kod ucznia data urodzenia ucznia - ko. ?· 2 zadanie 1. (0-1 pkt.) ze względu na wielką...

Download Kod ucznia Data urodzenia ucznia - ko. ?· 2 Zadanie 1. (0-1 pkt.) Ze względu na wielką różnorodność…

Post on 01-Mar-2019

213 views

Category:

Documents

0 download

Embed Size (px)

TRANSCRIPT

1

Kod ucznia Data urodzenia ucznia

Dzie miesic rok

WOJEWDZKI KONKURS BIOLOGICZNY DLA UCZNIW GIMNAZJUM WOJEWDZTW

WIELKOPOLSKIEGO

ETAP SZKOLNY Rok szkolny 2018/2019

Instrukcja dla ucznia

1. Sprawd, czy test zawiera 13 stron. Ewentualny brak stron lub inne usterki zgo Komisji.

2. Czytaj uwanie wszystkie teksty i zadania.

3. Pisz czytelnie i uywaj tylko dugopisu lub pira z czarnym lub niebieskim tuszem /atramentem. Nie

uywaj korektora.

4. Test, do ktrego przystpujesz, zawiera 28 zada. Wrd nich s zadania zamknite i zadania

otwarte wymagajce krtkiej odpowiedzi.

5. W zadaniach zamknitych wybierz i zakrel waciw odpowied. W zadaniach otwartych

odpowiadaj penymi zdaniami stosujc waciwe terminy biologiczne, zapisz pene rozwizania

starannie i czytelnie w miejscach wyznaczonych przy poszczeglnych zadaniach. Rysunki s integraln

czci zada. Bdn odpowied wyranie przekrel i zapisz obok poprawn (nie stosuj korektora).

6. Redagujc odpowiedzi do zada, moesz wykorzysta miejsca opatrzone napisem Brudnopis.

Zapisy w brudnopisie nie bd sprawdzane i oceniane.

7. Podczas trwania konkursu nie moesz korzysta ani z pomocy naukowych (w tym rwnie z

kalkulatora prostego), ani z podpowiedzi kolegw naraasz ich i siebie na dyskwalifikacj. Nie wolno

Ci rwnie zwraca si z jakimikolwiek wtpliwociami do czonkw Komisji. Do etapu rejonowego

zakwalifikuj si uczniowie, ktrzy zdobd co najmniej 40 punktw (80%).

8. Na udzielenie odpowiedzi masz 90 minut. yczymy Ci powodzenia.

Wypenia Komisja (po rozkodowaniu prac) Ucze uzyska: .. /50pkt

2

Zadanie 1. (0-1 pkt.)

Ze wzgldu na wielk rnorodno organizmw szerok problematyk bada w biologii wyrnia si

wiele dziedzin. Przyporzdkuj wyodrbnionym dziedzinom biologii rodzaj problematyki bada jak

si one zajmuj.

a. Cytologia 1. Budowa organizmw

b. Embriologia 2. Budowa, rozwj i czynnoci tkanek

c. Mikrobiologia 3. Struktura i funkcjonowanie komrek

d. Genetyka 4. Klasyfikacja organizmw

e. Systematyka 5. Budowa i czynnoci yciowe mikroorganizmw

f. Histologia 6. Procesy yciowe organizmw

7. Procesy dziedziczenia

8. Rozwj zarodkowy organizmw

a. , b. , c , d. .., e. , f. .

Zadanie 2. (0-1 pkt.)

Dowiadczenia naukowe naley prowadzi wedug ustalonych zasad. Poniej przedstawiono ich

elementy, ktre naley uoy w prawidowej kolejnoci, przyporzdkowujc odpowiedni liter

odpowiedniemu etapowi prowadzenia dowiadcze.

a. Przygotowanie potrzebnych materiaw,

b. Wykonanie dowiadczenia,

c. Sformuowanie wnioskw na podstawie obserwacji,

d. Zaproponowanie hipotezy,

e. Prowadzenie obserwacji, zapisywanie wynikw i ich opracowanie,

f. Sformuowanie pytania badawczego,

1. ... 2. . 3. . 4. 5. . 6. .

Zadanie 3. (0-1 pkt.)

Wszystkie komrki, mimo ich zrnicowania s podobne pod wzgldem skadu chemicznego. Sze

pierwiastkw stanowi ponad 90% masy komrek. Okrela si je jako pierwiastki biogenne. Wymie

te pierwiastki:

3

Zadanie 4. (0-1 pkt.) Uczniowie ogldali preparat komrek rolinnych pod mikroskopem powikszone 200 razy. Z

podanych wartoci poniej wybierz prawidowe powikszenia okularu i obiektywu dajce takie

powikszenie:

a. Obiektyw o powikszeniu 100 razy i okular o powikszeniu 100 razy

b. Obiektyw o powikszeniu 50 razy i okular o powikszeniu 150 razy

c. Obiektyw o powikszeniu 40 razy i okular o powikszeniu 5 razy

d. Obiektyw o powikszeniu 100 razy i okular o powikszeniu 20 razy

Zadanie 5. (0-2 pkt.)

Wszystkie organizmy potrzebuj do ycia energii Uzyskuj ja w procesie oddychania komrkowego.

Wyrniamy dwa typy oddychania komrkowego: oddychanie tlenowe i beztlenowe. Poniej w tabeli

przedstawiono czciowo porwnanie obu typw oddychania. Uzupenij puste rubryki.

Cecha porwnywana Oddychanie tlenowe Oddychanie beztlenowe

Gwny substrat Glukoza

Podstawowe produkty Zwizki organiczne np.

Miejsce zachodzenia

procesu

Cytoplazma podstawowa

Ilo uwalnianej

energii

dua

Zadanie 6. (0-4 pkt.)

W celu udowodnienia hipotezy W wydychanym powietrzu znajduje si dwutlenek wgla. Uzupenij

ponisze punkty :

a. potrzebne materiay: 1. .

2. .

3. .

4. .

4

b. przebieg dowiadczenia ze wskazaniem prby kontrolnej i badawczej:

.

b. wniosek z obserwacji (zaobserwowane zmiany):

Zadanie 7. ( 0-1 pkt.)

W nazewnictwie organizmw stosuje si jzyk aciski, co zapobiega pomykom wynikajcych z

istnienia w rnych krajach rnych nazw tego samego gatunku. Czy sowa niena -Bubo scandiacus

i puchacz- Bubo bubo nale do tego samego rodzaju. Odpowied uzasadnij.

Zadanie 8. (0-1 pkt.)

Poniej przedstawiono zdania prawdziwe i faszywe, opisujce znaczenie grzybw w przyrodzie i w

yciu czowieka. Odpowiednio zaznacz liter P- zdanie prawdziwe i F- zdanie faszywe.

Prawda Fasz

Wikszo grzybw syntetyzuje gotowe zwizki organiczne z podoa, z

ktrych to zwizkw korzystaj roliny

Niektre grzyby pasoytnicze s wykorzystywane do walki biologicznej ze

szkodnikami.

Wan role odgrywa mikoryza podstawczakw z korzeniami wielu rolin

nasiennych, gdy uatwiaj im pobieranie wody i soli mineralnych

5

Zadanie 9. (0-3 pkt.)

Lasy zajmuj okoo jednej trzeciej powierzchni Polski. W wikszoci s to lasy iglaste.

Rozpoznaj gatunki drzew na podstawie opisw:

1. Dwupienny krzew lub niewielkie drzewo o paskich, mikkich igach. Pojedyncze nasiona

otoczone s misist czerwon osnwk.

Jest to

2. Dwupienny krzew o krtkich, ostrych igach wyrastajce po trzy w okkach. Niebieskoczarne

szyszkojagody powstaj ze zronicia misistych usek nasiennych.

Jest to .

3. Wysoko do 35 metrw, igy krtkie, mikkie, wyrastajce w pczkach, zrzucane na zim,

szyszki drobne, kuliste.

Jest to .

Zadania 10. ( 0-2 pkt.)

Na kiekowanie rolin maj wpyw czynniki zewntrzne. Wymie trzy takie czynniki. Wska czynnik,

ktry jest niezbdny, aby nasiona zaczy kiekowa. Odpowied uzasadnij.

Zadanie 11. (0-2 pkt.)

Wstawiajc znak X oce prawdziwo poniszych zda charakteryzujcych mchy.

Prawda Fasz

Mchy s niewielkimi rolinami , ktre wyksztacaj korzenie, licie, odygi

Pokoleniem dominujcym jest sporofit

Sporofit rozmnaa si pciowo przez zarodniki

Torfowce to mchy, ktre maja zdolno do staego wzrostu.

6

Zadanie 12. (0-1 pkt.)

Przyporzdkuj nazwy elementw budowy mchu ponnika poszczeglnym cyfrom.

1. ..................

2.

3. .

4. .

Zadanie 13. (0-1 pkt.)

I

Na rysunku przedstawiono pewn rolin nalec do rolin zarodnikowych. Podaj jej nazw

rodzajow oraz przyporzdkuj oraz okrel, ktry pd jest wiosenny, a ktry letni.

Rodzaj:

I. Pd , II. Pd .

II

I

7

Zadanie 14. ( 0-4 pkt.)

A B

Na rysunkach schematycznie przedstawiono nasiona rnych rolin nsiennych.

I. Ktre zpodanych niej rolin moesz przyporzdkowa wskazanym nasionom A i B. Uzasadnij

odpowied.

Roliny: 1. klon, 2. kukurydza, 3. wierk, 4. sosna, 5. owies, 6. stokrotka.

Nasiona A s charakterystyczne dla:

Nasiona B s charakterystyczne dla:

.

Uzasadnienie:

II. Na rysunku B zaznaczono czci nasion. Do poszczeglnych numerw dopisz nazwy .

1. .

2. ....

3. .

8

Zadanie 15. (0-3 pkt.)

A B.

Na rysunkach przedstawiono przekrj poprzeczny przez korze i odyg roliny okrytonasiennej.

a. Wska, na ktrym rysunku przedstawiono przekrj poprzeczny korzenia. Swoj odpowied

uzasadnij.

b. nazwij elementy oznaczone cyfr I i II i podaj jakie zwizki chemiczne transportuj.

I .

II. .

Zadanie 16. (0-1 pkt.)

U owadw wyrniamy w przeobraeniu zupenym 3 podstawowe typy larw. Pdraki s larwami:

a. chrzszczy

b. muchwek

c. motyli

d. waek

9

Zadanie 17. (0-4 pkt.)

Porwnaj budow zewntrzn poznanych grup stawonogw, uzupeniajc ponisz tabel.

Cecha budowy

zewntrznej

Owady (np. stonka) Pajczaki (np. pajk

krzyak)

Skorupiaki (np. rak)

Czci ciaa Gowotuw i odwok

Liczba par odny

krocznych

5 par

Liczba par skrzyde brak

Rodzaj oka Zoone

Zadanie 18. (0-1 pkt.)

Poniej wymieniono niektre cechy ryb.

1. Szkielet kostny

2. Szkielet chrzstny

3. Obecno pcherz pawnego

4. Brak pcherza pawnego

5. Obecno pokryw skrzelowych

6. Brak pokryw skrzelowych

Wybierz i wypisz wszystkie cechy, ktre s charakterystyczne tylko dla rekinw.

.

Zadanie 19. (0-1 pkt.)

Ptaki s zwierztami jajorodnymi. Ptaki dziel si na gniazdowniki i zagniazdowniki. Do

zagniazdownikw zaliczamy:

a. wrble

b. gobie

c. ory

d. abdzie

10

Zadanie 20. ( 0-2 pkt.)

Wpisujc znak X oce prawdziwo przedstawi