atal-Hyka do meksikih MURALA

    4

    Prema enciklopedijskoj definiciji6... ...slikarstvo je jedna od osnovnih grana likovnog stvaralatva, umijee koje pomou linija i boja daje na plonoj podlozi

    prikaz pojava vienih u stvarnosti. Time ploha dobiva novo, ne iskljuivo dekorativno znaenje.

    Za razliku od crtea, slikarstvo je ona umjetnost koja se izraava u prvom redu pomou boje.

    0.1.3. Razlika izmeu slike i crtea

    0/ 5. Leonardo: Profilo Erculeo di Guerriero, detalj Dakle, za razliku od crtea, slikarstvo je ona umjetnost koja se izraava u prvom redu pomou boje. Ova distinkcija izmeu crtea i slike dovoena je u pitanje ve u najranijim vremenima, a pogotovo u vrijeme renesanse, kada crte, prvi puta nakon antike, postaje samostalno umjetniko djelo. Tako smo ve u prvom eseju usporedili tratteggio Leonarda i BotticellijaNaime, slikanje temperom, koje je na renesansnoj slici prisutno esto kao pod slikanje po svom tretmanu gradnje trattegiaro , blie je crtakoj rafuri nego plonom, ponekad i maksimalno suhom izraavanju bojom. Tako je disciplinirani Leonardov tratteggio , izveden kredom, slian suhoj temperi Botticellija

    0/ 6. Botticelli: La Madonna del Magnificat, detalj

    6 Dr. Luc Menae: Slikarstvo, Enciklopedija likovnih umjetnosti, Zagreb, 1966 knj. 4, str. 223

  • II Smisao poesisa materijalnosti

    Al secco - od zidnih slika atal-Hyka do meksikih MURALA

    5

    Ali, sjetimo se, u kontekstu razmatranja al secco tehnika - crtakog karaktera slikanja na antikom primjeru iz Vergine Naime, ve Aristotel7, vrednuje crte , a ne i slikarstvo i kiparstvo: crtanje je ukljueno u...ARTES LIBERALIS (sedam slobodnih vjetina, vezanih za obrazovanje dobrog graanina)

    dok slikarstvo i skulptura, za razliku od muzike, (kao i poduavanja korisnim predmetima na primjer gramatici....) po Aristotelu,

    imaju samo ogranienu mo da dirnu duu Sa jaom afirmacijom boje , dakle slikarskih atributa, susreemo se, istina, ve u rimskom zidnom slikarstvu ( slikanom fresco lustro, ali sa evidentnim primjesama secco slikanja)

    0/ 7. Vergina : Had i Perzefona na kolima, detalj Euridika majka kralja Filipa) detalj s naslona na prijestolju u grobu kraljice Euridike

    0/ 8. Villa dei Vetti, Pompeji : Putto tjera koiju, koju vuku delfini... TEHNIKA: buon fresco, stuco lustro; polirana crna povrina (crni pigment je nanoen na suho).

    7 ARISTOTEL : Politika, iz Knjige VIII

  • II Smisao poesisa materijalnosti

    Al secco - od zidnih slika atal-Hyka do meksikih MURALA

    6

    Iako su, mnogo kasnije, i na Delacroixovim zidnim slikama u parikoj crkvi Saint-Sulpice, evidentni crtaki potezi, ak sa vidljivim rafurama kod uzdizanja, kao i kod sjena, ipak, ovdje su prisutne i slikarske pasae, gdje boja dolazi do punog izraaja 0/ 9. DELACROIX: zidna slika u crkvi Saint-Sulpice, detalj Delacroix, kako navodi Vibert, slika na zid sa mjeavinom ulja i voska - direktno; Pariz; 1874; slika u cjelini 751 x 485 cm; detalj 300 x 259 cm;

    0.1.4. poetska tehninost Tehnika je svugdje samo poetni profesionalni odnos do materije. Vana je OSJETILNOST , koju umjetnik nosi negdje duboko u sebi. Tu osjetilnost treba prevesti u likovni jezik sigurnom rukom uvjebanog majstora svog zanata. Ve se magijski slikar Altamire slui znalaki iskoritenim izraajnim sredstvima Znaaj zanata u umjetnosti moda je najbolje, u samoj terminologiji, afirmirala francuska kultura: naime, u francuskom jeziku, za razliku od drugih jezika, razlika je odreena manjom jezikom distinkcijom izmeu rijei lartist - umjetnik i lartisan - zanatlija. Ali zato Francuzi esto koriste za zanatski virtuozno djelo, ali manje umjetnike vrijednosti, frazu

    elle nest pas dun artiste, cest des artisans8 ( ovo nije rad umjetnika, ve zanatlije ).

    8 J.G.Goul

Recommended

View more >