m‚ody obywatel - obywatel_pakiet...  po‚ecze„stwo obywatelskie wkswej istocie...

Download M‚ody Obywatel - Obywatel_pakiet...  po‚ecze„stwo obywatelskie wKswej istocie to ›wiadomi iKaktywni

Post on 27-Feb-2019

212 views

Category:

Documents

0 download

Embed Size (px)

TRANSCRIPT

Mody Obywatel Uczniowskie projekty na rzecz spoecznoci lokalnej.

Pakiet edukacyjny

seria ekonomia spoeczna

Mody Obywatel

Mody Obywatel

Uczniowskie projekty na rzecz spoecznoci lokalnej.

Pakiet edukacyjny

Warszawa #$%%

AutorzyAdam Markuszewski, Magorzata Odak, Barbara Rostek, Anna Sandomierska, Jdrzej Witkowski, Judyta Zitkowska, ukasz Zych

Redakcja i korekta jzykowa Marta Konarzewska

Opracowanie graficzneKooperatywa.org

Wydawca Centrum Rozwoju Zasobw Ludzkich

Centrum Rozwoju Zasobw Ludzkich, Centrum Edukacji ObywatelskiejWszelkie prawa zastrzeone

Dzikujemy uczniom i uczennicom ze szk w Karniewie, Szprotawie i Warszawie za udostpnienie zdj.

Wydanie pierwsze

ISBN 978-83-61638-24-7

Publikacja wydana w ramach projektu Partnerstwo na rzecz instytucjonalizacji ekonomii spoecznej wspInansowanego ze rodkw Unii Europejskiej wramach Europejskiego Funduszu Spoecznego

Spis treci

O publikacji . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 9

1. Ospoecznoci lokalnej, kapitale spoecznym i przedsibiorczoci spoecznej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 11 1.1. Materia dla nauczyciela / nauczycielki

Wprowadzenie do tematyki spoecznoci lokalnej . . . . . . . . . . . . . . . 11 1.1.1. Spoeczno lokalna . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 11 1.1.2. Kapita spoeczny . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 14 1.1.3. Spoecznie odpowiedzialne terytorium . . . . . . . . . . . . . . . . . 16 1.1.4. Rozwj spoecznoci lokalnych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 17

2. Etapy programu Mody Obywatel . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 19

3. Badanie zasobw spoecznoci lokalnych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 21 3.1. Jak bada zuczniami i uczennicami lokaln spoeczno

instrukcja krok po kroku . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 21 3.2. Organizacja pracy zuczestnikami i uczestniczkami

szkolnego projektu . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 24 3.3. Scenariusze lekcji . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 25 3.3.1. Lekcja I Czym jest spoeczno lokalna? . . . . . . . . . . . . . . 25 3.3.2. Lekcja II Nasza spoeczno . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 30 3.3.3. Lekcja III Zasoby spoecznoci lokalnej . . . . . . . . . . . . . . . 34 3.3.4. Lekcja IV Rozpoznawanie zasobw

spoecznoci lokalnej wmateriaach prasowych . . . . . . . . . 38 3.3.5. Lekcja V Przedsibiorczo spoeczna . . . . . . . . . . . . . . . . 41 3.4. Scenariusz spotkania Wybr zasobu spoecznoci lokalnej

orazsposobw jego wzmocnienia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 45 3.5. Zakoczenie etapu poznawania spoecznoci lokalnych . . . . . . . . . . 48

4. Realizacja projektu uczniowskiego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 49 4.1. Wybr tematu projektu . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 50 4.2. Tworzenie projektu . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 52 4.2.1. Cel projektu . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 52 4.2.2. rda informacji . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 52 4.2.3. Plan . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 53 4.2.4. Sojusznicy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 54

4.3. Wykonanie zaplanowanych dziaa . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 55 4.4. Kryteria dobrych projektw wprogramie Mody Obywatel . . . . . . . 56 4.5. Publiczna prezentacja rezultatw projektu . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 57 4.6. Podsumowanie projektu . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 58

5. Instrukcje do realizacji projektw lokalnych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 59 5.1.1. cieka tematyczna I Tosamo lokalna . . . . . . . . . . . . . 60 5.1.2. cieka tematyczna II Sieci informacji . . . . . . . . . . . . . . . 63 5.1.3. cieka tematyczna III Wolontariat . . . . . . . . . . . . . . . . . 66 5.1.4. cieka tematyczna IV Przedsibiorczo spoeczna . . . . 69

6. Materiay dodatkowe . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 73

Informacja opartnerach . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 98

dea angaowania si uczniw wrozwijanie lokalnego kapitau spoecznego jest wartociowa zwielu powodw. Wcza modych ludzi wusuwanie barier rozwojowych stojcych przed polskim spoeczestwem. Stwarza moliwoci rozwijania wolontariatu korzystnego dla wsplnot ssiedzkich. Otwiera przed modymi ludmi nowe ibardzo potrzebne moliwoci edukacyjne.

Zadaniem szkoy nie jest bowiem jedynie zapewnienie uczniom wiedzy aka-demickiej. Uzyskanie wysokich not na egzaminie maturalnym zwiedzy ospo-eczestwie zapewne potwierdza posiadanie wiedzy oinstytucjach pastwa de-mokratycznego. Nie wskazuje jednak naposiadanie przez absolwentw szk potrzebnych postaw obywatelskich. Wiemy, e postawy s uwarunkowane bar-dziej przez dowiadczenia spoeczne ni przez informacje zaczerpnite zksiek.

Z tego powodu postanowiono, aby 20% treci wiedzy ospoeczestwie wgim-nazjum ucze zdobywa metod projektu edukacyjnego. Dlatego take wymaga si, aby wszyscy uczniowie wtrakcie nauki wgimnazjum zrealizowali co naj-mniej jeden zespoowy projekt edukacyjny. Podobna sytuacja ma miejsce wszko-le ponadgimnazjalnej. Potrzebne s jednak przedsiwzicia celowo nakierowane na rozwj kompetencji spoecznych iobywatelskich.

Udzia modych ludzi w lokalnych dziaaniach obywatelskich zostawi lad, ktry bdzie procentowa wich yciu po zakoczeniu szkoy. Modzi ludzie zauwaaj wswoim otoczeniu wiele problemw spoecznych. Napotykaj je we wasnych domach, widz wssiedztwie, na ulicy, dowiaduj si onich od rwie-nikw iz mediw. Brak zgody na obniajce jako ludzkiego ycia problemy spoeczne, jest naturaln ludzk reakcj. Tak samo jak ch angaowania si wich rozwizywanie. Przeprowadzenie wartociowego spoecznie dziaania daje szans na odczucie wasnej wartoci isprawczoci oraz dowiadczenie soli-darnoci spoecznej. Dziaanie takie zostawi wmodych ludziach podany wy-chowawczo lad na cae ycie. Obowizkiem dorosych jest stworzenie uczniom moliwoci dziaania na rzecz innych.

Jacek StrzemiecznyCentrum Edukacji Obywatelskiej

poeczestwo obywatelskie wswej istocie to wiadomi iaktywni obywatele oraz spoecznoci dziaajce na zasadzie zaufania dla wsplnego dobra.

Szczeglnym wyrazem funkcjonowania spoeczestwa wwymiarze oby-watelskim jest ad spoeczny oparty na wiziach spoecznych izbiorowych porozumieniach.

Oczywicie, tworzenie warunkw dla rozwoju spoeczestwa obywatelskiego jest procesem zoonym idugofalowym.

Na poziomie jednostki, ksztatowanie postaw izachowa obywatelskich, dla ktrych fundamentalne znaczenie ma edukacja obywatelska powinno obejmo-wa wszystkie fazy ycia czowieka. Jej wczenie do systemu szkolnego stanowi warunek konieczny dla budowy spoeczestwa otwartego na zmian spoeczn, innowacje ikreatywno, na zaradno indywidualn izbiorow. Wdobie glo-balnych wyzwa cywilizacyjnych, wczasie ogromnych przeobrae wsferze ko-munikacji spoecznej, szczeglnie wanym staje si kontekst lokalny aktywnoci obywatelskiej, pielgnujcy wartoci suce rozwojowi kapitau spoecznego oraz poprawie poziomu ijakoci ycia.

Dlatego te zuznaniem isatysfakcj naley odnie si do projektu eduka-cyjnego, stanowicego merytoryczne modelowe ujcie wzakresie ksztatowania aktywnych postaw wrd modych ludzi, wszczeglnoci bdce wyzwaniem dla uczniw biorcych udzia wpraktycznym spoecznym tworzeniu rzeczywistoci.

Walory merytoryczne idobr treci projektu edukacyjnego, atake sama metoda zdobywania wiedzy iumiejtnoci, stanowi nowoczesn formu my-lenia idziaania projektowego, coraz powszechniej stosowan wsprawnym zarzdzaniu przedsibiorstwami, organizacjami pozarzdowymi czy admini-stracj publiczn.

Dla dziaalnoci poytku publicznego propozycja projektowego mylenia wrd uczniw, odwoujca si do wartoci iwraliwoci spoecznej, zpraktycz-nym aspektem realizacji zada icelw spoecznych, ma znaczenie fundamen-talne. Inauguruje systemowe podejcie do ksztatowania podstawowych kompe-tencji spoecznych iekonomicznych, sucych rozwojowi odpowiednich karier spoecznych izawodowych ludzi modych, zwydatnym udziaem nauczycieli iwychowawcw.

Krzysztof WickiewiczDyrektor Departamentu Poytku Publicznego

Ministerstwa Pracy iPolityki Spoecznej

&

O publikacji

Niniejsza publikacja jest przewodnikiem dla nauczycieli inauczycielek gimna-zjw iszk ponadgimnazjalnych, jak krok po kroku realizowa projekt uczniow-ski na rzecz spoecznoci lokalnej.

Nauczyciel/ka otrzymuje tu materiay wprowadzajce do nowych zagadnie wszkolnej edukacji, jakimi s spoeczno lokalna, kapita spoeczny iprzedsi-biorczo spoeczna. Zapoznanie si znimi pozwoli na przeprowadzenie zaj zuczniami, anastpnie na wsparcie grupy wrealizacji ich projektu.

Scenariusze lekcji, ktre proponujemy mog urozmaici lekcje WOS czy KOSS. Mona je realizowa zca klas lub zgrup osb zainteresowanych tematyk lokaln na zajciach dodatkowych. Praca, ktr uczniowie iuczennice maj wykona wmaych zespoach pozwala im odkry wartociowe cechy najbli-szej okolicy. Tworzc mapy, robic wywiady izdjcia, badaj swoj spoeczno. Wpublikacji wspieramy nauczycieli inauczycielki scenariuszami, pomagamy omwi wyniki bada, wybra temat projektu, anastpnie