testesbescherming ct-abdomen

Download Testesbescherming CT-Abdomen

Post on 11-Aug-2015

38 views

Category:

Documents

0 download

Embed Size (px)

TRANSCRIPT

  1. 1. JordyOudhuizen,RDLS-11 Onderzoekssamenvatting 1 Testesbescherming voor mannen tijdens CT-Abdomen Jordy Oudhuizen 350649, RDL S-11, Ikazia Ziekenhuis Inleverdatum: 8 maart 2015 Aantal Woorden: 2506 Begeleider Methodiek: Gerard Brekelmans Begeleider Praktijk: Rieneke van den Hoven Begeleider Theorie: Erik Jan Verduijn
  2. 2. JordyOudhuizen,RDLS-11 Onderzoekssamenvatting 2 Inhoudsopgave: Hoofdstuk 1. Inleiding Pagina 3 1.1 Probleemstelling Pagina 5 1.2 Vraagstelling Pagina 5 1.3 Doelstelling Pagina 5 Hoofdstuk 2. Literatuuronderzoek Pagina 6 Hoofdstuk 3. Praktijkonderzoek Pagina 9 Hoofdstuk 4. Overall conclusie Pagina 11 Hoofdstuk 5. Aanbevelingen Pagina 12 Hoofdstuk 6. Stellingen Pagina 13 Hoofdstuk 7. Nawoord Pagina 14 Hoofdstuk 8. Referenties Pagina 15 Hoofdstuk 9. Bijlagen Pagina 16
  3. 3. JordyOudhuizen,RDLS-11 Onderzoekssamenvatting 3 Hoofdstuk 1. Inleiding In de huidige gezondheidszorg is diagnostiek door middel van ioniserende straling een veelgebruikte methode om mogelijke afwijkingen vast te kunnen stellen. De opwekking van deze straling berust op het remstralingsprincipe die wordt gecreerd in een rntgenbuis, het essentile onderdeel voor het kunnen maken van radiodiagnostische onderzoeken door middel van CT (Dam, Lip, Weissman, 2003). De beeldvorming tijdens CT ontstaat door volumetrisch het lichaam of een deel daarvan te scannen. Hoe vaak en wat voor anatomie gescand wordt is afhankelijk van het gebruikte protocol en het scan veld, de scanogram/topogram (Hakkert, Tempelman, Dam, Dol-Jansen, Gemeren, 2010). In tegenstelling tot conventionele rntgenopnames wordt tijdens een CT-onderzoek beduidend meer ioniserende straling toegediend. Verschillende studies en historische ervaringen laten zien dat straling een schadelijk effect heeft. Door middel van bijvoorbeeld de LNT, Linear no- threshold hypothese (Erenstein, 2014) wordt gewezen naar de inductie van stochastische effecten die kunnen optreden bij lage dosis. Het gevoeligste orgaan voor straling zijn de mannelijke gonaden met een weefselweegfactor van 0,20 voor het totale gewogen risico op stochastische effecten (CZO, 2009). Voornamelijk het spermatogenisch epitheel laat acute stralingsreacties zien. Straling kan niet alleen kankerverwekkend zijn maar kan bij lage dosis (tijdelijke) infertiliteit laten optreden (de Ru, Scheurleer, Welleweerd, Wesselink, 2003). Fabrikant (1972), Hall (1987), en UNSCEAR (1982) laten zien dat bij een enkelvoudige dosis van 0,15 Sv tijdelijke infertiliteit optreedt en bij 3,5 Sv permanente infertiliteit. Gedurende een CT-abdomen ontvangen de mannelijke gonaden dosis door onderzoek. Verschillende soorten loodafscherming kunnen worden toepast om mogelijke stralingsgebonden risicos voor de gonaden te verminderen, wat echter niet het geval is in het Ikazia ziekenhuis tijdens CT-abdomen onderzoek1 . Een RLD, radiodiagnostisch laborant, is verantwoordelijk voor het toepassen van deze dosisreducerende middelen2 . De standaard waar een RDL naar werkt is het ALARA, As Low As Reasonably Achievable (Hiniker, & Donaldson, 2014). De afdeling radiologie is gemachtigd om rntgenstraling toe te dienen voor medische doeleinden, zoals staat omschreven in het Besluit Stralingsbescherming, Artikel 4 (2014): Onze Minister rechtvaardigt een handeling of een categorie van handelingen slechts indien de economische, sociale en andere voordelen van de betrokken handeling of categorie van handelingen opwegen tegen de gezondheidsschade die hierdoor kan worden toegebracht. 1micro 2meso Figuur1:Testesloodafscherming
  4. 4. JordyOudhuizen,RDLS-11 Onderzoekssamenvatting 4 Vanuit het Ikazia ziekenhuis of de afdeling Radiologie zijn echter geen richtlijnen opgesteld voor het gebruik van loodafscherming voor de testes tijdens CT-abdomen onderzoek.3 3macro
  5. 5. JordyOudhuizen,RDLS-11 Onderzoekssamenvatting 5 1.1 Probleemstelling In het Ikazia ziekenhuis wordt geen gebruik gemaakt van testes bescherming tijdens CT- abdomen onderzoek. Onderzoeken en concept richtlijnen van de Nederlandse vereniging voor medische beeldvormende en radiotherapie, NVMBR (2014), laten zien dat gebruik van gonaden bescherming een reducerend effect heeft op de weefseldosis. Het is onduidelijk of het uitblijven van deze handelingen ligt door het gebrek aan vastgestelde richtlijnen of door het beperkt stralingshyginisch handelen van de radiodiagnostisch laboranten. 1.2 Vraagstelling In dit onderzoek wordt getracht antwoord te geven op de volgende vraagstelling: Waarom is het gebruik van gonaden bescherming niet toegepast in de praktijk, en hoe kan de laborant zijn handelingen aanpassen voor het gebruik van dosis reducerende middelen voor gonaden tijdens CT-onderzoek? Literatuur: 1. In hoeverre kan de dosis voor de testes gereduceerd worden bij verschillende soorten afscherming? 2. Welke soorten testesbescherming zijn beschikbaar op de markt en in welke mate biedt deze bescherming? Praktijk: 3. Op welke wijze wordt in het Ikazia en andere ziekenhuizen omgegaan met de stralingshygine voor de testes tijdens CT-abdomen en hoe kan dit mogelijk verbeterd worden? 1.3 Doelstelling Het doel van dit onderzoek is om te achterhalen waarom gonaden bescherming voor mannen tijdens een CT-abdomen niet toegepast wordt. Hieruit wordt getracht om afdelingsbreed stralings reducerende richtlijnen op te stellen voor laboranten volgens het ALARA (As Low As Reasonbly Achievable) principe, die van toepassing zullen zijn op de testes tijdens CT- abdomen onderzoek.
  6. 6. JordyOudhuizen,RDLS-11 Onderzoekssamenvatting 6 Hoofdstuk 2. Literatuurstudie Tijdens de literatuurstudie wordt antwoord gegeven op de volgende twee deelvragen: 1. In hoeverre kan de dosis voor de testes gereduceerd worden bij verschillende soorten afscherming? 2. Welke soorten testesbescherming zijn beschikbaar op de markt en in welke mate biedt deze bescherming? Wetenschappelijke artikelen, gevonden op onder andere PubMed, Google Scholar en European Radiology zullen bijdragen aan het beatwoorden van de deelvragen. 1. In hoeverre kan de dosis voor de testes gereduceerd worden bij verschillende soorten afscherming? In de onderzoeksartikelen is gebruik gemaakt van de volgende afschermingsmiddelen: - Hohl, et al (2005) 1mm Pb testiculaire capsule - Dauer, et al (2007) 1mm Pb canvas broek - Sancaktutar, et al (2012) 0,7 mm Pb equivalent twee bismut handschoenen. In de artikelen blijven de testes buiten de primaire bundel. De behaalde dosisreductie is per artikel respectievelijk weergegeven in tabel 1. Tabel1Dosisenreductie Artikel Zonder afscherming Met afscherming Reductie in procenten Hohl, et al (2005) 2,40 mSv 0,32 mSv 87% Dauer, et al (2007) 0,62 mSv 0,26 mSv 58 % Sancaktutar, et al (2012) 69,00 mSv 6,80 mSv 90 %
  7. 7. JordyOudhuizen,RDLS-11 Onderzoekssamenvatting 7 De onderstaande afbeeldingen geven een impressie van de onderzochte afschermingsmiddelen. Figuur 2 : Hohl et al (2005) Figuur 3: Dauer et al (2007) Figuur 4: Sancaktutar et al (2012) 2. Welke soorten testesbescherming zijn beschikbaar op de markt en in welke mate biedt deze bescherming? Verschillende firmas bieden stralingsbeschermende middelen aan. De bevonden producten zijn bestudeerd waarna een overeenkomst wordt gezocht met de bevindingen uit deelvraag 1. De firma Mavig bied verschillende stralingsbeschermende middelen voor gonaden: 1. Gonad Protection Diaper 1 mm Pb lood luier 58% dosisreductie mogelijk (Dauer, et al., 2007) 2. Testicle Protection- 1 mm Pb rondom testesbescherming 87% dosisreductie mogelijk (Hohl, et al., 2005) 3. Testicle Protection capsule - 1 mm Pb loodportemonnee 87% dosisreductie mogelijk (Hohl, et al., 2005) 4. Sterile X-ray Gloves 0,030 0,040 mm Pb 90% dosisreductie mogelijk (Sancaktutar, et al., 2012), of volgens DIN 6857-1 (2009): - Buisspanning 60 kilovolt - 63% - Buisspanning 80 kilovolt - 52% - Buisspanning 100 kilovolt - 46%
  8. 8. JordyOudhuizen,RDLS-11 Onderzoekssamenvatting 8 Discussie Gebleken is dat gonadenbescherming een negatief effect kan hebben op beeldkwaliteit. Dauer et al. (2007), stellen dat ernstige streak artefacten opgetreden ter hoogte van de gonadenbescherming. Dit verschilt echter per soort gonadenbescherming. Het is dan niet vast te stellen of de artefacten specifiek worden veroorzaakt door het type afscherming of wegens andere factoren, hiervoor is vervolgonderzoek nodig. Verder is gebleken dat een grote dosisreductie behaald kan worden voor de gonaden bij secundaire straling. Echter is nog niet duidelijk of de gonadenbescherming voldoende bescherming biedt in de primaire bundel. Conclusie De literatuurstudie laat zien dat gonadenbescherming een reducerend effect heeft op de testiculaire dosis door secundaire straling. Gebleken is dat een dosisreductie behaald kan worden tussen 46% tot 90% wanneer de testes niet in de primaire bundel valt. De mate van reductie is afhankelijk van welk product gebruikt wordt tijdens CT-abdomen onderzoek. Ondanks de dosisreductie dient de RDL rekening te houden met mogelijke artefacten en diens negatieve effecten op de beeldacquisitie. Voor de minste artefacten kan het beste gekozen worden voor een capsulebescherming of x-ray gloves, met een reductie van 90%. Het wordt echter afgeraden om de gonadenbescherming en testes te includeren in de primaire bundel, wegens uitblijvende informatie omtrent de reductie van de gebruikte gonadenbescherming.
  9. 9. JordyOudhuizen,RDLS-11 Onderzoekssamenvatting 9 Hoofdstuk 3. Praktijkonderzoek In dit hoofdstuk wordt de volgende praktijkdeelvraag behandeld: Op welke wijze wordt in het Ikazia en andere ziekenhuizen omgegaan met de stralingshygine voor de testes tijdens CT-abdomen en hoe kan dit mogelijk verbeterd worden? Om antwoord te kunnen geven op deze vraag zijn verschillende specialistisch CT laboranten, werkzaam in verschillende ziekenhuizen, benaderd voor een interview of een enqute. In het Ikazia Ziekenhuis wordt als ondergrens voor een CT-

Recommended

View more >