zakażenia żołądkowo-jelitowe u ?ska_m1p.pdf · ze względu na swój dynamiczny przebieg i...

Download Zakażenia żołądkowo-jelitowe u ?ska_m1p.pdf · ze względu na swój dynamiczny przebieg i poważne…

Post on 01-Mar-2019

212 views

Category:

Documents

0 download

Embed Size (px)

TRANSCRIPT

ZDROWIE DOBROSTAN 2/2013

DOBROSTAN I PRZYRODA

ROZDZIA I

Wysza Szkoa Biznesu i Przedsibiorczoci w Ostrowcu witokrzyskim

Wydzia Pedagogiki i Nauk o Zdrowiu Kierunek Pielgniarstwo

College of Business and Entrepreneurship in Ostrowiec witokrzyski

The Faculty of Pedagogy and Health Studies with the major: Nursinhe

MAGORZATA CICHOSKA, BOENA ZBOINA,

DOROTA MACIG, MAGORZATA ROMASKA,

GRAYNA OSOJCA-RZEPKOWSKA

Zakaenia odkowo-jelitowe u dzieci

Gastro-intestinal infection in the children

Zakaenia odkowo- jelitowe w okresie niemowlctwa i wczesnodziecicym

objawiajce si w postaci ostrej biegunki, stanowi powany problem epidemiolo-

giczny i terapeutyczny, gdy z powodu niedojrzaoci fizjologicznej i czynnociowej

organizmu atwo dochodzi do zachwiania homeostazy ustroju.

Gwnym czynnikiem etiologicznym infekcji jelitowych u dzieci s zakaenia

rotawirusem. Biegunki rotawirusowe stanowi czst przyczyn przyj do szpitala

ze wzgldu na swj dynamiczny przebieg i powane konsekwencje zdrowotne.

Stanowi rwnie powany problem, gdy wystpuj w oddziaach pediatrycz-

nych, jako zakaenia wewntrzszpitalne, ktre przeduaj czas hospitalizacji i ge-

neruj dodatkowe nakady finansowe szpitali.

Zachorowalno ma charakter sezonowy najczciej zachorowania wystpuj je-

sieni, zim i wczesn wiosn, tendencj t potwierdzaj przeprowadzone badania

Pod wzgldem epidemiologicznym miejsce zamieszkania wie, czy miasto ma tu

ogromny wpyw, poniewa czciej choruj dzieci zamieszkae tereny miejskie ni

wiejskie.

Problem nieytw odkowo- jelitowych u dzieci jest istotnym problemem epi-

demiologicznym, ekonomicznym obciajcym maego pacjenta, jego rodzin i

opiekunw oraz system ochrony zdrowia, dlatego warto rozway aspekty zagad-

nienia w formie materiau badawczego [1].

W grupie przyczyn i czynnikw warto, wic nawiza do podstaw teoretycznych

zagadnienia.

ZDROWIE I DOBROSTAN NR 2/2013

Dobrostan i przyroda

10

Ukad pokarmowy noworodka jest niedojrzay, odek ma pojemno okoo 90

ml i oprnia si szybko. Ukad powoli dojrzewa do 3 miesica ycia, kiedy to skad

liny niemowlcia jest ju bardzo podobny do skadu liny czowieka dorosego, a

take wytwarza podobn jej ilo. Pojemno odka ronie do 210-360 ml w 1

roku ycia. Wydzielanie soku odkowego jest niskie, a stenie pepsynogenu

osiga wartoci charakterystyczne dla dorosych okoo 3m.. Wtroba jest propor-

cjonalnie wiksza, ni u dorosych i do koca 1r.. niedojrzaa. Perystaltyka dojrze-

wa do koca 8 miesic ycia, co sprzyja powstawaniu bardziej uformowanych stol-

cw. Pierwsze zby pojawiaj si okoo 6 miesica ycia.

W wieku 1-6 lat narzdy ukadu pokarmowego dojrzewaj a ilo wytwarzanego

soku odkowego stopniowo ronie. Pojemno odka wynosi okoo 500ml. Pro-

ces wyrzynania zbw mlecznych koczy si w wieku 2,5 roku, kiedy dziecko ma

20 zbw.

U dzieci w wieku szkolnym, czyli 6-12 lat ukad pokarmowy staje si bardziej

efektywny, lepiej trawi, wchania, wydziela i wydala z tego powodu rzadziej wyst-

puj dolegliwoci odkowe. W wieku 10 lat pojemno odka osiga wielko

od 750- 900ml. Wypadaj zby mleczne, a wyrzynaj si zby stae [1].

W wieku modzieczym tj. okres 12-21 lat zwiksza si kwano soku od-

kowego, a pojemno odka wynosi od 1000-1500ml, a wraz z ni ronie apetyt.

Dochodzi do wyduenia i zwikszenia rednicy jelit, minie brzucha staj si sil-

niejsze i grubsze. Wtroba osiga rozmiary i funkcje podobne jak u dorosych [2].

Biegunka naley do najczstszych problemw i schorze, jakie spotyka si w

pediatrii. Definicja WHO biegunk okrela stan, w ktrym niemowlak karmiony

sztucznie oddaje 3 lub wicej wolnych stolcw, w cigu 24 godzin lub jeden tzw.

stolec patologiczny, czyli zawierajcy krew, luz lub rop. Biegunka trwajca nie

duej ni 10 dni jest okrelana mianem ostrej, a jeeli utrzymuje si ponad 10-14

dni uznawana jest za przewlek [3].

Biegunk ostr moemy jeszcze zdefiniowa, jako stan, w ktrym zwiksza si

objto stolcw niemowlt >10g/kg mc./dob, a u starszych dzieci >200g/dob. U

zdrowych niemowlt karmionych piersi stolce s czstsze i luniejsze [4]. Biegunki

moemy podzieli na: spowodowane zakaeniem, wywoane bdami w ywieniu,

zwizane z bdami w pielgnacji, lub bdce wynikiem ubocznego dziaania rod-

kw leczniczych, na tle wrodzonych zaburze biochemicznych lub wad anatomicz-

nych przewodu pokarmowego [5].

Do zada pielgniarki naley zaspakajanie w miar moliwoci potrzeb biolo-

gicznych i psychospoecznych pacjenta, ze szczeglnym uwzgldnieniem tych

czynnoci, ktre zapewniaj mu potrzeb bezpieczestwa, poszanowania godnoci,

szanuj jego prawa i zwyczaje, a take wartoci uznawane przez niego [6].

Bardzo wan rol peni pielgniarka pediatryczna, ktra wystpuje w roli:

- rzecznika rodziny- pomaga w identyfikacji potrzeb, celw dzieci i ich rodzin oraz opracowuje odpowiednie plany i interwencje pielgniarskie.

- jest promotorem zdrowia- pomaga w promocji zdrowia i w prewencji chorb poprzez monitorowanie prawidowego rozwoju dzieci, stanu odywienia,

Magorzata Cichoska, Boena Zboina, Dorota Macig, Magorzata Romaska,

Grayna Osojca-Rzepkowska

Zakaenia odkowo-jelitowe u dzieci

11

przestrzegania szczepie oraz identyfikuje problemy zdrowotne dzieci i mo-

dziey,

- wystpuje, jako edukator dostarczajc wiedzy i informacji na tematy rodzi-cielstwa, pielgnacji, prowadzenia bada przesiewowych jak rwnie infor-

macji o przyczynach i przebiegu chorb,

- peni rol doradcy, wspierajc rodziny poprzez aktywne suchanie, terapeu-tyczny stosunek obejmuje utrzymanie waciwych relacji midzy dzieckiem,

rodzin a pielgniark.

- jest koordynatorem- zajmuje si organizacj ochrony zdrowia organizuje i koordynuje usugi pielgniarskie z innymi specjalistami z zakresu ochrony

zdrowia.

Uczestniczy w pracach badawczych, co wpywa korzystnie na jako opieki pie-

lgniarskiej nad dziemi, modzie i ich rodzinami, co przekada si na lepsz ja-

ko ycia teraz i w przyszoci [2].

Pielgniarka opiekujca si dzieckiem w oparciu o zaoenia procesu pielgno-

wania: gromadzi dane, ocenia indywidualne potrzeby dziecka, formuuje diagnoz

pielgniarsk, planuje i realizuje dziaania, aktualizuje plan opieki, wyciga wnioski

i ocenia podjte dziaania.

Biegunka jest chorob wczesnego dziecistwa i wystpuje u prawie wszystkich

dzieci w pierwszych latach ycia. Jeden czy dwa stolce lune u dziecka w wieku

przedszkolnym, ktre czuje si dobrze nie jest powodem do niepokoju a jedynie

moe wiadczy o bdzie dietetycznym lub przejedzeniu, mog by rwnie powo-

dem i pojawia si u dzieci, u ktrych wprowadzono nowy skadnik w diecie, dlate-

go naley u dzieci wprowadza te skadniki pojedynczo i stopniowo. Przyczyn

moe by skonsumowanie wikszej iloci owocw, otrbw, warzyw, ktre zawie-

raj bonnik dziaajcy, jako rodek przeczyszczajcy, moe dziecko odczuwa

wtedy silne ble brzucha, mie brak apetytu, wymiotowa, ale po kilku godzinach

wszystko wraca do normy.

Groniejsze s natomiast biegunki wywoane przez infekcje wirusowe lub zaka-

enia bakteryjne, staj si wwczas choroba niebezpieczn zwaszcza u maych

dzieci.

Powodem mog by odwodnienia, ktre prowadz do szybkiej utraty soli mine-

ralnych, zagszczenia krwi, co z kolei moe doprowadzi i powodowa niedokrwie-

nie mzgu, nerek czy wtroby (odwodnienie oznacza nadmiern utrat wody zawar-

tej w tkankach, gdy poda pynw utraconych przewysza objto pynw przyj-

tych) [2].

Pielgniarka posuguje si badaniami sucymi ocenie stanu zdrowia, obserwuje

objawy chorobowe uzalenione od stopnia odwodnienia i jego cikoci: oglne

osabienie, wzmoone pragnienie, utrata masy ciaa, suche luzwki jamy ustnej,

zapadnite gaki oczne, brak ez, obnione napicie skry, wyduony czas powrotu

woniczkowego, zapadnita ciemiczko, czy zmniejszona ilo wydalanego moczu.

ZDROWIE I DOBROSTAN NR 2/2013

Dobrostan i przyroda

12

W przypadku odwodnienia mona zidentyfikowa obnion objto pynw

ustrojowych., a celem planowanych dziaa bdzie osignicie i utrzymanie prawi-

dowego stanu nawodnienia dziecka realizowanym poprzez: monitorowanie pomiaru

masy ciaa (co moe odzwierciedla przybytek lub utrat pynw), monitorowanie

iloci przyjtych i wydalonych pynw, uzupenianie pynw drog doyln (gdy

dziecko nie jest w stanie przyj pynw drog doustna i nie pokrywa to zapotrze-

bowania dobowego) [7]. W kolejnych krokach terapii uwzgldniamy stosowanie

(zgodnie z zaleceniami) nawadniania doustnego: 30-60 ml, co godzin. Nastpnym

krokiem postpowania pielgniarskiego bdzie wprowadzenie diety. Celem koco-

wym planowanych i podejmowanych dziaa bdzie osignicie waciwego na-

wodnienia poprzesz przyrost masy ciaa, powrt prawidowego napicia i zabarwie-

nia skry [8].

W przypadku oddawania nieprawidowych stolcw pielgniarka podejmuje dzia-

ania (poza wyrwnaniem strat wodnych) zapobiegajce rozprzestrzenianiu si bak-

terii oraz obserwuje objto stolcw i zapobiega odparzeniom. Dziecko umieszcza

w izolatce (zgodnie z wytycznymi Pastwowej Inspekcji Sanitarno-Epidemio-

logicznej). Stosowane s procedury izolacji i zapobiegania rozprzestrzeniania si

zakaeniom.

Zbierane s informacje