miesięcznik znak, numer 691 (grudzień 2013)

Download Miesięcznik Znak, numer 691 (grudzień 2013)

Post on 18-Mar-2016

213 views

Category:

Documents

1 download

Embed Size (px)

DESCRIPTION

Miesięcznik Znak, numer 691 (grudzień 2013) Różne wizje końca stały się tak stałym i powtarzalnym elementem naszej kultury, że trudno wierzyć w ich ostateczność, wziąć je dosłownie, bez cudzysłowu. Szczególnie dziś – w widmowym świecie trwającym po końcu historii. A jeśli wszystko jeszcze przed nami, to której z obecnych w chrześcijaństwie wizji końca świata zawierzyć? Wokół której budować naszą duchowość? Debaty: Kryzys Europy (Timothy Garton Ash) Czy przestaliśmy wierzyć w Europę? Zapomnieliśmy, po co stworzyliśmy Unię? Wiele na to wskazuje. Brak nam już sił potrzebnych do tego, by natchnąć projekt europejski nową energią. Co dalej? Nie wiemy. Spójrzmy jednak w przeszłość i postarajmy się zrozumieć, do czego Unia była nam potrzebna, kiedy dopiero powstawała. Ponadto: Wiara społecznie zaangażowana (Wygnański, Sadłoń)

TRANSCRIPT

  • indeks 383

    716

    cena 19,90 z | vat 5%(w prenumeracie: 13z)

    nr 691 grudzie (12) 2012 nakad 2100 egz.

    TimoTHy GarTon asH: Esej o kryzysie Europy

    WyGnaski: Spoeczestwo obywatelskie w Kociele

    sTulecie urodzin JerzeGo TuroWicza

    Boscy komedianci Bartosz Szydowski o duchowoci w teatrze

    czy wierzymy w koniec wiata?

    Apokalipsa dzi: Hryniewicz, Woniak, Mikoejko i inni

  • 2FOT. SHUTT

    ERSTOCK

    , ANATOMICA/ACTION PRESS/EAST NEW

    S, ARC

    HIW

    UM JERZEGO TURO

    WICZA

    , NA OK

    ADCE SHUTT

    ERSTOCK

    STAE RUBRYKI60 JzefaHennelowa: Coraz bliej albo Coraz mniej88 Albert Gorzkowski: Filolog czyta Bibli126 Jerzy Illg: Mj przyjaciel wiersz

    TEMAT MIESICA: TEN OSTATNI KONIEC WIATA

    Rne wizje koca stay si tak staym i powtarzalnym elementem naszej kultury, e trudno wierzy w ich ostateczno, wzi je dosownie, bez cudzysowu. Ktrej z tych wizji zawierzy? Wok ktrej budowa nasz duchowo?

    8 Czeka nas wielkie zdumienie, Z ks. Wacawem Hryniewiczem rozmawia Justyna Siemienowicz

    16 Koca wiata nie bdzie, Z ks. Robertem J. Woniakiem rozmawia Tomasz Poniko

    22 Jezus zapomniany: prorok apokaliptycznego Krlestwa, Dariusz Kot

    29 Kalendarze Dni Ostatnich, Katarzyna Tempczyk

    34 Piknik na skraju Apokalipsy, Zbigniew Mikoejko

    DEBATYEuropa przechodzi kryzys, nie tylko ekonomiczny, lecz take mentalny, kryzys europejskiej wiadomoci. Dlaczego tak si stao i co dalej z Uni? Timothy Garton Ash przypomina burzliw histori zjednoczenia Europy i szuka odpowiedzi

    40 Kryzys Europy, Timothy Garton Ash

    58 Nieoczywisto wcielenia, Marzena Zdanowska

    52 By dobrym w czynieniu dobra, Z Kub Wygnaskim rozmawia Marzena Zdanowska

    58 Kocielny trzeci sektor w statystykach, ks. Wojciech Sado SAC

    IDEEOpinie na temat kryzysu wiary powtarzane s nader czsto i atwo mona przej nad nimi do porzdku dziennego. Jaki ma to wpyw na ksztat i kierunek teatralnego dyskursu, a jaki na moliwoci budowania w teatrze poczucia wsplnotowoci?

    64 Ewangelia i msza w teatrze, Tadeusz Korna

    70 Dramat krzyowy, Dariusz Kosiski

    74 Boscy komedianci, Z Bartoszem Szydowskim rozmawiaj Agnieszka Goawska i Justyna Siemienowicz

    80 Permanentna inwigilacja, Z Bartomiejem Dobroczyskim rozmawia Olga Drenda

    LKZSpucizna i rozlego zainteresowa Jerzego Turowicza budz podziw. Z okazji stulecia urodzin redaktora naczelnego Tygodnika Powszechnego piszemy o tym, jakim by czowiekiem, katolikiem i dziennikarzem

    92 Powszechny znaczy katolicki, Janusz Poniewierski

    97 Sprawa katolicyzmu, Jerzy Turowicz

    102 Szczegy prawie bez wagi, Anna Mateja

    110 Tygodnik, Szef i polityka, Witold Bere, Krzysztof Burnetko, Joanna Podsadecka

    114 Nowy humanizm, nowa humanistyka, Aleksandra Konarzewska

    118 Libera i unijny szerpa, Pawe So

    121 Rekonstrukcja christianitas, Cezary Kocielniak

    122 Poszukiwany: Jezus Chrystus, Krzysztof Woodko

    124 Sztuka zaczyna si od patrzenia, Piotr Kosiewski

    GRUDZIE 2012 nr 691

    90 Stulecie urodzin Jerzego Turowicza

    40

    6

    Kryzys Europy

    Ten ostatni koniec wiata

  • 3Wgrudniowym numerze miesicznika Znak poruszamy temat mioci. Czynimy to jednak nie wprost, podchodzc do niego od mniej oczywistych stron. Tylko pozornie pytanie okoniec wiata, ktre stawiamy wTemacie Miesica, jest zt kwesti niezwizane. Wrd chrzecijan pojawiaj si nieraz interpretacje zducha manichejskie: wprawdzie to, co stworzy Bg, byo dobre, ale czowiek za spraw grzechu pierworodnego sprowadzi na wiat zo. Pniejsze losy wiata s wic histori upadku, nieuchronn wdrwk ku kocowi, ktry dokona si, czy to za spraw kosmicznej zagady, czy te katastrofy, a jej sprawcami stan si sami ludzie. Jednak czy wtakim wiecie jest jeszcze miejsce na mio? Na t mio, ktr objawi Chrystus mio zwyciajc wszelkie zo, podnoszc zupadku, ocalajc czowieka? Ponowne przyjcie Chrystusa nie ma na celu potpienia wiata, jego bolesnego zakoczenia, lecz odnow. Koca wiata nie bdzie mwi zgodnie o. Wacaw Hryniewicz iks. Robert Woniak.

    Chrzecijastwo jest religi mioci wcielonej, bardzo konkretnej to katechizmowa oczywisto, ktr nieraz powtarzamy tak czsto, e a zapominamy, co ona wpraktyce oznacza. Zazwyczaj skupiamy si na szukaniu odpowiedzi odsaniajcych egzystencjalny wymiar tego pytania. Wtym miesicu pragniemy jednak zaprosi Pastwa do refleksji nad zaangaowaniem ludzi wierzcych. Czy wiara spoecznie zaangaowana jest realizacj chrzecijaskiej prawdy oWcieleniu? Czy wdziaaniach nakierowanych na pomoc innym, wangaowaniu si na rzecz wsplnego dobra naley widzie jedynie poyteczne hobby, czy te jak pisze Marzena Zdanowska wartykule Nieoczywisto wcielenia: wszczerym byciu przy innym czowieku tworzy si przestrze na to, co nas przekracza?

    Zrbmy wnaszym yciu wicej miejsca na to, co nas przekracza; na to, co wkracza wnasze ycie jako zaskakujcy inieoczywisty dar tego chcielibymy yczy Pastwu isamym sobie na czas wit inadchodzcy rok.

    PS: Ju dzi pragn Pastwu zapowiedzie zmian, ktr przyniesie noworoczny numer miesicznika Znak. Nie sposb bdzie j przeoczy, jako e nowo dotyczy bdzie okadki. Zmiana wynika zwsuchiwania si wgosy naszych czytelnikw oraz zrefleksji nad tym, jak oywia ipowraca do tego, co najbardziej wartociowe wdugiej tradycji pisma. ywi nadziej, e nasz propozycj przyjmiecie Pastwo zzadowoleniem.

    DOMINIKA KOZOWSKA

    Omiocinieoczywistej

    ul. Tadeusza Kociuszki 37, 30-105 Krakw tel. (12) 61 99 530, fax (12) 61 99 502

    www.miesiecznik.znak.com.pl e-mail: miesiecznik@znak.com.pl

    redakcja: Marta Duch-Dyngosz, Dominika Kozowska (redaktor naczelna),

    Janusz Poniewierski, Adam Puchejda, Justyna Siemienowicz, Marcin Sikorski, Krystyna Strczek, Karol Tarnowski,

    Magdalena Wojaczek (sekretarz redakcji), Henryk Woniakowski, Marzena Zdanowskazesp: Wojciech Bonowicz, Bohdan Cywiski,

    Tomasz Fiakowski, Tadeusz Gadacz, Jarosaw Gowin, Stanisaw Grygiel, ks. Micha Heller, Jzefa Hennelowa,

    Wacaw Hryniewicz OMI, Piotr Kodkowski, ks. Jan Kracik, Janina Ochojska-Okoska,

    bp Grzegorz Ry, Marek Skwarnicki, Wadysaw Strewski, Stefan Wilkanowicz,

    Jacek Woniakowskiwsppraca: Paulina Bulska, Agnieszka

    Goawska, Jacek Maj, Elbieta Kot, Cezary Kocielniak, Jolanta Prochowicz, Miosz Puczydowski, Szymon Szczch

    opieka artystyczna: Wadysaw Buchner

    projekt graficzny pisma:Marek Zalejski/Studio Q

    produkcja: Beata Czarkowska, Barbara Gsiorowska, Urszula Horecka,

    druk: Drukarnia Colonel, Krakw, ul. Dbrowskiego 16

    reklama: Marcin Sikorski, tel. (12) 61 99 500, e-mail: sikorski@znak.com.pl

    prenumerata: Joanna Dylg, tel. (12) 61 99 569, e-mail: dylag@znak.com.pl

    Redakcja nie zwraca tekstw niezamwionych oraz zastrzega sobie prawo ich redagowania iskracania. Redakcja nie odpowiada zatre

    zamieszczanych ogosze. Rozpowszechnianie redakcyjnych materiaw publicystycznych bez

    zgody wydawcy jest zabronione.

    Dofinansowano zerodkw Ministerstwa Kultury iDziedzictwa Narodowego wramach programu operacyjnego Promocja czytelnictwa. Rozwj czasopism kulturalnych

  • ZNAK 122012

    6temat miesica

    Wspczesna wizja koca wiata | FOT. SHUTTERSTOCK

    Ten ostatnikoniec wi ata

  • 7122012 ZNAK

    Wacaw Hryniewicz OMI Czeka nas wielkie zdumienie

    Ks. Robert J. Woniak Koca wiata nie bdzie

    Dariusz Kot Jezus zapomniany: prorok apokaliptycznego Krlestwa

    Katarzyna Tempczyk Kalendarze Dni Ostatnich

    Zbigniew Mikoejko Piknik na skraju Apokalipsy

    Rne wizje koca stay si tak staym i powtarzalnym elementem naszej kultury, e trudno wierzy w ich ostateczno, wzi je dosownie, bez cudzysowu. Szczeglnie dzi w widmowym wiecie trwajcym po kocu historii. A jeli wszystko jeszcze przed nami, to ktrej z obecnych w chrzecijastwie wizji koca wiata zawierzy? Wok ktrej budowa nasz duchowo?

    Ten ostatnikoniec wi ata

  • TEMAT MIESICA

    ZNAK 122012

    8

    Czeka nas wielkie zdumienieApokalipsa to niezwyka ksiga nadziei, na mio Bosk! Tylko nie nauczylimy si jej czyta!

    Jaki bdzie koniec wiata?Ajaki by pocztek? Bg rozproszy ciemnoci, przezwy-ciy chaos izaprowadzi porzdek tak e wKsidze Rodzaju mg pochwali samego siebie, przyznajc, e wszystko, co uczyni, byo bardzo dobre (Rdz 1, 31). Jeli dobre (tob), to rwnie pikne (podobne znaczenie ma greckie kals). Jest to obrazowanie zaczerpnite zBiblii, ale wkwestii pocztku wiata ten religijny, metafo-ryczny jzyk zbiega si niekiedy zjzykiem wspczesnej nauki ijej narracj oWielkim Wybuchu. Icho wPimie witym zaraz po opisie stworzenia mowa jest oupadku pierwszych ludzi, to jednak same pocztki s przedsta-wione jako dobre ipikne. Myl, e koniec wiata moe je tylko wtej wspaniaoci przewyszy.

    Anie bdzie ich odwrotnoci? Powszechne intuicje skaniaj raczej do patrzenia na koniec wiata jako na jego schyek.Myl, e nie, bo ludzkie dzieje jednak cigle dojrze-waj, pomimo wszelkich zahamowa izapaci. Oschyku moemy mwi raczej wodniesieniu do wiata fizycz-nego wUkadzie Sonecznym. Jeli Wielki Wybuch datuje si na 14 mld lat, to mamy przed sob jeszcze troch czasu, bo ok. 7-8 mld, a Soce si wypali, stopi doszcztnie powierzchni naszej planety istanie si czarnym karem. Cho oczywicie moe by itak, e wczeniej sami sobie urzdzimy apokalips izdmuch-

    niemy si zpowierzchni Ziemi. Nie sposb jednak tego przewidzie.

    Dla mnie jako teologa wana jest paralela pocztku ikoca. Myl, e interpretacje pocztkw musz rzu-towa na interpretacje koca. Ato, co jest nam dostpne wobu przypadkach, to obrazy, metafory. Nie wolno ich interpretowa dosownie tak wodniesieniu do pocztku, jak ido koca wiata, bo to naraa na mieszno ikom-promituje wiar.

    Dlaczego? Wprzeciwiestwie do poetyckiej ioszczdnej mimo wszystko wizji pocztkw biblijne opisy koca wiata s znacznie bardziej rozrozbudowane isz