republika kosovo - republic of kosovo kuvendi - skuptina ...?republika e kosovs republika kosovo -...

Download Republika Kosovo - Republic of Kosovo Kuvendi - Skuptina ...?Republika e Kosovs Republika Kosovo - Republic of Kosovo Kuvendi - Skuptina - Assembly T R A N S K R I P T I MBLEDHJES

Post on 06-Feb-2018

266 views

Category:

Documents

8 download

Embed Size (px)

TRANSCRIPT

  • Republika e Kosovs

    Republika Kosovo - Republic of Kosovo Kuvendi - Skuptina - Assembly

    T R A N S K R I P T

    I MBLEDHJES PLENARE T KUVENDIT T REPUBLIKS S

    KOSOVS, E MBAJTUR M 29 MARS DHE 4 PRILL 2013

    SA PLENARNE SEDNICE SKUPTINE REPUBLIKE KOSOVA,

    ODRANE 29. MARTA I 4. APRILA 2013. GODINE

    MARS/PRILL - MART/APRIL

    2013

  • 2

    Rendi i dits

    1. Debat parlamentar pr gjendjen ekonomike n Kosov, sipas krkess s Grupit

    Parlamentar t Lidhjes Demokratike t Kosovs,

    2. Shqyrtimi i raportit t performanss s ndrmarrjeve publike pr vitin 2011,

    3. Zgjedhja e nj (1) antari t Kshillit t Komisionit t Pavarur pr Media.

    Dnevni red

    1. Parlamentarna debata o ekonomskom stanju na Kosovu, po zahtevu PG Demokratski

    savez Kosova,

    2. Razmatranje Izvetaja o performanse javnih preduzea za 2011. godinu,

    3. Izbor jednog (1) lana Odbora Nezavisne komisije za medije.

  • 3

    Mbledhjen e drejtoi kryetari i Kuvendit, zoti Jakup Krasniqi.

    KRYETARI: I nderuari zvendskryeministr!

    Ministra t Kabinetit qeveritar,

    I hap punimet e mbledhjes plenare t kuvendit t Republiks s Kosovs, sipas rendit t

    dits, t prgatitur nga Kryesia, me kryetart e grupeve parlamentare.

    Fillojm me pikn e par t rendit t dits:

    1. Debat parlamentar pr gjendjen ekonomike n Kosov, sipas krkess s Grupit

    Parlamentar t Lidhjes Demokratike t Kosovs

    Grup Parlamentar i Lidhjes Demokratike t Kosovs, n baz t nenit 15, pika 8, t

    Rregullores s Kuvendit, ka krkuar mbajtjen e nj debati parlamentar lidhur me gjendjen

    ekonomike n Kosov.

    N emr t Grupit Parlamentar t Lidhjes Demokratike, n cilsin e propozuesit t

    shtjes, e ftoj deputeten Hykmete Bajrami. Deputete, e ke fjaln!

    HYKMETE BAJRAMI: I nderuar kryetar!

    Prfaqsues t Kabinetit qeveritar,

    T nderuar deputet,

    T nderuar qytetar t Kosovs,

    N baz t nenit 65 t Kushtetuts s Republiks s Kosovs dhe t nenit 15, pika 8, t

    Rregullores s Kuvendit t Republiks s Kosovs, Grupi Parlamentar i Lidhjes

    Demokratike t Kosovs ka krkuar nga Kryesia e Kuvendit debat parlamentar pr

    gjendjen ekonomike n Kosov, sipas ktij arsyetimi:

    Gjendja ekonomike n Kosov sa vjen e prkeqsohet. T dhnat pr papunsin tregojn

    se mbi 70% e t rinjve jan t papun, ndrsa varfria sht thelluar tej mase. Shum

    familje, sidomos ato q nuk kan t punsuar, mezi i plotsojn nevojat elementare pr

    jet. 5 vjet pas shpalljes s pavarsis, institucionet e Kosovs karakterizohen me

    joefikasitet, korrupsion e nepotizm.

    Qeveria e Kosovs, e dhn pas interesave ditore, politike, i ka harruar qytetart dhe

    bizneset. Rritja e ngarkess tatimore pr bizneset e vogla ka br q nj numr i madh i

    tyre t shkojn n falimentim, ose t dalin n informalitet. Si rezultat, sot varfria dhe

    papunsia jan m t larta se para 5 vjetve, kur u shpall pavarsia e Kosovs dhe t

    gjitha t dhnat e tregojn kt konstatim.

    T nderuar koleg deputet,

    Pr t qen sa m t sakt n paraqitjen e gjendjes, n t ciln kjo Qeveri e ka sjell

    vendin, analizn dhe konstatimin ton e mbshtetim n t dhnat reale nga situata n

    terren, krahasimin me vitet e mhershme dhe premtimet elektorale t zotit Thai dhe

    planet e ksaj Qeverie pr ti realizuar ato.

  • 4

    Premtimi i Qeveris, i thn decidivisht n planin e vizionit, thot se brenda periudhs s

    ardhshme afatmesme do t arrihet norma e rritjes reale ekonomike prej 7 deri n 8%. T

    gjith e dini gjendjen faktike. Derisa n vitin 2008 rritja e GDP-s ka qen 6,9%, n vitin

    2012, sipas Fondit Monetar Ndrkombtar, Kosova kishte nj rritje prej 2,7% t GDP-s.

    Parashikimet pr rritjen e GDP-s pr vitin 2013, gjithmon sipas Fondit Monetar

    Ndrkombtar, jan 3,2%, duke i siguruar qytetart e Kosovs se prap do t mbeten m

    t varfrit n rajon. A e dini se far thot plani i Qeveris pr zbutjen e papunsis? Ai

    thot, ndr t tjera, se brenda periudhs s ardhshme afatmesme do t arrihet nj ulje e

    numrit t personave t regjistruar si t papun, prej 8 deri n 10% pr vit.

    Sot n Kosov, papunsia sht 45%, q do t thot q n do dhjet burra punojn vetm

    tre, dhe n do dhjet gra n pun sht vetm nj. Ne dhe ju e dini se do vit n tregun e

    puns hyjn 25 000 deri 30 000 t rinj, ndrsa vendet e reja t puns t krijuara nuk jan

    as sa ereku i ktij numri. Sipas Administrats Tatimore, n vitin 2008, vendet e reja t

    krijuara n Kosov ishin 18 750. N vitin 2012, gjithmon sipas Administrats Tatimore

    t Kosovs, kemi vetm 6 500 vende t reja t puns, bile edhe ato nuk jan t

    qndrueshme. Kjo dshmon se papunsia n vend nuk po zvoglohet, prkundrazi ajo po

    rritet.

    Plani i Qeveris flet gjithashtu pr rivitalizimin e bujqsis. far sht br kt

    drejtim? Gjendja tregon se importet jan m t mdha se eksportet, derisa deficiti tregtar

    n vitin 2007 ka qen 1,4 miliard, n vitin 2012 deficiti tregtar sht rritur pr 60%, n

    2,2 miliard, dhe arsyetimi sht se bujqit dhe prodhuesit kosovar nuk mund t

    konkurrojn me prodhimet nga importi, sepse u duhet t paguajn shtrenjt pr ujitjen e

    toks, pr plehrat, pr farat, pr naftn q e blejn pr traktor, q e ka mimin e njjt

    sikur atyre q vozitin X5 e X6, pr furnizim me energji elektrike e tjera.

    N munges t prodhimit vendor, vetm produkte bujqsore Kosova importon rreth 560

    milion euro n vit. Kjo sht sipas Agjencis s Ushqimit dhe Veterins, e dhn e vitit

    2011, agjenci kjo n kuadr t Kryeministris.

    Objektiv tjetr i ksaj Qeverie ishte premtimi pr prmirsimin e ambientit t biznesit.

    Cila sht gjendja sot? Investimet e jashtme n vitin 2007 ishin 429 milion, investimet e

    jashtme n vitin 2012 ishin 233 milion, 45% m pak. Ja far progresi!

    Krejt far sht br n kt aspekt sht eliminimi i disa licencave dhe thjeshtsimi i

    procedurave pr regjistrim, por kjo nuk po i jep efektet e dshiruara n ekonomi, sepse

    askush nuk i mbron investitort e huaj, askush nuk u siguron atyre pr ekzekutimin e

    kontratave pr zgjedhjen e kontesteve dhe zbatimin e ligjit. Askush nuk mund ti

    garantoj ata q n Kosov nuk ka korrupsion, derisa organet e mandatura pr ta luftuar

    kt dukuri t shmtuar jan t involvuar vet n afera korruptive, si ishte rasti i

    Ministris s Mbrojtjes, vjedhjet n Dhomat e Dshmive, shum afera korruptive npr

    komuna dhe ndrmarrje publike.

    Sektori privat sht shkatrruar, t paktn sa i prket sektorit t prodhimit. Ka shum pak

    produkte vendore q konsumohen nga qytetart e Kosovs. Kto produkte mungojn

  • 5

    plotsisht n tregun e jashtm. Pjesmarrja e sektorit privat n produktin e brendshm

    bruto sht gjithnj e m e vogl.

    Premtimet dhe planet e ksaj Qeverie ishin t shumta. Ja nj tjetr - rritja e

    qndrueshmris makrofiskale, ku thuhet se me qllim t rritjes dhe zhvillimit ekonomik

    dhe sigurimit t qndrueshmris ekonomike, Qeveria angazhohet pr rritjen e efikasitetit

    t shpenzimeve publike dhe t t hyrave buxhetore. A kemi pasur efikasitet t

    shpenzimeve?

    Ne vlersojm se ka ndodhur pikrisht e kundrta dhe ja shembuj pr kt: si askund n

    bot, Qeveria Thai2 i ka 19 ministri, jan 64 zvendskryeministra, ministra dhe antar

    t kabineteve qeveritare, q marrin paga nga buxheti i varfr i Kosovs. Vetm brenda

    Kabinetit t kryeministrit jan 623 persona q punojn dhe paga mesatare e tyre, duke

    prfshir mditjet edhe shtesat, sht rreth 1 500 euro, q sht rreth 5 her m e lart se

    paga e nj mjeku, apo nj msuesi, dhe 33 her m e lart se pensioni bazik q merr nj i

    moshuar mbi moshn 64-vjeare.

    Buxheti sht i paqndrueshm. T hyrat ende mblidhen nga Dogana. Administrata

    Tatimore e Kosovs nuk ka kapacitete pr ti mbledhur tatimet n brendi t vendit. N

    kt form ajo po i ngarkon shum bizneset vendore. Ekonomia informale sht e lart,

    borxhi publik po rritet, sepse Qeveria po shet letra me vler pr ti financuar shpenzimet e

    saj operacionale.

    Pr m tepr, investimet publike jan strategjikisht t gabuara. Shumica e investimeve

    publike po bhen pa analiz paraprake pr normn e kthimit apo prfitimit publik dhe

    privat nga kto investime. Investimet n autostrad nuk po japin asnj efekt pr

    ekonomin vendore pr shkak t prjashtimit t firmave vendore nga ky projekt dhe

    efektet zero n zvoglimin e kostove t transportit t bizneseve.

    Kontrata pr autostradn Morin-Merdar asnjher nuk u b transparente, as pr

    deputett, e as pr qytetart. Ndrrohet traseja e autostrads n kundrshtim me projektin

    e aprovuar. Kostoja sht shum e lart, 10 milion euro pr nj kilometr katror.

    Punsohen puntor kosovar q punojn me vetm 90 cent pr nj or. Shpronsimi i

    tokave t autostrads prcillet me paknaqsi t madhe nga qytetart, e q zgjidhet me

    zgjatjen e dors s fort t politiks dhe assesi me zbatimin e plot t ligjit. Pr m tepr,

    vlersimi i pronave private po bhet n baza diskriminuese, mimi i paguar pr nj ar

    tok t shpronsuar n rrethinat e Malishevs sht disa her m i lart se mimi i toks

    pr nj ar t shpronsuar n rrethinat e Prishtins, dhe kto jan t dhna zyrtare q ju

    mund ti shihni n ueb-faqen e Ministris s Financave.

    Shprndarja e investimeve publike npr sektor dhe komuna nuk reflekton nevojat reale

    q ka vendi, por bhet mbi baza politike dhe t strukturave t lidhura me biznesin.

    Investimet n energjetik, n hekurudha, n edukim dhe shndetsi, jan larg nga nevojat

    e vendit dhe jan shum m t vogla, krahasuar me investimet q bhen n rrug.

  • 6

    Lidhja Demokratike e Kosovs konsideron se edhe politika tatimore sht e gabuar.

    Qeveria po i ngarkon me shum taksa qytetart me t

View more >