kopia cz7-8 10 - pdf. · pdf filerejek została sprzedana. działki kupili ludzie z innych...

Click here to load reader

Post on 27-Feb-2019

221 views

Category:

Documents

0 download

Embed Size (px)

TRANSCRIPT

Czasopis

: , , . , , ... (str. 17)

Bia

oru

skie

pis

mo

sp

oe

czn

o-k

ult

ura

lne

, p

ow

ic

on

e z

ag

ad

nie

nio

m

wsp

c

zesn

oc

i, h

isto

rii,

lit

era

tury

i s

ztu

ki,

mie

jsca

cz

ow

iek

a w

w

iecie

.

Nr

7-8

(2

33

).

2

01

0.

htt

p:/

/cza

sop

is.p

l

Cen

a 4

,50

z

7-8/10

Od Redaktora. Czerwcowe wybory prezydenckie w naszym regionie pokazay, i na politycznej mapie wojewdztwa nie-wiele si zmienio. Podlaskie tradycyjnie pokazao swoje... str. 4

Tamara Bodak-Janowska. Zapomn nas? Cz mych Na-rejek zostaa sprzedana. Dziaki kupili ludzie z innych krajw. Nagle stan domek kanadyjski za pustym miejscem p... str. 5

. ? -, , - . ... str. 6

Janusz Korbel. Karma. wier wieku temu Czesaw Miosz napisa w swojej mowie noblowskiej, e zacza si masowa od-mowa pamici. Analfabeci ubiegych wiekw, czyli zdec... str. 8

Opinie, cytaty. . . , -, ... str. 9

Min miesic. W regionie. Ukaza si 300. numer Przegldu Prawosawnego. Wydarzenie to zbiego si w czasie z 25. rocz-nic zaoenia miesicznika. Pismo ukazuje si w na... str. 10

Tutaj jestemy bogatsi... Rozmowa z Tomaszem Tichoniu-kiem, p.o. dyrektora Muzeum i Orodka Kultury Biaoru-skiej w Hajnwce. Ju od szeciu lat pracujesz w... str. 16

. . ? ... str. 17

Bardziej u siebie. Rozmowa z Sergiuszem Martynowiczem, prezesem Towarzystwa Przyjaci Ziemi Orlaskiej. Twoja historia wie si z histori synagogi w Orli. Ona... str. 20

Tamara Fic. Cios w cisz. Przed szecioma laty, gdy okaza-o si, e mam problemy z sercem, uciekam z miasta, wprost spod linii wysokiego napicia na skraj Puszczy Kn... str. 23

Na roli nie jest lekko. Gmina Orla jest pooona w poudnio-wo-wschodniej czci powiatu bielskiego i zajmuje obszar okoo 170 km kw. W 22 soectwach oraz na piciu koloniac... str. 26

Autobus. Bya zima roku 1986 kiedy wsiadem do dalekobie-nego autobusu na Podlasiu. Jechaem daleko na poudnie Polski i nie przypuszczaem, e t podr zapamitam na d... str. 29

Biaowieski Wicherek. W Biaowiey przyszo na wiat i mieszkao wielu mdrych, utalentowanych, uczciwych i praco-witych ludzi. Niestety, tak si jako dzieje, e pami... str. 30

. - . 1010 1000 . , . ... str. 33

yam tu prosto, najuczciwiej jak umiaam. Wybaczyam wszyst-kim swoim wrogom, naiwnie s-dzc, e wybaczono take i mnie. Na nowo odkrywaa... (str. 23)

Oferujemy Biaorusinom co wybitnie swojego, a osoby, ktre to rozumiej i doceniaj korzy-staj z tego z satysfakcj. To je-dyne takie miejsce w reg... (str. 16)

, , -. . ... (str. 17)

Eugeniusz Czyewski. Echa Ostoi Utraconej. 16. Sergiusz jakby pomocnikiem nauczyciela jest. Swoj lekcj ma, rewolu-cyjnych wierszy i piosenek uczy. Dzieciaki na zebran... str. 37

. . 37. - , 1963 , . ... str. 40

Przygody Kaziuka Surwiy. 20. Udao si! Nazajutrz od sa-mego rana niespokojnie oczekiwalimy pocigu. Dyur przy ska-dzie peni buchalter. Widziaem dobrze, e straci wiele... str. 42

Pamitnik z niewoli. 12. Czas pynie ze zmianami. Czsto wysadzaj pocigi. Strasznie rozszerzyy si bandy, tak e wci nie daj spokoju. W kwietniu rozpocza si ofensywa n... str. 45

. 1970 . 3. . , , , ... str. 46

. 15 600 . ... str. 48

Ostatni krlewski dwr myliwski w Biaowiey. Wiel-cy ksita litewscy i krlowie polscy, urzdzajc polowania w Puszczy Biaowieskiej, musieli budowa tutaj dwory... str. 51

Legenda atamana Czorta. W nocy z 28 na 29 kwietnia 1922 roku doszo do zorganizowanego napadu w miejscowoci Kleszczele. Pocztkowy brak jakichkolwiek pewnyc... str. 53

Wyksztacenie a sprawa biaoruska. Wielki skok edukacyj-ny, ktry odby si po II wojnie wiatowej, w okresie tzw. Pol-ski Ludowej, powinien by przeoy si znaczco na w... str. 54

Znikanie nezapotrebovanoji provinciji. Zadumavy napisati to napodobi ohladu kniki Viktora Kako , ja raptom oduv, to y... str. 56

. - ... str. 58

. . , ... str. 61

Europejski poeta wolnoci. Uadzimier Arou to przedsta-wiciel biaoruskiego rodowiska literackiego z przeomu XX i XXI w. Na dodatek mona by powiedzie: typowy... str. 65

, . . - ... str. 69

Fot. na okadce Janusz Korbel

, , - - . - , ... (str. 71)

, - -. ... (str. 58)

15 600 - . - - ... (str. 48)

4

Jerzy Chmielewski

Od Redaktora. Czerwcowe wy-bory prezydenckie w naszym regio-nie pokazay, i na politycznej mapie wojewdztwa niewiele si zmienio. Podlaskie tradycyjnie pokazao swo-je konserwatywne oblicze. Tak jak w kadych wyborach i teraz miesz-kacy zachodnich i pnocnych po-wiatw zdecydowanie opowiedzieli si za kandydatem PiS. Natomiast na wschodzie i poudniu, gdzie za-mieszkuje nasza mniejszo, wy-rane poparcie uzyska pretendent do prezydenckiego fotela z ramienia PO. Oznacza to, e partia Donalda Tu-ska przeja ju w duej czci pra-wosawno-biaoruski elektorat, ktry jeszcze niedawno gremialnie goso-wa na lewic. W naszym wojewdz-twie wybory prezydenckie tradycyjnie zatem przybray form politycznego plebiscytu. Oferty programowe kan-dydatw prawie si nie liczyy, zresz-t w kampanii wyborczej niemal ich nie byo. Gosowano za wartociami i symbolami. Nasza spoeczno za bardzo czsto oddaje gos nie tyle za, co przeciwko. To jedna z typowych cech biaoruskich, majca wszak hi-storyczne uzasadnienie.

Nasza mniejszo z natury jest le-wicowa. T postaw zrodziy jeszcze rzdy II RP, gdzie Biaorusini czsto byli ludmi drugiej kategorii. Naszych dziadkw i pradziadkw z ndzy wy-bawiy dopiero czasy PRL. I chocia poprzedni system zbankrutowa ju ponad dwadziecia lat temu, tsknota za pastwem socjalnym bardzo moc-no tkwi w nas do dzi. W tym nume-rze w rozmowie ze mn czasy PRL pod niebiosa wychwala sdziwy ju Bazyli Pietruczuk, autor drukowa-

nych w Cz wspomnie Kryszynki i niedawno wydanej ksiki Blizny. Jest on twardo przekonany, i gdyby nie komuna, nigdy nie wyrwaby si z psierocej doli przymierajcego go-dem wieniaka i do koca ycia by-by parobkiem. To nie jest wcale od-osobniony pogld. Tak uwaa niemal cae pamitajce tamte czasy pokole-nie, ktre opini t starao si te prze-kaza dzieciom i wnukom. Dzisiejsza modzie, wyrosa po 1989 r., dawny-mi czasami nie zaprzta jednak so-bie gowy. Dla niej najwaniejsza jest przyszo atrakcyjna praca i coraz lepsze warunki ycia. A ze spraw nad-rzdnych najbardziej martwi j to, e zarobki w Polsce s jednymi z najni-szych spord wszystkich krajw Unii Europejskiej. Znamienne, e aden z kandydatw na prezydenta w swej kampanii tej kwestii nie podnosi.

Lewica wystawia tym razem mo-dego kandydata, ktry co prawda sw przedwyborcz postaw urs do rangi lidera, jednak w naszym regionie po-rwa za sob tumw nie zdoa. Grze-gorz Napieralski to ju nie to co le-gendarny nasz Wodzimierz Cimo-szewicz, ktry zreszt jeszcze przed pierwsz tur swe poparcie przeka-za Bronisawowi Komorowskiemu. Do obecnego oblicza polskiej lewicy w wydaniu SLD, mimo e na wskro nowoczesnego, europejskiego, bia-orusko-prawosawny elektorat pod-chodzi z wyranym dystansem. Take dlatego, e liderzy tego ugrupowania rwnie z naszego regionu pr-bujc zawaszczy sobie niejako wy-czno na polityczn reprezentacj tej spoecznoci, s niezwykle akomi na dobrobyt. Nie ma w nich typowej

dla prawdziwej lewicy wraliwoci na krzywdy innych i niesprawiedliwo spoeczn. Pod tym wzgldem duo bardziej lewicowy jest... PiS ze sw narodowo-socjalistyczn ofert.

Jarosaw Kaczyski z bezkompro-misow wizj Polski, kreowany na ma stanu, nawet nie prbowa jed-nak dotrze do naszych wyborcw. Majc tak silne i jednoznaczne po-parcie polityczne z krgw kociel-nych, w prawosawnym elektoracie musia wzbudzi obawy i nieufno. Trzeba jednak przyzna, e ta nieuf-no nie bya ju tak wielka, jak kilka lat temu, kiedy PiS by przy wadzy. Tamte rzdy budziy w nas strach. D-enie do ycia nade wszystko w spo-koju, co rwnie jest narodow cech Biaorusinw, byo wwczas kadego ranka zakcane rozdmuchanymi afe-rami politycznymi i spektakularnymi aresztowaniami ludzi z pierwszych stron gazet. Teraz PiS takiej wojow-niczoci stara si nie prezentowa, ale uczucie strachu chyba jeszcze pozo-stao. Tym niemniej nie moemy te zapomina, e to za rzdw PiS przy-znano fundusze na wznowienie dzia-alnoci Radia Racja i uruchomienie telewizji Biesat. Ale rwnie wtedy z bahego powodu ukarano BTSK wstrzymaniem na trzy lata dotacji.

Mimo wszystko jest w PiS co, z czego i my powinnimy bra przy-kad. To przywizanie do narodowej historii, tradycji, wiary. Tak niemod-ny dzi patriotyzm.

W kampanii wyborczej najwicej gestw i zabiegw, by pozyska nasze gosy, uczynia PO. Ugrupowanie to akcentowao bogactwo kulturowe na-szego regionu i deklarowao toleran-

5

cyjno i otwarto. Naszych przed-stawicieli zaproszono te, by weszli w skad podlaskiego komitetu hono-rowego Bronisawa Komorowskie-go. To Sokrat Janowicz, Leon Tara-sewicz i Antoni Mironowicz. Sygna poparcia dla kandydata PO wysa-a te Cerkiew. Na zakoczenie Haj-nowskich Dni Muzyki Cerkiewnej Komorowskiemu umoliwiono wy-goszenie w soborze witej Trjcy przemwienia, za metropolita Sawa kaza odpiewa mu Mnohaja leta. To wwczas te Komorowski spo-tka si prywatnie z Wodzimierzem Cimoszewiczem w jego podhajnow-skiej leniczwce. Goszczcy w tym samym czasie na festiwalu lider SLD Grzegorz Napi