rozdzia i podstawowe koncepcje ?p-do-prawoznawstwa-1.pdf  rozdzia i podstawowe koncepcje prawa

Download ROZDZIA I PODSTAWOWE KONCEPCJE ?p-do-prawoznawstwa-1.pdf  rozdzia i podstawowe koncepcje prawa

Post on 27-Feb-2019

213 views

Category:

Documents

0 download

Embed Size (px)

TRANSCRIPT

ROZDZIA I

PODSTAWOWE KONCEPCJE PRAWA

ROZDZIA II

WIELOZNACZNO TERMINU "PRAWO"

ROZDZIA IV

PRAWO A INNE REGULATORY ZACHOWA

1. Prawo i wartoci Jedni uznaj warto za (dobro pikno, sprawiedliwo, prawd) za byty obiektywne istniejce samoistnie

lub z woli Boga. Warto tak ja inne byty istniejce, mog by przedmiotem poznania ludzkiego

(kognitywizm warto jako byt istniejcy).

2. Wielo systemw normatywnych Wartoci w spoeczestwie ksztatuj nie tylko tre, form i granice prawa. Prawo jest jedynym

wykorzystywanym regulatorem zachowa ludzkich.

- normatywny (okrela jakich zachowa powinnimy unika, a jakie podejmowa) - nienormatywny (mog skutecznie mobilizowa do dziaania, tradycje, mity, przesdy)

3. Normy moralne i obyczajowe - normy moralne (odnosz si do tych zachowa czowieka i do tych intencji i postaw, ktre s oceniane z

punktu widzenia szeroko rozumianej idei dobra), cechy:

przedmiot regulacji odnosz si do zachowa czowieka, lecz take jego pobudek i intencji, przey emocjonalnych itp.,

sposb regulacji domaga si od czowieka denia do doskonaoci (maksymalistyczny), koncentruje si na spenianiu okrelonych podstawowych obowizkw wobec siebie.

- normy obyczajowe (odwouj si przede wszystkim do pewnej konwencji spoecznej i dotycz zachowa ujmowania w kategoriach jest-nie jest przyjte, wypada-nie wypada czyni w danych

okolicznociach, w danym rodowisku itp.)

Geneza norm: - normy heteronomiczne (nakaz jakiego zewntrznego autorytetu) - normy autonomiczne (nakazu sumienia rozumu w przekonaniu susznoci)

4. Zwizki treciowe - zwizki treciowe: zakresy zachowa regulowanych przez prawo i moralno krzyuj si; niektre

zachowania regulowane s zarwno przez normy prawne jak i moralne (regulacja moe by zbiena lub

rozbiena), inne tylko przez jeden rodzaj norm; wg innego ujcia nie istniej zachowania regulowane

prawnie i jednoczenie obojtne moralnie, prawo stanowi swoiste minimum moralnoci,

- zwizki funkcjonalne: prawo i moralno oddziauj na siebie, wzajemnie si wspieraj lub osabiaj; w fazie tworzenia prawa wartoci motywuj prawodawc, s jego celem; tzw. klauzule generalne czyni

prawo bliszym spoecznemu poczuciu sprawiedliwoci, moralnoci, bardziej elastycznym; w procesie

stosowania prawa i jego interpretacji czsto siga si do norm moralnych i obyczajowych; zbiena

regulacja norm moralnych i prawnych sprawa e wzmacniaj si one, rozbiena, e osabiaj si

wzajemnie; w zalenoci od przyjtej koncepcji prawa rnie rozpatruje si zwizki walidacyjne

miedzy normami prawnymi i moralnymi; na poziomie caego systemu prawa sprzeczno z moralnoci

moe doprowadzi do odebrania prawu prawowitoci (legitymizacji spo.) i odrzucenia przez znaczn

cz spoeczestwa.

5. Kultura prawa Prawo jest to zesp norm wyraanych w przepisach. Kultura prawna (wsza i szersza)

- znaczenie wsze wiedza jednostki i grup spoecznych o obowizujcym prawie - znaczenie szersze to stan prawa, doktryny prawne, instytucje polit.,

ROZDZIA V

PRAWO JAKO ZJAWISKO POLITYCZNE

1. Prawo w procesie sprawowania wadzy Prawo jest nieuchronnie zjawiskiem politycznym. Oznacza to, e jest ono wielostronnie uwikane w procesy

sprawowania wadzy w wielkich grupach spoecznych, a zwaszcza w pastwie.

- prawo jest jednym z podstawowych instrumentw sprawowania wadzy publicznej, - prawo jest ram w jakiej poruszaj si sprawujcy wadz, - prawo okrela obowizki i uprawnienia osb nie sprawujcych funkcji wadczych, - prawo wyraa okrelone treci aksjologiczne

lEtat, der Staat podstawow struktur organizujc proces sprawowania wadzy jest pastwo.

2. Okrelenie pastwa Pastwo jest organizacj tj. wielk spoeczn grup, sformalizowan, wyposaon w organy wadzy i

opart na sformalizowanym czonkostwie (obywatelstwo).

Nard wsplnota wszystkich obywateli pastwa.

Kulturowe pojcie narodu S.Ossowski: nard to wielka grupa spoeczna zjednoczona przez wspln

kultur.

Pastwo jako organizacja polityczna scentralizowana i dysponujca przymusem organizacja spoeczna

zapewnia posiadanie i urzeczywistnianie wadzy jednym, ograniczajc moliwo jej uzyskania przez

innych.

Pastwo jako organizacja hierarchiczna opiera si na dziaaniu rozbudowanego aparatu wadzy

pastwowej, tworz go osoby podejmujce decyzje w imieniu wsplnoty.

Pastwo jako organizacja przymusowa spoeczno dy do uporzdkowania zachowa ludzi, tworzy wic

rne normy, ktre narzucaj jednostkom okrelone zachowania.

- przymus skupiony mog go stosowa organy pastwa, - przymus sformalizowany ujty w moliwie cise ramy procedur przewidzianych przez prawo.

Wadza pastwowa jest prawowita (legitymowana) przemoc przez pastwo jest dopuszczalne, a takie

same rodki podejmowane przez innych uznawane s za przestpstwo.

Terytorialny charakter pastwa kade pastwo w sposb konieczny zwizane jest z okrelonym obszarem.

Pastwo jako organizacja suwerenna zwierzchno i niezaleno wadzy pastwowej (suwerenno):

- w stosunkach wewntrznych wobec mieszkacw wasnego kraju, oznacza to e tylko wadza pastwowa ma moliwo stanowienia i zmieniania prawa oraz e jest wadz najwysz,

- w stosunkach zewntrznych organizacja pastwowa nie podlega wadzy innych pastw, jest niezawisa, niepodlega,

Faktyczna niezaleno pastwo w rzeczywistoci nie istnieje w penym zakresie, lecz jest w mniejszym

lub wikszym stopniu ograniczona.

3. Zwizki prawa i pastwa - pastwo dziaajc za porednictwem swych upenomocnionych organw i w przewidzianych ustawowo

formach jest gwnym, cho nie zawsze jednym, czynnikiem procesu prawotwrstwa,

- tworzc i stosujc prawo pastwo realizuje swoje funkcje polityczne, - prawo okrela kompetencje, struktur i tryby dziaania organw pastwa, legitymizuje normatywnie

wadz pastwa,

- prawo okrela status obywateli, ich uprawnienia i obowizki.

4. Prawo midzynarodowe i prawo wsplnot ponadpastwowych Prawo midzynarodowe publiczne pochodzi od pastwa, tyle e nie jednego suwerena, lecz od dwch lub

wicej podmiotw zawierajcych umow.

Prawo europejskie jest sabiej zwizane z pastwami, normy prawne s tworzone przez organy Unii.

5. Instrumentalizacja prawa Zjawisko to polega na naruszeniu spoecznie akceptowanej rwnowagi midzy prawem jako rodkiem

prowadzcym do osigania konkretnych celw. Historyczne dowiadczenia wskazuj na to, e na dusz

met niszczy je jako skuteczne narzdzie sprawowania wadzy: (upadek spoecznego prestiu prawa,

wypieranie norm prawnych).

ROZDZIA V

JZYK PRAWA

1. Rodzaje wypowiedzi Zjawisko jzykowe zesp wypowiedzi wyznaczajcych powinne zachowania.

- wypowiedz opisowa zdania w sensie logicznym, stwierdzajce pewne fakty, (przekazuj informacje o stanach rzeczy lub zdarzeniach),

- wypowiedz ocenna niezalenie od elementw opisu w nich zawartych, peni przede wszystkim funkcj ekspresywn.

Cechy wypowiedzi:

ocena zasadnicza samoistna subiektywizm, X jest dobry, X jest pikny,

ocena o charakterze instrumentalnym wyraaj aprobat, lub dezaprobat dla pewnego stanu rzeczy.

- wypowiedz normatywna nie opisuje ona ani nie wartociuj rzeczywistoci, ale wskazuj pewien wzr powinnego zachowania

2. Jzyk prawny i jzyk prawniczy Jzyk prawny mona porwna z jzykiem ktrej z dziedzin techniki, charakteryzuje si on odmiennym

nieco, od jzyka naturalnego sownictwem, osobliwociami gramatycznymi.

Jzyk prawniczy to szczeglna posta narodowego jzyka naturalnego, formuowane s wypowiedzi o

prawie obowizujcym i innych zjawiskach prawnych.

ROZDZIA VI

NORMY I PRZEPISY PRAWNE

1. Pojcie norm postpowania - wypowied, ktra formuuje skierowane do danej osoby lub osb danie albo upowanienie do

okrelonego zachowania si, moe wyrazi (norm postpowania (zachowania) zachowania ktre

uwaane s za uzalenienie woli dziaajcego, a nie s np. zachowaniami odruchowymi).

2. Generalno i abstrakcyjno norm prawnych Wyrniamy dwie cechy:

- regua generalna (skierowana do pewnej kategorii adresatw, nie za do adresata indywidualnego, - regua abstrakcyjna (wzr zachowania okrelony jest przez wskazanie rodzajowych, a nie kiedy

konkretnych cech tego zachowania, (wzr zachowania moe by kazuistyczny, czyli okrelony w sposb

bardzo szczegowy),

3. Elementy norm prawnych

Norma prawna jest regu zachowa, ktra daje odpowied na pytanie: kto i w jakich warunkach, jak

powinien postpowa.

- hipoteza okrela adresata normy oraz warunki lub okolicznoci, w ktrych adresatowi temu jest co nakazane czyni

- dyspozycja okrela tre zachowania zakazanego, nakazanego lub dozwolonego, albo tre decyzji, ktr naley podj w zwizku z zaistnieniem pewnych faktw.

4. Hipoteza normy prawnej Wskazuje dwa elementy:

- adresata normy oraz okolicznoci, w jakich adresatowi jest nakazane, zakazane lub dozwolone co czyni,.

Hipoteza dotyczy elementw podmiotowych (gdy hipoteza wskazuje adresata normy oraz jego cechy) i

przedmiotowych (odnosi si do stanw, zjawisk lub wydarze w stosunkach do adresata zewntrznego)

sytuacji, ktr ujmuje. Hipoteza moe okreli cel, sposb, miejsce dziaania, albo czas.

5. Dyspozycja normy prawnej Wyznacza tre powinnego zachowania.

a) czyny i czynnoci konwencjonalne - czyny (faktyczne zachowania psychofizyczne) ktrych przebieg lub nastpstwo s regulowane przez

prawo

- czynnoci konwencjonalne, czyli takie zachowania, ktrym istniejce normy nadaj specyficzne znaczenie, inne ni to, ktre wynikaoby z psychof

Recommended

View more >