obywatel nr 6(38)/2007

Download OBYWATEL nr 6(38)/2007

Post on 12-Aug-2015

161 views

Category:

Documents

2 download

Embed Size (px)

DESCRIPTION

Archiwalny numer OBYWATELA.

TRANSCRIPT

BASTIAN (VIEW-ASKEW)Robotnicy na wasnymLewicowiec i patriotaKoci z biednymiKupuj mniej, yj wicejISSN 1641-1021index 361569Europa 4,5 EUR, USA 5 USDwww.obywatel.org.plNr 6(38)/2007dwumiesicznikcena 8 z (w tym 0% VAT)Za nasze pogldy nie daj nagrdJak zniszczono Bakany3 3D Magazyn ObywatelA : Obywatelul. Wickowskiego 33/127, 90-734 dtel./faks: /042/ 630 17 49 : redakcja@obywatel.org.pl, : biuro@obywatel.org.pl S : studio@obywatel.org.pl : www.obywatel.org.pl R H:Jadwiga Chmielowska, prof. Mieczysaw Chory, Piotr Ciompa, prof. Leszek Gilejko, Andrzej Gwiazda, dr Zbigniew Haat, Bogusaw Kaczmarek, Marek Kryda, Bernard Margueritte, Mariusz Muskat, Zofa Romaszewska, dr Zbigniew Romaszewski, dr Adam Sandauer, dr Pawe Soroka, Krzysztof Wyszkowski, Marian Zagrny, Jerzy ZalewskiR: Rafa GrskiRemigiusz Okraska (redaktor naczelny)Micha Sobczyk (zastpca red. naczelnego)Szymon SurmaczS : Karolina Bielenin, Piotr Bielski, Agata Brzyzka, Joanna Duda-Gwiazda, Rafa tocha, Sebastian Makowski, Konrad Malec, Bartosz Malinowski, Anna Mieszczanek, Leszek Nowakowski, Lech L. Przychodzki, Marcin Skoczek, Olaf Swolkie, Jarosaw Tomasiewicz, Karol Trammer, Jacek Uglik, Krzysztof Woodko, Marta Zamorska, Andrzej Zybaa, Jacek ZychowiczK:Zbigniew Bednarek, Justyna Bibel, Karioka Blumenfeld, Magdalena Doliwa-Grska, Monika A. Gorzelaska, Agnieszka Grczyska, Marta Kasprzak, Maciej Kronenberg, Przemysaw Prytek, Micha Stpie, Jarosaw Szczepanowski, Piotr widerek, Stanisaw wigo, Micha Wenski, Micha WoowskiD: Profesjadruk, tel. /042/ 25 26 755W caej Polsce Magazyn Obywatel mona kupi w sieciach salonw prasowych Empik, Ruch, Kolporter, Inmedio, Relay. Wybrane teksty Magazynu Obywatel s dostpne na stronach OnetKiosku (http://kiosk.onet.pl).Redakcja zastrzega sobie prawo skracania, zmian stylistycznych i opatrywania nowymi tytuami materiaw nadesanych do druku. Materiaw niezamwionych nie zwracamy. Nie wszystkie publikowane teksty odzwierciedlaj pogldy redakcji i staych wsppracownikw. Przedruk materiaw z Obywatela dozwolony wycznie po uzyskaniu pisemnej zgody redakcji, a take pod warunkiem umieszczenia pod danym artykuem informacji, e jest on przedrukiem z dwumiesicznika Obywatel (z podaniem konkretnego numeru pisma), zamieszczenia adresu naszej strony internetowej (www.obywatel.org.pl) oraz przesania na adres redakcji 2 egz. gazety z przedrukowanym tekstem. W numerze:Bakaska tragedia z prof. Markiem Waldenbergiem rozmawia Krzysztof Woodko ..... 4O wasno wasz i nasz Micha Sobczyk ................................................................. 9Wsplny wysiek wsplne korzyci Konrad Malec................................................ 14Kapitalizm bez wasnoci z dr. Krzysztofem S. Ludwiniakiem rozmawia Micha Sobczyk........................................................................................................17Bez panw, bez poddanych Marina Sitrin.................................................................. 22Do pracy, gotowi, start! Katarzyna Dbkowska ........................................................... 25Narzdzia dla solidarnoci Justyna Szambelan........................................................... 28Kupuj mniej, yj wicej spoeczestwo przeciwko nachalnemu marketingowi Agata Orzechowska ..........................................................30Azjatycki kryzys fnansowy neoliberalizm i ekonomiczne cuda Walden Bello..................................................................................................................... 32Podczeni i odczeni z dr. Dominikiem Batorskim rozmawia Micha Sobczyk..........36O kilku takich, co chc ratowa kolej Tomasz Buaek.............................................. 40Polacy na Biaorusi perspektywy przetrwania prof. Bogumi Grott ..................... 44Dwa narody na polskiej ziemi prof. Ludwik Tomiaoj............................................... 48Koci z biednymi z ksidzem Edwardem Brzostowskim rozmawia Jarosaw Tomasiewicz..............................................................................................50List do antyklerykaw ukasz Marek Moczydowski................................................. 52 CHWILA ODDECHUDruh z ulicy Szarych Szeregw Lech L. Przychodzki .................................................... 54Pika, ktra leczy Witold Chojnacki ................................................................................ 57W ostatnim bastionie Czerwonych Khmerw Andrzej Muszyski .......................... 60Kronika Kontrasa............................................................................................................. 66Ironezje Tadeusz Buraczewski.......................................................................................... 68Encyklopedia Wyrae Makabrycznych Paplo Maruda ............................................. 68 Z GRUBEJ RURYNa posterunku. yciorys niepodlegociowego socjalisty Jarosaw Tomasiewicz..... 69Przeciw ndzy. Stanisaw Szczepanowski i jego wizje wyjcia z kryzysu Rafa tocha ................................................................................................................... 74Wdrujc (cz I) Henry David Thoreau ....................................................................... 78Recenzja: Pan Tadeusz lewicy wielorakiej Jacek Zychowicz............................... 84FELIETONYSchody do nieba Joanna Duda-Gwiazda........................................................................87Nasz czas si koczy a moe zaczyna? Anna Mieszczanek....................................88Parada przegranych Jacek Zychowicz...........................................................................89Autorzy numeru...............................................................................................................90Z obywatelskiego frontu................................................................................................92OKADKA: FOT:BASTIAN (VIEW-ASKEW)MAGAZYN OBYWATEL TWORZONY JEST W 99% SPOECZNIE4 5 Panie Profesorze, jak obecnie przedstawia si sytuacja na Ba-kanach?M. W.: Niedobize. I nie moe lo dziwi. Po alaku NATO nalizeciJugosawi,czylifedeiacjseibsko-czainogoisk, dokonanym w r,,, i., nie ulegao wlpliwoci, e nasili on de-slabilizacj na Bakanach. Pisaem wowczas na amach Rzecz-pospolilej, e musi lo dopiowadzi do wielu negalywnych na-slpslw. Nie na daimo mowi si o kolle bakaskim. Rowno-waga na Bakanach bya od dawna baidzo kiucha. W diugim wydaniu mojej ksiki o Jugosawii pizylaczam opinie polilo-logow ameiykaskich, e Slanom Zjednoczonym moe odpo-wiada na Bakanach slan chwiejnej iownowagi. jak rozkadaj si dzi siy i relacje midzy poszczegolnymi ba-kaskimi pastwami?M. W.: Zacznijmy od lego, e siy s sabe. Bodaj najbai-dziejslabilnympaslwemnaBakanachjeslGiecja,kloia pizez czonkoslwo NATO jesl zabezpieczona pized niespo-dziankami ze sliony Tuicji. PaslwanaBakanachsmae,sabeekonomiczne, majspoiekopolyzmniejszociaminaiodowymi.Ponad-lo, w baidzo duej mieize opanowane s pizez mafe. Mo-na powiedzie, e pizede wszyslkim lioszcz si o pizeycie. DolyczylogownieMacedonii.Pioblemalbaski Alba-czycy slanowi lam ok. o mieszkacow, a obszaiy, na klo-iychyj,pizylegajdoKosowai Albaniizagiaajejisl-nieniu. Tym baidziej, e Bugaiia nie uznaje islnienia naiodu macedoskiego. Ponadlo z dala od ojczyzny yje ok. ,oo-8oo lys.Macedoczykow,gowniewKanadzie,AuslialiiiUSA. Wzmaga lo silne piagnienie baidzo wielu modych ludzi, by uciec z kiaju. Pizyjmuj, e czci Bakanow s lake Sowenia i Choi-wacja,chosamiSowecyiChoiwaciobiuszajsi,gdy pizypisywaimlaklosamo. Wynikalozlego,eokie-lania Bakany czy bakanizacja maj czslo znaczenie pe-joialywne.Ifaklycznie,Soweniawolnajeslodwieluliosk, jakie dicz pozoslae paslwa lego iegionu. Choiwacja ma pioblemy,chomoenielakizucajcesiwoczy,wynika-jcezfaklu,ejeslpaslwemskadajcymsiziegionow znajdujcych si pizez szeieg sluleci w ionych oiganizmach polilycznych. Islnieje zalem znaczne niebezpieczeslwo len-dencji odiodkowych. Ponadlo Choiwalom yjcym na wy-bizeuAdiialykupiaklyczniedoniczegoniespolizebne pozoslaeczcikiajucho,odwiacajcoplyk,wybizee dalmalyskie lo dla caej Choiwacji kuia znoszca zole jaja, znaczniepopiawiajcasyluacjekonomicznkiaju,niez w poiownaniu z innymi bakaskimi paslwami.Co do Albanii jesl lo paslwo baidzo sabe ekonomicz-nie.Budeldziaajcejlammafijeslwikszyodbudelu paslwa.Ponadlo, Albaniaskadasizespoecznoci,kloie doniedawnabyybaidzosabozinlegiowane.Pioszpa-mila, e lo paslwo powslao nie w wyniku wasnej walki o niepodlego,aleolizymaojniejakowpiezencie,jesz-cze pized I wojn wialow, po dwoch wojnach bakaskich w r,ri i r,r ioku. Albania zoslaa odcila od Tuicji i nie-kloie mocaislwa euiopejskie, obawiajce si wejcia Seibow na le leiyloiia, uzyskania pizez nich doslpu do Adiialyku, zaczy wspieia ide slwoizenia dla Albaczykow osobnego paslwa. Oni sami nie wykazywali do koca XIX w. lenden-cji sepaialyslycznych czya ich z Tuikami ieligia, hisloiia i wspolny pizeciwnik, czyli sowiaskie naiody na Bakanach. Albaskinacjonalizmskieiowanybygowniepizeciwko Seibom.JegooiodkiembyoKosowo.Islniejeobflakoie-spondencja,nolyizduSeibiidoIslambuu,wskazujcena pizypadki moidowania Seibow, palenia ich gospodaislw. Ju w kocu XIX w. czslo wspominano o kosowskiej anaichii. jakie jest obecnie miejsce Serbii porod bakaskiej mozaiki?M.W.:Seibowiesnajwikszymnaiodembakaskim. Naiodem niejednokiolnie podejmujcym walk o niepodle-go. Do koca I wojny wialowej byli oni wieinymi sojusz-Bakaskatragedia FOT> SZYMON SURMACZ z prof. Markiem Waldenbergiem iozmawia Kizyszlof Woodko4 5 nikami Enlenly i ponieli wowczas szczegolnie wielkie slialy. Nie skapilulowali pized Niemcami i Wochami i masowo za-silali pailyzanlk w czasie II wojny wialowej. W lzw. nieza-lenym paslwie choiwackim zamoidowano kilkasel lysicy Seibow, a ponad ioo lys. wypdzono. WlalachiozbijaniaJugosawiinakadanonanichdia-koskie sankcje ekonomiczne. Pizez ,8 dni lzw. humanilai-nej inleiwencji zbiojnej coiaz baidziej biulalnie i inlensyw-nie bombaidowano ich