Papierowa i internetowa. Prasa dla młodzieży

Download Papierowa i internetowa. Prasa dla młodzieży

Post on 11-Jan-2017

215 views

Category:

Documents

0 download

Embed Size (px)

TRANSCRIPT

<ul><li><p>A C T A U N I V E R S I T A T I S L O D Z I E N S I S </p><p>FOLIA LITTER ARIA POLONICA U , 2008</p><p>Agnieszka Leska-Dorenda </p><p>Papierowa i internetowa. Prasa dla modziey</p><p>Obecnie funkcjonujce lak zwane media modzieowe s miakie, bezmylne i pytkie. Nie </p><p>dyskutuj ze suchaczami, nie mwi otwarcie o ich problemach, nie daj moliwoci </p><p>wypowiedzenia si. A modzi w przeciwiestwie do tego, co sdz waciciele tych mediw, </p><p>potrzebuj kogo, kio posucha, co maj do powiedzenia i da im moliwo wygaszania swoich </p><p>opinii</p><p>Taka opinia o programach i pismach dla modziey jest do popularna </p><p>i raczej nikogo nie zaskakuje. Niewtpliwie dla niektrych programw i zwasz-</p><p>cza tytuw modzieowych jest ona wyjtkowo krzywdzca. Problem jednak </p><p>w tym, e pisma, ktre mogyby w wartociowy sposb zaspokoi ciekawo </p><p>modego czytelnika, s praktycznie w ogle nie czytane lub czytane przez </p><p>bardzo niewielk grup osb.</p><p>Prasa papierowa</p><p>Czy dzisiejsza modzie czyta czasopisma? Ktre tytuy pism ciesz si </p><p>najwikszym powodzeniem? Jakie typy tekstw s dla modych ludzi szczeglnie </p><p>atrakcyjne? Czy prasa elektroniczna staa si rwnie popularn form rozrywki </p><p>i pozyskiwania wiedzy co tradycyjna? Tematem niniejszego artykuu bdzie </p><p>prba odpowiedzi na powysze zagadnienia w duej mierze na podstawie </p><p>wynikw bada przeprowadzonych wrd uczniw w okresie od marca do maja </p><p>2007 r. Badaniami objto dzieci i modzie w wieku 11-16 lat ze szk </p><p>podstawowych i gimnazjw z terenw wiejskich (Orzechw) i miejskich (d, </p><p>Radomsko). Ogem badanie przeprowadzono w 10 szkoach wrd 758 uczniw </p><p>(6 szk podstawowych - 356 ankietowanych i 4 gimnazja - 402 ankietowanych).</p><p>Z przeprowadzonych bada wynika, e najbardziej popularnym czasopismem </p><p>wrd modziey jest Bravo - 50% uczniw s.p. i 49% gimnazjalistw</p><p>1 Wypowied Pawia Sito, dyrektora Radia Bis, www.press.pl/newsy z 7.05.2007.</p></li><li><p>zadeklarowao, e czyta to pismo, a na drugim miejscu Popcorn (34% s.p., 39% g.). W nastpnej kolejnoci pojawiy si Bravo Girl , Twist i Dziew-czyna (o znacznej przewadze popularnoci wrd modziey gimnazjalnej), Bravo Sport, Fun Club .</p><p>Media masowe z zaoenia s tworzone dla odbiorcy przygotowanego, ale nie moemy wykluczy sytuacji, w ktrej produkt przeznaczony dla dorosego </p><p>czytelnika bdzie odbierany przez ucznia szkoy podstawowej. Sytuacja, w ktrej dziecko czyta pisma dla dorosych zdarza si niewtpliwie czciej ni odwrotna, kiedy osoba dorosa zapoznaje si z pras przeznaczon dla dzieci i modziey. W kategorii inne lista wskazywanych przez dzieci i modzie czasopism jest bardzo duga i obejmuje kilkadziesit tytuw, w tym te czasopisma dla </p><p>dorosych. Znajduj si tu pisma: religijne, popularnonaukowe, sportowe, kom-puterowe, biznesowe, hobbystyczne, komiksy, pisma kobiece i kierowane do mczyzn, a take dzienniki. Najczciej powtarzajcymi si tytuami s: Kom-puter wiat , Enter , Play, Twj Niezbdnik, Joy , CKM, Playboy , Cosmopolitan , Logo, Avanti, Maxi Tuning, Pika Nona , Auto wiat , Czogi wiata, Twj Weekend , Viva , Gala, wiat Kobiety , Twoje Imperium , Wprost , National Geographie , Teraz Rock, Witch , Kaczor Donald, Niedziela , wiat Seriali , Kurier TV, Tele Tydzie , Express Ilustrowany, Dziennik dzki, Fakt, Gazeta Wyborcza . W przy-padku innych tytuw czytelnictwo deklaruje czsto poniej 3 osb.</p><p>Tylko 10% uczniw szk podstawowych i zaledwie 5% uczniw gimnazjum zadeklarowao, e nie czyta prasy modzieowej (wrd nich bya niewielka liczba takich, ktrzy nie czytaj prasy w ogle). Ciekawe, e wikszo w tej grupie stanowili chopcy. Niektrzy ankietowani informowali, e pisma kupuj tylko, gdy co ich naprawd zainteresuje, inni - tylko czasem, jak nie mam co robi. Natomiast 51% ankietowanych uczniw z obydwu typw szk potwierdzio, e prenumeruje bd regularnie kupuje ulubione tytuy. W tej grupie znajduj si te prawdziwi mionicy pism. Jedna z gimnazjalistek zgosia, e kade pismo, ktre kupuje (m.in. Bravo , Bravo Girl, Popcorn) starannie ukada na pce, specjalnie do tego celu przeznaczonej. Inna uczennica, </p><p>ze szkoy podstawowej, poinformowaa, e pismo Bravo zbiera od dwch lat i ma wszystkie jego numery.</p><p>To, e zdecydowana wikszo badanej modziey czyta pras - potwierdza </p><p>rwnie w swoim artykule pt. Czytelnictwo wspczesnych nastolatkw (opinie, obserwacje, badania)2 A. Has-Tokarz, ktra badaniami obja uczniw 6 klas Szkoy Podstawowej nr 51 w Lublinie, w grudniu 2004 r. Ankiet przeprowa-dzono wrd 70 uczniw (44 dziewczta oraz 26 chopcw). Z bada wynika,</p><p>2 A. H a s - T o k a r z , Czytelnictwo wspczesnych nastolatkw (opinie, obserwacje, badania), </p><p>[w:] Kultura popularna w szkole. Poblailiwe przyzwolenie czy autentyczny dialog, red. B. Myrdzik, M. L a t o c h - Z i e l i s k a , Lublin 2006.</p></li><li><p>e modzie czyta najchtniej pisma oglnomodzieowe (44%), intensywniej </p><p>czytane przez dziewczta. Najchtniej wybierane tytuy to: Bravo , Pop-corn, Victor Junior , Bravo Girl, Dziewczyna , Twist, Magazyn 13 , Bd Pikna , Dama, Filipinka . Do du popularnoci ciesz si rwnie czasopisma, ktre s drukowanymi odpowiednikami wyspecjalizowa-nych kanaw telewizyjnych dla dzieci i modziey, m.in. W itch , Kaczor </p><p>Donald , Cartoon Network itp. Na drugim miejscu zostay wymienione pisma komputerowe (26%), a wrd nich tytuy: PC Format , Enter , Komputer wiat, Cybermycha , Click, CD Action . Te z kolei czytane s zdecydowanie czciej przez chopcw, ktrzy bardziej ni dziewczta w tym wieku fascynuj si grami komputerowymi i Internetem. Na kolejnej pozycji znalazy si pisma hobbystyczne (17%). Zainteresowania uczniw bywaj bardzo rnorodne, poczwszy od do popularnych np. sport (Bravo Sport", Giga Sport , lizg), motoryzacja (Auto Moto , Auto wiat , Auto-Thuning), muzyka (Hip-hop), poprzez komiks (wiat Komiksu), zwierzta (Mj Pies , Koty ), a po zupenie jednostkowe przypadki, jak </p><p>militaria i historia.Duo mniejsz popularnoci ciesz si pisma popularnonaukowe, w tym </p><p>jzykowe (7%). Tutaj modzie wymieniaa takie tytuy, jak: Mody Technik , wiat Nauki , wiat Techniki , Wiedza i ycie, National Geographic </p><p>oraz czasopisma do nauki jzykw obcych, m.in. English .Pisma katolickie dla modziey ciesz si najmniejszym poparciem. </p><p>Rwnie analiza bada przedstawianych w niniejszym artykule potwierdza, e zaledwie 2% modziey deklaruje czytanie tego typu pism (wynik moe by nieco zaniony, gdy nie mona wykluczy sytuacji, w ktrej uczniowie, nawet w anonimowej ankiecie, mogli nie przyzna si do czytania tych pism. Czsto wynika to z lku przed kompromitacj i wyszydzeniem przez rwienikw, dla ktrych te pisma nie s trendy . Nie zmienia to jednak faktu, e wynik i tak pozostaje zaledwie kilkuprocentowy). W tej kategorii modzie wymienia tylko jeden tytu May Go Niedzielny , ktry jest samoistnym dodatkiem do czasopisma dla dorosych Go Niedzielny . Kontakt z tym pismem moe mie zatem charakter przypadkowy, ktry </p><p>mg nastpi za porednictwem dziadkw lub rodzicw kupujcych pras </p><p>katolick.Jeszcze peniejszy obraz poziomu czytelnictwa i tym samym najpopularniej-</p><p>szych tytuw prasowych wrd modziey moe dac analiza wynikw bada przeprowadzonych przez studentw polonistyki KUL na grupie 1000 maturzystw na terenie kilku miast Polski (m.in. Biaej Podlaskiej, Dukli, Jeleniej Gry, </p><p>Konina, Lublina, Nowego Scza, Opola, Radomia, Siedlec, Torunia)3. Postawiony w ankiecie badawczej problem dotyczy poziomu czytelnictwa uczniw, ktrzy</p><p>3 S. J. u r e k , Maturzysta 2004 w wiecie kultury, [w:] Kultura popularna w szkole..</p></li><li><p>w 2004 r. ukoczyli szko redni. Wszyscy specjalici od dawna bij na </p><p>alarm, e Polacy czytaj bardzo mao ksiek, czciej sigaj po pras brukow, </p><p>rzadko korzystaj z innych dobrodziejstw kultury - teatr, kino, opera, jeli </p><p>korzystaj z Internetu, to w sposb niekompetentny, za to caymi godzinami </p><p>potrafi bezmylnie przecza kanay, bezkrytycznie ogldajc tandetne pro-</p><p>gramy. Czy problem ten dotyczy rwnie maturzystw? Na to pytanie starano </p><p>si odpowiedzie, analizujc wyniki bada.</p><p>Ktre z czasopism modzieowych uwaasz za godne polecenia swoim </p><p>rwienikom i dlaczego? - tak brzmiao jedno z pyta ankiety. W rankingu </p><p>bezsprzecznie wygrao Cogito, nie tak popularne w modszej grupie wieko-</p><p>wej, ktre prawie 60% licealistw uznao za godne polecenia i przyznao si </p><p>do uwanej jego lektury. Cogito cenione jest przede wszystkim za wywia-</p><p>dy z ciekawymi ludmi, dodatek edukacyjny i pomoce naukowe, poniewa </p><p>s [tam] artykuy przydatne pniej na lekcjach , bawi i uczy - jak </p><p>twierdz ankietowani. Niektrzy uwaaj jednak, e nie mona na nim do </p><p>koca polega, gdy zawiera niekompletne wiadomoci i materiay tam </p><p>przedstawione nie s wystarczajco rzetelne. Daleko w tyle pozostaj inne </p><p>pisma czytane przez modzie, a ich poziom czytelnictwa nie przekracza 5%. </p><p>Take w tym przypadku zaobserwowano, e uczniowie czsto nie odrniaj </p><p>prasy modzieowej od tej przeznaczonej dla dorosych odbiorcw i nie </p><p>staraj si skupia tylko na periodykach dla modziey. Wymieniaj zatem </p><p>tygodnik polityczny Newsweek (5%), Perspektywy (ponad 4%), Poli-</p><p>tyk (nieco ponad 3%), Twj Styl i Bravo Girl (po 2,4%). Okoo 13% </p><p>maturzystw stwierdza, e nie czyta adnych czasopism, z czego cz wy-</p><p>ranie stwierdza, e czytaaby, ale nie ma takich tytuw. Warto tutaj przy-</p><p>toczy uwagi licealistw dotyczce stanu polskiego czasopimiennictwa. Nie-</p><p>ktre wydaj si wyjtkowo trafne i powinny da wiele do mylenia zwasz-</p><p>cza wydawcom prasy modzieowej. Licealistka z Opola: Nie ma moim </p><p>zdaniem obecnie na rynku polskim czasopisma godnego polecenia. W XX </p><p>wieku, gdy depresja staa si jedn z najwikszych chorb dotykajcych </p><p>ludzi, gazety poruszajce jedynie tematy seksu, AIDS, nie s godne uwagi, </p><p>ewentualnie dla nieczytajcych lektur to Cogito . Uczennica z zachodnio-</p><p>pomorskiego: Teraz w gazetach dla modych ludzi s w sumie same porady </p><p>sercowe albo jakie dziwne i mieszne opowieci . Wielu okrela tego typu </p><p>pras jako infantyln, szmataw , robi wod z mzgu, twierdzi, e </p><p>jest to sieczka , czy kupowanie jej to strata pienidzy . Maturzysta z Lu-</p><p>blina konkluduje, e [woli] czyta ulotki z McDonalda i Telepizzy . Warto </p><p>odnotowa tutaj spostrzeenie, e tak popularne wrd 10-16-latkw pisma </p><p>Bravo i Bravo Girl wraz z rozwojem wiadomoci modych ludzi zupe-</p><p>nie trac popularno. Modzie zauwaa ich bezsensowno, krzykliwo </p><p>i bana i do tego stopnia staj si niepopularne, e czytelnictwa ich nie </p><p>zgasza nikt lub jedynie bardzo niewielka grupa osb. Na kadym etapie</p></li><li><p>ksztacenia i rozwoju (im starsi uczniowie, tym wiksza umiejtno samookre- </p><p>lenia) znajduje si grupa osb, ktre wyranie sygnalizuj brak godnych </p><p>czasopism. Jak ju wspomniano, cz maturzystw deklaruje, e nie czyta </p><p>prasy modzieowej. Sytuacja ta wynika zapewne nie tylko z niechci do </p><p>czytania w ogle.</p><p>Drugim istotnym zagadnieniem przy omawianiu prasy modzieowej jest jej </p><p>dostpno, a co za tym idzie i popularno. Analizujc ofert czasopism </p><p>skierowan do dzieci i modziey, mona odnie wraenie, e tylko niewielka </p><p>ich cz trafia do bibliotek szkolnych. Problem polega w duej mierze na </p><p>nieodpowiednim i niewystarczajcym finansowaniu tych instytucji. Charakterys-</p><p>tyczna dla rynku mediw modzieowych jest jego dua dynamika. Niektre </p><p>magazyny czy czasopisma pojawiaj si nagle, towarzysz przez pewien czas </p><p>jakim nowym trendom modzieowym i znikaj rwnie szybko, jak si ukazay. </p><p>Bibliotekarzom trudno jest zatem dokona waciwego wyboru z bogatej, stale </p><p>zmieniajcej si oferty rynkowej. Niejednokrotnie staj przed dylematem: ktre </p><p>z pism wybra, aby byy wartociowe i jednoczenie zaspokajay zainteresowania </p><p>modych czytelnikw? Wyniki prezentowanych bada rwnie potwierdzaj ten </p><p>stan rzeczy. Tylko 6% uczniw s.p. i 5% gimnazjalistw potwierdzio, e </p><p>dociera do pisma, korzystajc z czytelni, biblioteki. Ogromna wikszo - 78% </p><p>uczniw szk podstawowych i a 94% uczniw gimnazjw - kupuje pras </p><p>samodzielnie.</p><p>Do ankietowanej modziey zwrcono si te z prob o wskazanie typw </p><p>tekstw najbardziej dla nich atrakcyjnych w czytanej prasie. Rozrywk, horo-</p><p>skopy, humor wskazao ponad 60% badanych z obydwu typw szk, wywiady </p><p>ze znanymi osobami - ok. 50%. Na trzecim miejscu znalazy si recenzje </p><p>ksiek, filmw i gier - powyej 40% (tutaj znaczna cz ankietowanych </p><p>wyranie zaznaczaa, e interesuj j wycznie recenzje gier) oraz quizy, </p><p>psychotesty i plotki, ciekawostki - rwnie powyej 40%. Bardzo rnorodne </p><p>zainteresowania wykazaa ostatnia rubryka inne , gdzie ankietowani uczniowie </p><p>wpisywali najbardziej interesujce ich typy tekstw, mylc niejednokrotnie typ </p><p>tekstu z tematyk. Oto przykadowe wpisy z tej rubryki:</p><p>- nowoci ze wiata oprogramowania i sprztu (Ch. 15)\</p><p>- wiadomoci o sawnych ludziach, zespoach, np. US5(D. 15),</p><p>- wiadomoci o wokalistach takich jak US5, Virgin, Verba (D. 15),</p><p>- wiadomoci ze wiata sportu (Ch. 13),</p><p>- biografie gwiazd i artykuy o TOKIO HOTEL (D. 15),</p><p>- opowiadania (historie) z ycia (D. 13),</p><p>4 Skrt w nawiasie (Ch. 15) oznacza, e autorem wpisu jest chopiec w wieku 15 lat; w dalszych </p><p>przykadach uyto ponadto skrtu D. - oznaczajcego dziewczyn, cyfra w nawiasie zawsze okrela </p><p>wiek ankietowanego ucznia.</p></li><li><p>- komiks, komiks zdjciowy (D. 11),</p><p>- kody do gier (Ch. 11),</p><p>- artykuy dotyczce mody (D. 14),</p><p>- reklamy jedzenia (D. 14),</p><p>- interesujce wieci ze wiata gier (D. 15),</p><p>Jako najbardziej interesujce typy tekstw uczniowie podawali rwnie </p><p>zdjcia i plakaty:</p><p>- ciekawe zdjcia i opisy stiningowanych fur [samochodw po tiuningu </p><p>- przyp. autora] (Ch. 16),</p><p>- plakaty (D. 13),</p><p>Dwie gimnazjalistki, czytajce m.in. czasopisma W prost , Newsweek , </p><p>Focus , wyszy poza typow sfer zainteresowa modych ludzi. W omawianej </p><p>kategorii wpisay: teksty o polityce (D. 15) oraz felietony (D. 15).</p><p>Znaczna cz prasy modzieowej (zwaszcza tej najbardziej popularnej) </p><p>wydawanej po roku 1989 ma charakter rozrywkowo-poradnikowy. Zawiera przede </p><p>wszystkim informacje na temat mody, ciekawostki z ycia popularnych gwiazd </p><p>show biznesu, materiay dotyczce ycia seksualnego modych ludzi, porady. </p><p>Gwnym rodkiem ekspresji i wypowiedzi prasowej jest ilustracja. Teksty </p><p>dziennikarskie s zwykle uzupenieniem lub podpisem pod fotografi. Bardzo </p><p>popularne i w wikszoci pism obecne s tzw. fotostory.</p><p>Niektrzy modzi czytelnicy wykraczaj poza status biernego odbiorcy i pr-</p><p>buj nawiza kontakt z redakcj. 14% uczniw s.p. i 16% gimnazjalistw </p><p>potwierdzio tak form aktywnoci. Gwnym celem bya: proba o porad,</p><p>o zamieszczenie interesujcych materiaw, ch opublikowania wasnego tekstu </p><p>literackiego, udziau w konkursie, proba o zamieszczenie ogoszenia, ale zda-</p><p>rzay si te inne powody, jak choby:</p><p>- proba o zmniejszenie liczby reklam - czytelnik CD Action (Ch. 14),</p><p>- poznanie kogo interesujcego (D. 15),</p><p>- zaprezentowanie siebie - czytelnik DD Reportera (Ch. 13),</p><p>- proba o stworzenie gry (Ch. 15),</p><p>- proba o reklam [zareklamowanie] strony internetowej (D. 16),</p><p>- aby zamiecili mega plakat TOKIO HOTEL (D. 16),</p><p>- wysyanie rysunkw, ktre ukazuj si pniej w gazecie (Ch. 11),</p><p>- aby zamieci humor, rozwizanie krzywki (D. 13),</p><p>- przedstawienie opinii o gazecie (Ch. 12),</p><p>Odnotowano rwnie jeden przypadek, w ktrym ankietowany wysa do </p><p>redakcji list peen oburzenia na zamieszczone w prasie obraliwe informacje</p><p>o czonkach klubu pikarskiego.</p><p>Media, w tym take prasa, maj ogromn si ksztatowania opinii publicznej. </p><p>S rodkiem przekazywania rnych pogldw, osdw, mody i wzorw za-</p></li><li><p>chowa. W przypadku prasy modzieowej oddziaywanie na czytelnika moe </p><p>by j...</p></li></ul>