appendices - sil international · nepali nepali nepali nepali 7. language of response nepali nepali...

Click here to load reader

Post on 24-Feb-2020

26 views

Category:

Documents

0 download

Embed Size (px)

TRANSCRIPT

  • Appendices

  • 55

    Table of Contents Appendix A : Wordlists ........................................................................................................ 57

    A.1 International Phonetic Alphabet Chart .................................................................. 57 A.2 Lexical Similarity Comparison Procedures ............................................................ 58 A.3 Wordlist Informed Consent Script .......................................................................... 60 A.4 Wordlist Biodata .................................................................................................... 61 A.5 Wordlist Data and Similarity Grouping ................................................................. 63

    Appendix B : Recorded Text Testing (RTT) ......................................................................... 79 B.1 Standard Procedure for Recorded Text Testing (RTT) ........................................... 79 B.2 Practice Story ......................................................................................................... 83 B.3 Doti Story with Comprehension Questions ............................................................ 85 B.4 Post Story Questions and Informed Consent ........................................................ 101 B.5 HTT Results .......................................................................................................... 103 B.6 RTT Results .......................................................................................................... 105

    Appendix C : Questionnaires .............................................................................................. 109 C.1 Questionnaire Informed Consent ......................................................................... 109 C.2 Questionnaire Schedule ....................................................................................... 110 C.3 Questionnaire Data .............................................................................................. 112

    Appendix D : Knowledgeable Insider Interview ................................................................. 145 D.1 KII Informed Consent ........................................................................................... 145 D.2 KII Schedule ......................................................................................................... 146 D.3 KII Data ................................................................................................................ 148

    Appendix E : Dialect Mapping ........................................................................................... 153 Appendix F : Expanded Graded Intergenerational Disruption Scale .................................. 159

  • 57

    Appendix A: Wordlists

    A.1 International Phonetic Alphabet Chart

  • 58

    A.2 Lexical Similarity Comparison Procedures

    For a lexical similarity count, the wordlists are compared, in order to determine the extent to which the vocabulary of each pair of speech forms is similar. No attempt is made to identify genuine cognates based on a network of sound correspondences. Rather, two items are judged to be phonetically similar if at least half of the segments compared are the same (category 1) and of the remaining segments at least half are rather similar (category 2). For example, if two items of eight segments in length are compared, these words are judged to be similar if at least four segments are virtually the same and at least two are rather similar. The criteria applied are:

    Category 1 Consonants (consonant-like) segments which match exactly Vowels (vowel-like) segments which match exactly or differ by only one articulatory

    feature Phonetically similar consonant segments (of the sort which frequently are found as

    allophones, such as difference in only one articulatory feature) which are seen to correspond in at least three pairs of words

    Category 2 All other phonetically similar pairs of segments which are not, however, supported by

    at least three pairs of words Category 3

    Pairs of segments which are not phonetically similar A segment which is matched by no segment in the corresponding item

    Other criteria used specifically for the analysis of this survey are:

    Aspirated and unaspirated sounds are considered as category one Nasalised vowels considere / and /n/) Double consonants were considered one segment (i.e. /p/ and /pp/) Retroflex and alveolar sounds that were otherwise the same, were considered similar

    (i.e. ɖ ) Dipthongs were counted as one segment /ɹ/, /ɾ/, and /r/ were all counted as similar due to transcription difficulties with these

    sounds Palatalized stops (/kʲ ) were disregarded during comparison

  • 59

    I ə g An increase in the number of segments in category 3 is permitted if it is compensated by

    an increase in the number of segments in category 1 (Figure 1). Figure 1: Word length and lexical similarity

    Word Length Category 1 Category 2 Category 3 2 2 0 0 3 2 1 0 4 2 1 1 5 3 1 1 6 3 2 1 7 4 2 1 8 4 2 2 9 5 2 2 10 5 3 2 11 6 3 2 12 6 3 3

    After pairs of items on two wordlists had been determined to be phonetically similar, according to this criteria, the percentage of items judged similar was calculated. The procedure was repeated for each pair of language varieties.

    When eliciting verbs, two different forms were asked: the simple past for 3rd person singular and the imperative for 2nd person singular. This was done to identify a common root morpheme, rather than comparing the words as a whole. The common root morpheme was used for the comparison.

    During the process of wordlist elicitation, the researcher transcribes the words phonetically by using the International Phonetic Alphabet (IPA). Wordlists for this survey were collected by multiple researchers.

    Some elicited words were excluded from the lexicostatistic count. A few items were disqualified because of doubts to whether people had really given a word with the same meaning. Those entries were disqualified in order to eliminate potential skewing. The final word count of the comparisons between the Dotyali varieties and Nepali in this report are between 299 and 306 lexical items. The final word count of the Kumaoni comparisons in this report are between 176-179 lexical items.

  • 60

    A.3 Wordlist Informed Consent Script

    Two informed consent scripts were read in Nepali to each participant prior to wordlist elicitation in order to obtain informed consent. This Nepali script and the participant’s response were also recorded. The two informed consent scripts are shown in English and Nepali.

    My … W f T b uv U v y, D p f L gu W study your v g ’ gu g . We will ask you a few questions about you yourself and about your language. After that, we will ask you to pronounce some words in your own language. We will write your words in our copybook using a special script. We will also record the words that you will speak. We will also give the information you give us and the recordings to other people. Can you help us? मरेो नाम ..... ह ो। ह ाम ी त्रिभवुन त्रवश्वत्रवद्या लय भाषत्रवज्ञान के न्द्रीय त्रवभागबाट आए क ा ह ौं। ह ाम ी य स गाउँक ा भाषाह रु को अध् य य न अनसुन्द्ध ान गनन आएक ा ह ौं। हाम ील े त पाईं र त पाईं क ो भाषाक ो बारे म ा थ ोरै प्रश् नहरु सोध् ् ौं। त्यसपछ् ह ामील ेतपाईंलाई त्रनश्श् आ त शब्दहरु तपा ईंक ो आफ्नो भाषामा उच् आा र ण गनन अनरु ोध गन े् ौं। त पाईंल े बोलके ा शब्दहरू लाई हामी ल ेएउटा त्रकताबमा त्रबशसेखालको अक्षर बनाएर लखे् न े् ौं। अत्रन तपाईंल ेबो ल्न भुएक ो ह रे क शब्दलाई हामील े रेकर्न ग न े् ौं। त पाईं ल ेभनके ो कु र ा हाम ी अरु म ात्रनसलाई त्रदन्द्् ौं। तपाईंल ेहाम ीलाई सह योग त्रदनसक्नहु नु्द््? Question 33 in wordlist helper biodata for permission to use their name:

    W k g f g y u f , bu f y u ’ y u b , ’ S u y u ?

    ह ाम ील े त पाईंसगँ छलन े य ो ज ानक ा र ीम ा ज पाईं क ो नाम र ाख् न े त्रवआ ार गरे क ा ् ौं। तर त पाईं ल े आफ्नो नाम र ाख् न आ ाह नहु नु्द् न भन,े ह ाम ील े र ाख्दनै ौं। त पाईं क ो नाम र ाख ौं त्रक नर ाख ौं?

  • 61

    A.4 Wordlist Biodata

    Wordlist biodata for the Nepali and Kumaoni wordlists are not provided here. The Kumaoni wordlist was take f v R z ’ “S gu E u Su v y f Ku u ” (1999) and the Nepali wordlist is from the South Asian 210-item wordlist.

    Baitadi District Bajhang District Darchula District Doti District

    1. Informed consent Given Given Given Given 2. Subject number SB03 CK02 PS01 DS01 3. Date 20-Mar-2014 27-Mar-2014 24-Mar-2014 18-Feb-2014 4. Village name Dhole Chainpur Dethala Gholtada 5. Interviewer name Stephanie Stephanie Stephanie Stephanie 6. Language of

    elicitation Nepali Nepali Nepali Nepali

    7. Language of response

    Nepali Nepali Nepali Nepali

    8. Interpreter name Not needed Not needed Not needed Not needed 9. Sex Male Male Male Male 10. Name Pathan Singh

    Bohara Hark Prasad Regmi

    Narendra Bahadur Pal

    Thakkar Saud

    11. Age 49 30 49 37 12. Caste Bohara Brahaman Thakudi Chettri 13. Religion Hindu Hindu Hindu Christian 14. Occupation Teacher Teacher Store owner Teacher 15. Educational

    background Completed year 12 Masters level Completed year 7 Completed year 12

    16. Mother-tongue Dotyali Dotyali Dotyali Dotyali 17. Which Dotyali

    variety? Baitadeli Bajhangi Doteli Dotyali

    18. Which Nepali variety?

    Not applicable Not applicable Not applicable Not applicable

    19. Local name for language

    Baitadeli Bajhangi Doteli Dotyali

    20. Birthplace Dhole Byasi VDC Dethala Sarswoti VDC 21. Current residence

    Dhole Byasi VDC Dethala Dipayal Silghadi Municipality 7 Rajpur

    22. How long at current residence

    49 years 25 years 46 years 37 years

  • 62

    Baitadi District Bajhang District Darchula District Doti District

    23. Past residencies (for more than one year) None

    Kathmandu (for 2 years; 3 years ago) Kanchanpur (for 3 years; 5 or 6 years ago)

    Malaysia (for 3 years; 6 years ago)

    None

    24. F ’ b p Dhole Byasi VDC Dethala Sarswoti VDC 25. F ’ -

    tongue Baitadeli Bajhangi Doteli Dotyali

    26. Language father spoke with them while growing up

    D ’ k question

    D ’ k question

    The language of the village

    Dotyali

    27. M ’ birthplace Bajhang District

    Kardel VDC, Bajhang

    Doti district Near Sarswoti VDC (30 minutes away)

    28. M ’ -tongue

    Bajhangi Bajhangi Doteli Dotyali

    29. Language mother spoke with them while growing up

    D ’ ask this question

    D ’ k question

    D ’ k question

    Dotyali

    30. Languages they speak Nepali, Baitadeli

    Nepali, Hindi, English, Bajhangi

    Doteli, Nepali, Hindi, Kumauni, English

    Dotyali, Nepali, Hindi, English

    31. Language they speak best

    Baitadeli Bajhangi Doteli Dotyali

    Language they speak second best

    Nepali Nepali Nepali Nepali

    32. (If MT is not their best language) How well do they think they speak Dotyali?

    Not applicable Not applicable Not applicable Not applicable

    33. Permission to use name

    Given Given Given Given

  • 63

    A.5 Wordlist Data and Similarity Grouping

    The wordlist data is presented in the order of elicitation. Lexical item numbers 197 to 210 have been excluded from this data because they are numerical items not used in the comparison. The English gloss is presented in roman script and the Nepali gloss is presented in Devanagri script. All elicited words are presented in IPA. The similarity grouping is listed to the right of the elicited I x x u f p , ‘x’ u p f y g up g u ber.

    When eliciting pronouns, the formal use of the pronoun was elicited.

    English Nepɑli Nepɑli IPA Doti Bɑitɑdi Dɑrchulɑ Bɑjhɑng Kumaoni 1 body जीउ dʒiu 2 həɾ 1 səril 3 səriʒ / həɾ 1,3 həɾ 1 ɑŋ 4 2 head ट ाउ को ʈɑuko 2 munto 1 munto 1 mundo 1 munʈo 1 kʰ 3 3 hair कपाल kəpɑ 2 1 roɑ 1 rɑ 1 rumɑ 1 bɑʋ 3 4 face अनहुा र ənuhɑ 1 ənɑ 1 ɑ ɑ 1 ɑ ɑ 1 ɑ u ɑ 1 mʊkʰ 2 5 eye आखँा ɑ k ɑ 1 ɑ kɑ 1 ɑ k ɑ 1 ɑ k ɑ 1 ɑ k ɑ 1 ɑ kʰ 2 6 ear कान kɑ 1 kɑ 1 kɑ 1 kɑ 1 kɑ 1 kɑ 1 7 nose नाक nɑk 1 nɑk 1 nɑk 1 nɑk 1 nɑk 1 nɑk 1 8 mouth मखु ukʰ 1 muk 1 muk 1 ukʰ 1 ukʰ 1 toʊ 2 9 lips ओठ oʈʰ 1 ʰ 2 ʰ 2 ʰ 2 ʰ ʈʰ 1,2 - x 10 tooth द ा तँ dɑ 1 dɑ 1 dɑ ɑ 1 dɑ 1 dɑɖɑ / dɑ 1 1 11 tongue छजब्रो dʒibɾo 1 dʒibəɾo 1 dʒibəro 1 dʒibəro 1 dʒibəro 1 dʒɪbəɽɪ 1 12 chest ्ात ी tʃʰɑ 1 tʃʰɑ 1 tʃʰɑ 1 tʃʰɑ 1 tʃʰɑ 1 tʃʰɑ 1 13 belly पटे peʈ 1 pet 1 pet 1 ɖʰɑɖ 2 lɑ ʰ 3 peʈ 1 14 waist कम् मर kəmər 1 kəɳɳə 1 kənnu 1 kəmər 1 kəmmər 1 - x

    15 whole arm

    हात hɑ 1 pəkʰuɾɑ 2 hɑ 1 hɑ 1 hɑ 1 hɑ ʰ 1

    16 elbow कुत्र हनो kuⁱ 1 kum 1 kum 1 kum 1 k u 1 kʊhəni 1

  • 64

    English Nepɑli Nepɑli IPA Doti Bɑitɑdi Dɑrchulɑ Bɑjhɑng Kumaoni

    17 palm हत्केला hɑ k ɑ 1 hətkelɑ 1 hətolɑ 1 hɑ kə ɑ 1 hətəlo / hətkelɑ

    1 - x

    18 finger औ ौंला əᵘlɑ 1 ɑ ɑ 1 ɑŋg 1 əᵘnlɑ 1 əᵘnlɑ 1 əŋgu 2 19 fingernail नङ nəŋ 1 nəŋ 1 nəŋ 1 nəŋ 1 nəŋ 1 nəŋ 1 20 leg खटु्टा khuʈʈɑ 1 kuʈɑ 1 kʰu ɑ 1 kʰu ɑ 1 dʒəŋɳo 2 kʊt 1 21 knee घ ुरँ्ा gʰ ɖɑ 1 g ɳɑ 1 gʰuɳɑ 1 gʰ ɳɑ 1 gʰu ɑ 1 - x 22 skin ्ाला tʃʰɑ ɑ 1 tʃʰɑ ɑ 1 tʃʰɑ ɑ 1 tʃʰɑ ɑ 1 tʃʰɑ ɑ 1 kʰɑ 2 23 bone हार् hɑɖ 1 hɑɖ 1 hɑ 1 hɑ 1 hɑ 1 həɖək 1 24 heart मटु ु muʈu 1 muʈu 1 muʈu 1 mutu 1 mutu 1 dɪl 2 25 blood र ग त ɾəgət 1 rəgə kʰu 1 rəgət 1 rəgət 1 rəgət 1 kʰu ʲu 2 26 urine त्रपसाब pisɑb 1 muʈ 2 u 2 u ʰ 2 - x mut 2 27 feces त्रद सा disɑ 1 gu 2 gu 2 g 2 gu 2 ʈəʈː gu 2 28 village ग ा उँ gɑ 1 gɑ 1 gɑ 1 gɑ 1 gɑ 1 g 1 29 house घर gʰər 1 gʰɑ 1 gʰɑ 1 gʰər 1 gʰɑ 1 kuɽɪ 2 30 roof ्ाना tʃɑnɑ 1 pɑk 2 pɑk 2 pɑk 2 pɑk 2 pɑx 2 31 door ढोका ɖʰokɑ 1 dwər 3,4 delo 2 2 delo / dwɑ 2,3 doʋɑɾ 1,4 32 firewood दा उरा dɑuɾɑ 1 dərwə 1 də uŋ 1 dəruwɑ 1 dourɑ 1 lɑkəɽ 2 33 broom कुआो kutso 1 kutʃo 1 kutʃo 1 kutso 1 kutʃo 1 kʊtʃ / tʃʊl 1 34 stick लट्ठी ləʈʈʰi 1 lɑu 1 lɑu 1 lə ʰ 1 louɖi 1 - x 35 pestle लोहोर ो lohoɾo 1 loro 1 loro 1 loro 1 loɾo 1 muʃoʋ 2

    36 spices mortar

    छसल ट ो siləᵘʈo 2 silɑuʈ 2 silo /

    silɑu 1,2 ʃilo 1 silo 1 ʊkəʋ 3

    37 hammer घन gʰən 1 gʰən 1 gʰən 1 gʰən 1 gʰən 1 ʰ ɽ 2

    38 large

    Nepali knife

    खकुुर ी kʰukuɾi 1 kʰuku 1 kʰuku 1 kʰuku 1 kʰukuɾi 1 - x

  • 65

    English Nepɑli Nepɑli IPA Doti Bɑitɑdi Dɑrchulɑ Bɑjhɑng Kumaoni 39 sickle हछँ सय ा həsijɑ 1 ɑ ʃ 2 ɑ ʃ 2 ɑ ʃ 2 ɑ 2 - x 40 axe बन्द् आर ो bəntsəɾo 1 bəntʃəro 1 bəntʃəro 1 bəntʃəro 1 bəntʃəro 1 rəməʈi 2 41 rope र्ोरी ɖoɾi 1 rəsi 2 dʒəᵘro 3 dʒəᵘro 3 ɖor 1 dʒɔɽ 1 42 thread धाग ो ʰɑg 1 ʰɑg 1 ʰɑg 1 ʰɑg 1 ʰɑg 1 ʰɑg 1 43 needle छसयो sijo 1 ʃujo 1 ʃuⁱj 1 ʃuijo 1 sijo 1 ʲuɾ 2 44 cloth कपर्ा kəpəɖɑ 1 kəpəɾɑ 1 kəpərɑ 1 lə ɑ 2 nɑ ɑ 2 tikɑʋ 3 45 hat ट ोपी ʈopi 1 tɑkʰ 1 kulo 2 topi 1 topi 1 - x 46 ring औ ौंठी əᵘʈʰi 1 ɑ ʈʰ 1 munɑɖ 2 ɑ ʰ 1 mundəɾo 2 mʊnəɽi 2 47 gold सनु sun 1 sun 1 sun 1 sun 1 sun 1 ʃʊn 1 48 sun सजु े surdʒe 1 surʒʲæ 1 bel 2 surdʒʰə 1 bel 2 gʰɑ 3 49 moon जून dʒun 1 dʒun 1 dʒun 1 dʒun 1 dʒun 1 ʒuɳi 1 50 sky आकाश ɑkɑ 1 sərgə 2 sərku 2 ʃərəgɑ 2 sərək 2 əgɑ 1 51 star ता रा tɑɾɑ 1 tɑ ɑ 1 tɑ ɑ 1 tɑ ɑ 1 tɑɾɑ 1 tɑɾ 1 52 rain पानी (प न् ) pɑ 1 meg 2 pɑ 1 mek / pɑ 1,2 bərʃə 3 ʲu 4 53 water पानी pɑ 1 pɑ 1 pɑ 1 pɑ 1 pɑ 1 paɳɪ 1

    54 small river

    खोला kʰ ɑ 1 kʰ ɑ 1 kʰ ɑ 1 kʰ 1 kʰ ɑ 1 gɑɽ x

    55 cloud बादल bɑ ə 1 bɑ ə 1 bɑ ə 1 bɑ ə 1 bɑ 1 bɑ əʋ 1

    56 bolt of

    lightning आट या ङ tʃəʈjæŋ 1 tʃilko 2 tʃirəko 2 tʃiɾəko 2 tʃirəko 2 tʃɑl 3

    57 rainbow इन्द् र णेी indɾeɳi 1 indrəini 1 ʃinərɑ 1 ʃinɑ ɑ 1 indrɑ 1 ɪneɳi 1 58 wind हावा hɑ ɑ 1 bətɑ 2 bətɑ 2 bətɑ 2 bɑ ɑ 3 hɑu bəjɑʋ 1

    59 small stone

    ढङु्गा ɖʰuŋgɑ 1 uŋɑ 1 ɖʰ ŋɑ 1 ɖuŋɑ 1 ɖʰuŋɑ 1 ʰʊŋ gʰəntəɾ

    1

    60 unirrigated

    field बारी bɑɾ 1 bɑ 1 swɑ ɖ 2 swɑ ɖ 2 ʷɑ 2 - x

  • 66

    English Nepɑli Nepɑli IPA Doti Bɑitɑdi Dɑrchulɑ Bɑjhɑng Kumaoni

    61 irrigated

    field खते kʰ 1 kʰ 1 gɑɖɑ 2 kʰ 1 kʰ 1 - x

    62 road बाटो bɑʈ 1 bɑʈ 1 bɑʈ 1 bɑʈ 1 bɑʈ 1 bɑʈ 1 63 fire आग ो ɑg 1 ɑg 1 ɑg 1 ɑg 1 ɑg 1 ɑg bʰɪ ɛɾ 2 64 smoke धवुा ँ ʰu ɑ 2 ʰukəl 1 ʰukɑ 1 ʰ kɑ 1,2 ʰukɑ 1 ʰ 3 65 ash खर ानी kʰərɑ 3 tʃɑɾ 2 ʃɑdʒi 1 ʃɑdʒi 1 ʃɑdʒi 1 tʃɑɾ 2 66 soil/clay माट ो mɑʈ 1 mɑʈ 1 məʈi / mɑ 1 mɑ 1 mɑ 1 mɑʈ 1 67 dust धलुो ʰu 1 ʰu 1 ʰu 1 ʰu 1 ʰu 1 ʰu 1 68 tree रूख ukʰ 1 ukʰ 1 ukʰ 1 ukʰ 1 ukʰ 1 boʈ / ɖɑʋ 2 69 leaf पात pɑ 1 pɑ 1 pɑ 1 pɑ 1 pɑ 1 pɑ 1

    70 root जरा dʒəɾɑ 1 dʒəɖɑ 1 dʒəɖɑ 1 dʒəɖɑ 1 dʒəɖɑ 1 dʒoɽɑ / pʰɑŋ

    1

    71 seed बीउ biu 1 bi 2 biu 1 bi 2 biu 1 - x 72 bark बोक्रो bokɾo 1 bokəɖɑ 1 bokoɖo 1 bokoɖo 1 bokəɖɑ 1 - x 73 thorn का रँ्ो kɑ ɖ 1 kɑ ɖɑ 1 kɑ ɖ 1 kɑ ɖ 1 kɑ 1 kɑɳ 1 74 flower फुल pʰu 1 pʰu 1 pʰu 1 pʰu 1 pʰu 1 pʰu 1

    75 bamboo

    tree बा सँ bɑ 1 bɑ 1 bɑ 1 bɑ 1 bɑ 1 - x

    76 bamboo shoot

    ता मा tɑ ɑ 1 kəllɑ 2 tuʃo 3 bʰu 4 tɑ ɑ 1 - x

    77 fruit फल फूल pʰə pʰu 1 pʰə pʰu 1 pʰə pʰu 1 pʰə pʰu 1 pʰə pʰu 1 pʰəl 2 78 mango आपँ ɑ p 2 ɑ 1 ɑ 1 ɑ 1 ɑ 1 ɑ 1 79 banana केरा keɾɑ 1 kelɑ 1 kelɑ 1 kelɑ 1 kelɑ 1 kʲɑʋ 2 80 wheat ग हू ँ gə 1 g u 1 g u 1 g 1 g 1 gj 1

    81 uncooked

    rice आामल tsɑ ə 1 tʃɑməl 1 tʃɑŋəl 1 tʃʰɑ ɑ 1 tʃɑməl 1 tʃəŋg 2

  • 67

    English Nepɑli Nepɑli IPA Doti Bɑitɑdi Dɑrchulɑ Bɑjhɑng Kumaoni

    82 unhusked

    rice धान ʰɑ 1 ʰɑ 1 ʰɑ 1 ʰɑ 1 ʰɑ 1 - x

    83 cooked

    rice भ ा त bʰɑ 1 bʰɑ 1 bʰɑ 1 bʰɑ 1 bʰɑ 1 - x

    84 vegetable तर कारी təɾkɑɾ 1 tərkɑ ɑg 1,2 sɑg 2 sɑg 2 sɑg 2 - x 85 potato आल ु ɑ u 1 ɑ u 1 ɑ u 1 ɑ u 1 ɑ u 1 ɑ ʊ 1 86 egg plant भन्द्ट ा bʰənʈɑ 2 bɑ gu 1 bʰɑ kə 1 bʰɑ gə 1 bʰ ɖo 2 pəʈ 3

    87 ground

    nut बदाम bədɑ 1 mə pʰəli 2 ukʰpəli 2 u pʰəli 2 mə pʰəli 2 mofəl 3

    88 chili खोसाननी kʰ ɹsɑ 1 ɖɑ 2 ɖɑ 2 korsɑ 1 kursɑ 1 kʰʊ ʲɑg 1 89 tumeric बसेार besɑ 1 həldo 2,3 həlɖu 2,3 hə 2,3 həɖʲəlo 2 həld 3 90 garlic लसनु ləsun 1 lɑʃu 1 ləʃon 1 ləsun 1 ləsun 1 lɑ əɳ 1 91 onion प्य ाज pʲɑ ʒ 1 pjædʒ 1 pjædʒ 1 pjædʒ 1 pʲæ ʒ 1 pʲɑ ʒ 1

    92 cauli- flower

    काउ ली kɑu 1 gopi 2 pʰu gʰ b 3 pʰu gʰ b 3 g p p 2 gobi 2

    93 ginger अद वुा əduwɑ 1 ɑɖ 2 ɑ 2 ɑɖ 2 ɑ 2 - x 94 tomato ग ो लभ े ौंर्ा g bʰ ɖɑ 1 g b ɾɑ 1 tæmmiʈər 2 g bʰ ɳɑ 1 g bʰ ɖɑ 1 tɪmɑʈə 2 95 ɑbb g बन्द्दको बी bəndəkobi 1 bəndɑg p 1 bəndɑg b 1 bəndɑk p 1 bəndə 2 bə g bʰ 1 96 cucumber का कँ्रो kɑ kɾ 1 kɑ k ɖ 1 kɑ k ɖ 1 kɑ k 1 kɑ k 1 - x 97 oil त ले tel 1 tel 1 Tel 1 tel 1 tel 1 tel 1 98 salt नून nun 1 nun 1 Nun 1 nun 1 nun 1 nuɳ 1 99 meat मा स ु mɑ u 1 sikɑ 2 sikɑ 2 sikɑ 2 sikɑ 2 mɑ ʃ / ʃɪkɑ 1,2

    100 fat part of

    flesh बोसो boso 1 boso 1 Boso 1 boso 1 boso 1 bəs 1

    101 fish मा्ा mɑ ʃʰɑ 1 mɑ ʃʰɑ 1 mɑ ʃʰɑ 1 mɑ ʃʰɑ 1 mɑ ʃʰɑ 1 matʃ 1 102 chicken कुखरु ा kukʰu ɑ 1 kukurɑ 1 kukʰu ɑ 1 kukʰu ɑ 1 kukʰu ɑ 1 kʊkʊɽ 1

  • 68

    English Nepɑli Nepɑli IPA Doti Bɑitɑdi Dɑrchulɑ Bɑjhɑng Kumaoni 103 egg फुल pʰu əɳɖɑ 1,2 əndɑ pʰu 1,2 əndɑ 2 ɑ ɳɑ 2 pʰu 1 əɳɖ 2 104 cow ग ा इ gɑ 1 gɑ 1 gɑ 1 goru / gɑ 1 gɑ 1 guɽ 2 105 buffalo भ ै ौंसी bʰəisi 1 bʰɑ 1 bʰɑ 1 bʰɑ 1 bʰɑ 1 bʰɛ s 1 106 milk दू ध u ʰ 1 dud 1 u 1 dud 1 u ʰ 1 dəʋ u ʰ 1 107 horn छसङ ŋ 1 ʃ ŋ 1 ʃ ŋ 1 ŋ 1 ŋ 1 ŋ 1 108 tail पचु् ् र puttʃʰər 1 putʃəɾi 1 putʃɑr 1 putʃɑr 1 putʃʰɑ 1 pitʃoɾi 1 109 goat बाख्रा bɑkʰɾɑ 1 bəkɑ ɑ 1 bɑkʰ 1 bɑkʰə ɑ 1 bɑkʰ 1 bəkor 1 110 pig स ुौं ग रु uŋguɾ 1 sumər 1 ŋə r 1 uŋər 1 uŋgɑ 1 - x 111 dog कुकुर kukur 1 kukur 1 kukur 1 kukur 1 kukur 1 kʊkʊɾ 1 112 cat त्रबरा लो biɾɑlo 1 billo 1 billu 1 billo 1 billo 1 - x 113 snake सा पँ sɑ p 1 ʃjæp 1 ʃjæp 1 ʃʲæp 1 ʲæp 1 ʲɑp 1 114 monkey बा दँ र bɑ ə 1 bɑ ə 1 bɑ ə 1 bɑ ɑ 1 bɑ ɑ 1 bɑ ə 1 115 bird आरा tsəɾɑ 1 tʃərɑ 1 tʃəɳo 1 tʃərɑ 1 tʃəɖo 1 - x 116 wings पखटे ा pəkʰ ʈɑ 1 pəkʰ ɑ 1 pɑkʰ ɑ 1 pɑ k 2 pəkʰ ɑ 1 - x 117 feather प् वा खँ pwɑ kʰ 1 pəkʰjɑ 2 pɑk 1 pɑ k 1 pɑ k 1 - x 118 rat/mouse मसुा musɑ 1 musɑ 1 musɑ 1 muso 1 muso 1 - x 119 mosquito ला मखटेु्ट lɑ kʰuʈ 1 mətʃəɾ 2 mətʃʰəɾ 2 mətʃʰɑ 2 mətʃʰɑɾ 2 mɑ ːʃəɾ 2 120 fly छ ौं गा dʒʰ ŋgɑ 1 mɑkʰɑ 2 ækʰɑ 2 mɑkʰɑ 2 mɑkʰ 2 - x 121 honey bee माउर ी mɑuɾ 1 mourɑ 1 mɑu ɑ 1 mourɑ 1 mourɑ 1 - x 122 ant कत्रमला kəmilɑ 1 kirmilo 1 kirmulo 1 kirməlɑ 1 kirəmulo 1 kɪrmɑʋ 1 123 spider मा कुर ा mɑku ɑ 1 bəɖuwɑ 2 bəɖuwɑ 2 bəɖuwɑ 2 b ɖ ⁱ 3 bəɖːu 2,3 124 louse जमु्रा dʒumrɑ 1 dʒoɽɑ 2 dʒoɽo 2 dʒorɑ 2 dʒ ɑ 1,2 - x 125 bed bug उ रु्स uɖus 1 uɖus 1 kətməl 2 uɖus / ʃələʃ 1,3 kʰətməl 2 - x 126 flea उ त्र पय ा ँ upijɑ 1 upəjæ 1 upɑ j 1 upʲɑ 1 upɑ j 1 - x 127 leech पा नी जकुा pɑ ʒʰukɑ 1 dʒugɑ 1 dʒukɑ 1 dʒugɑ 1 dʒukɑ 1 - x 128 person मान्द् ् े mɑ ʃʰ 1 mɑ ʒʰ 1 mɑ 2 mɑ 1,2 mɑⁱʃə 1,2 - x

  • 69

    English Nepɑli Nepɑli IPA Doti Bɑitɑdi Dɑrchulɑ Bɑjhɑng Kumaoni

    129 man परुुष purus 1 bəikɑ 2 bɑ kɑ

    bɑu 2,3 bɑ 3 logənɑⁱ 4 mɛ ʃ 5

    130 woman/ female

    मत्रहला mɑ ɑ 1 swɑ 2 swɑ 2 putɑ 3 swɑ 2 ʲɛɳi 4

    131 baby बच् आा bətsɑ x dʒɑtku x bɑ ək x gedɑ x tʃərɑ ʃə X - x 132 boy केट ा keʈɑ 1 ketɑ 1 tʃelo 2 ketɑ 1 tʃ 3 tʃəl 2 133 girl केट ी keʈi 1 keti 1 tʃeli 2 keti 1 tʃ 3 tʃʲeli 2 134 father बा / बबुा bɑ bu ɑ 1,2 bɑ 1 buɑ 2 bɑbɑ 3 bɑ 1 bɑbu 3 135 mother आमा ɑ ɑ 1 iʒɑ 2 idʒɑ 2 idʒɑ 2 ɑ ɑ 1 ɪdʒ 3

    136 older

    brother द ा ई dɑ 1 dɑ 1 dɑ ɑ 2 dɑ ɑ 2 dɑ ʒu 2 ɑ 1,2

    137 younger brother

    भ ा ई bʰɑ 1 bʰɑ 1 bʰɑ 1 bʰɑ 1 bʰɑ ʒɑ 2 bʰɛ / nən

    dɑ 3

    138 older sister

    त्र द द ी didi 1 didi 1 didi 1 didi 1 di 2 dɪdɪ 1

    139 younger

    sister बत्रहनी bəhini 1 bəhini 1 bəhini 1 bəhini 1 bɑ ʒ 2 bɛɳi 1,2

    140 son ्ोर ो tʃʰoɾo 1 tʃelo 1,2 tʃelo 1,2 tʃelo 1,2 tʃelo 1,2 tʃəl 2 141 daughter ्ोर ी tʃʰoɾi 1 tʃeli 1 tʃeli 1 tʃeli 1 tʃeli 1 tʃeli 1 142 husband श्रीमा न sɾimɑ x bɑ kɑ x poi x bɑᵘse x logə ʲ x gʰəɾʋɑʋ x

    143 wife श्रीमत ी sɾiməti 3 swɑⁱ 1,4 dʒoi / swɑ

    1, 2,4

    ʃwɑ 1 swɑ 1,4 ʲ ɳɪ / gʰəɾʋɑi

    4

    144 grand- father

    हजरु बा hədʒuɾ bɑ 1 bədʒe 2 bɑ ʒ 2 bədʒe 2 bɑ ʒʲɑ 2 - x

    145 grand- mother

    हजरु आमा hədʒuɾ ɑ ɑ 1 bədʒ ⁱ 2 ɑ ɑ 3 ɑ ɑ 3 bədʒʲe 2 - x

  • 70

    English Nepɑli Nepɑli IPA Doti Bɑitɑdi Dɑrchulɑ Bɑjhɑng Kumaoni 146 grandson नात ी nɑ 1 nɑ 1 nɑ 1 nɑ 1 nɑ 1 - x

    147 grand-

    daughter नात्रत नी nɑ 1 nɑ 1 nɑ 1 nɑ 1 nɑ 1 - x

    148 father's older

    brother ठूलो बा ब ु ʈʰulo bɑbu 1 dʒetɑ bɑ 2 dʒetɑ buɑ 2 dʒetɑ bɑbɑ 2 dʒetɑ bɑ 2 - x

    149 father's younger brother

    सा ना बा ब ु sɑ ɑ bɑbu 1 kɑ ʃɑ bɑ 2 kɑkɑ 3 kɑkɑ 3 kɑkɑ 3 - x

    150 father's older sister

    फुपू pʰupu 1 p upʰu 1 phuidʒu 1 pʰu ʒu /

    phupu 1 puidʒu 1 - x

    151 mother's

    older brother

    मामा mɑ ɑ 1 mɑ ɑ 1 mɑ ɑ 1 mɑ ɑ 1 mɑ ɑ 1 - x

    152 mother's

    older sister

    ठूलो आमा ʈʰulo ɑ ɑ 1 dʒeti ɑ ɑ 2 dʒeidʒɑ 3 dʒedʒɑ 3 dʒetɑ ɑ ɑ 2 - x

    153 mother's younger

    sister साना आमा sɑ ɑ ɑ ɑ x kɑ ʃ ɑ ɑ x k ʃi x kɑⁱ ʒɑ x nɑ x - x

    154 friend साथी sɑ ʰ 1 sɑ ʰ 1 sɑ ʰ 1 səŋʲ 1 soᵘɖi 1 - x 155 name ना उँ nɑ 1 nɑu 1 nɑu 1 1 nɑ 1 nɑ / nɔ 1 156 language भा षा bʰɑ ɑ 1 bʰɑ ɑ 1 bhɑ ɑ 1 bhɑ ɑ 1 bhɑ ɑ 1 - x 157 day त्र द न din 1 din 1 din 1 din 1 Din 1 dɪn 1 158 night र ा त ɾɑt 1 rɑ 1 rɑ 1 rɑ 1 rɑ 1 ɾɑt 1

  • 71

    English Nepɑli Nepɑli IPA Doti Bɑitɑdi Dɑrchulɑ Bɑjhɑng Kumaoni 159 morning त्रबहान bihɑ ə 1 bihɑ ə 1 pɑ b ɑ 2 pɑ ə ɑ 2 tʃəkɑ ɑ 3 ɾɑ bʲɑɳ 4

    160 afternoon त्र द उँ सो x dinə x dopɑ (noon)

    1 tʃɑkəlɑ 12-

    2pm) x ʲ pəri 1 ɑ u ɪ 2

    161 evening बलेकुा belukɑ x bəsɑ kə x bɑʃɑ 1 bɑ ɑ 1 bɑ ɑ 1 bjɑʋ 2 162 today आज ɑ ʒə 1 ɑ ʒə 1 ɑ ʒ 1 ɑ ʒ 1 ɑ ʒ 1 ɑ ʒ 1 163 yesterday त्रहजो hidʒo 1 beli 2 beli 2 beli 2 beli 2 bʰ j 3 164 tomorrow भ ो छ ल bʰ 1 bʰ ɑ 1 bʰ ə 1 bʰ ə 1 bʰ ə 1 bʰ ʋ 2 165 week हप्ता həptɑ 1 həptɑ 1 həptɑ 1 həptɑ 1 həptɑ 1 həptɐ 1 166 month मत्रहना məhinɑ 1 mɑ ɑ 1 mɑ ɑ 1 mɑⁱ ɑ 1 uⁱ ɑ 1 məhinɑ 1 167 year बषन bərsə 1 bərsɑ ɑ 1,2 bərsɑ ɑ 1,2 bərsɑ 1 bərʃɑ 1 sɑ bəɾʃ 1,2 168 big ठूलो ʈʰulo 1 bəɖo 2 ʈʰulo 1 ʰu 1 ʰu 1 ʈʊl 1 169 small सानो sɑ 1 nɑ 1,2 nɑ 1,2 nɑ 1,2 nɑ 1,2 nɑ 2 170 heavy ग ह्रङु्गो gəɾuŋg 1 bʰɑ 2 gəruɳ 1 gəruwɑ 1 gəro 3 bʰɑɾɪ 2 171 light हलङु्गो hə uŋg 1 həluko 1,2 həlko 1,2 həluko 1,2 həllo 1,2 həlk / həu k 2 172 old परु ा नो puɾɑno 1 purɑ 1 purɑ 1 purɑ 1 purɑ u 1 pʊrɑɳ 1 173 new नय ा ँ nəjɑ 1,2 nəjɑ u 1,2 nɔ je 1,2 nəjɑ 1,2 nolu 1 nəi 2

    174 good रा म्रो ɾɑmɾo 1 rɑ ə 1 niko / rɑ ə

    1,2 niko 2 niko 2 bʰəl / nɔko 2

    175 bad नरा म्रो nəɾɑmɾo 1 nərɑ ə

    nəniko 1

    nərɑ ə gətto

    1,2 gə 2 kətʃʰəko 3 nək 4

    176 wet त्रभ जकेो bhidʒeko 1,2 ruʒeko 1 bhidʒeko 1,2 rudʒ ⁱk 1 rudʒʲæko 1 bʰɪdʒi 2 177 dry सकु्ख ukkʰə 1,3 sukeko 1 sukeko 1 əkʰəreɑ 2 ukʲæk 1 ʃuk 3 178 long लामो lɑ 1 lɑ 1 lɑ 1 lɑ 1 lɑ 1 ʰu 2 179 short ्ोट ो tʃʰoʈo 1 tʃʰoto 1 tʃʰoto 1 tʃʰoto 1 tʃoto 1 nɑ 2 180 thin द बु् लो dublo 1 dubəlo 1 dubəlo 1 dubəlo 1 dublo 1 - x

  • 72

    English Nepɑli Nepɑli IPA Doti Bɑitɑdi Dɑrchulɑ Bɑjhɑng Kumaoni

    181 hot

    (weather) ग मी gəɾmi 1

    gərəm / ghɑ

    1 gərəm 1 gərəm / ghɑ

    1 gərəm 1 gəɾəm / tɑ 1

    182 cold

    (weather) जार्ो dʒɑɖo 1

    dʒɑɖi / ʈənni

    1,2 ʈʰənni 2 ʰənni 2 dʒɑɖi 1 - x

    183 hot

    (water) ता तो tɑ 1 tɑ 1 tɑ 1 tɑ 1 tɑ 1 - x

    184 cold

    (water) छआसो tsiso 1 ʰənni 2 ʰənno 2 ʰə 2 ʰənnə 2 ʈʰəɳɖ / ʃɑɾdɪ 3

    185 cracked/

    burst फुट केो pʰuʈeko 1 pʰu jæ 2 pʰu k 1 pʰu k 1 pʰu ⁱk 1 - x

    186 broken/ damaged

    त्रबत्रि एको bigɾieko 1 bigərjæ 1 bigəreko 1 bigəreko 1 b g ⁱk 1 - x

    187 broken भ ा आँकेो bʰɑ ʃ k 1 tutjæ 2,3 bhɑ ʃ k 1 tuteko 2 bʰɑ ʃ k 1 ʈʊʈi 3 188 empty खाछ ल kʰɑ 1 kʰɑ 1 kʰɑ 1,2 kʰɑ 1 kʰɑ 1 - x 189 full भर ीभराउ bʰəɾ bʰərɑu 1 bʰəri 2 bʰəri 2 bʰəri 2 bʰəri 2 - x 190 few थो रै ʰ əi 1 tokɑ 1 təkɑ 1 ʰ kɑⁱ 1 nəmɑ 2 mʊɳi 3

    191 many धरैे ʰ ɾəi 1 dʒikəi 2 dherɑ dʒikhɑ

    1,2 dʒikɑ 2 məstə 3 zʲɑ ɑ ʃɪ ːu 4

    192 all सब ै səbəi 1 səbɑ 1 p pɑ 1 səbɑ 1 səbwi 1 səb 2 193 equal बराबार bərɑbɑ 1 bərɑbə 1 bɑ ɑbə 1 bɑ ɑbə 1 səri 2 ɪkːə 3

    194 similar/

    same उस् त ै ustəi 1 usɑ 1 uʃwɑ 1 uʃwɑ 1 ustɑ 1 - x

    195 different फ़रक pʰərək 1 njænjærɑ x bʰ ɑ x dʒudui x pʰərək 1 fəɾək 1 196 various त्रबत्रभ न्द् न b bʰ ə 1 njænjærɑ x ɑ ɑkɑ ɑk 2 b bʰ ə 1 ɑ ɑgɑ ɑg 2 - x

    211 white सतेो seto 1 dɑu 2 doulo 2 ʃukilo / doulo

    2,3 sukilo 3 səfed / səped

    4

  • 73

    English Nepɑli Nepɑli IPA Doti Bɑitɑdi Dɑrchulɑ Bɑjhɑng Kumaoni 212 black कालो kɑ 1 kɑ 1 kɑ 1 kɑ 1 kɑ 1 kɑʋ 2 213 red रा तो ɾɑto 1 rɑ 1 rɑ 1 rɑ 1 rɑ 1 lɑ 2 214 right द ा य ा ँ dɑjɑ 1 dɑjɑ 1 dɑjɑ 1 dɑⁱ 1 dɑⁱ u 1 dɛɳ 1 215 left बा य ा ँ bɑjɑ 1 bɑjɑ 1 bɑjɑ 1 b 1 bɑ 1 bɑjɑ 1 216 near नछजक nədʒik 1 ləgə 2 nəg kʰ 1 nədʒik 1 ləgə 2 nəzdik 1 217 far ट ाढा ʈɑɖʰɑ 1 durə 2 ʈɑɳɑ 1 tɑ ɑ 1 tɑɾɑ 1 duɾ / tɑɽ 1,2 218 here य हा ँ yɑ ɑ 1 jɑ 2 ɳɑ 3 jehikɑ 4 jiɑ 2 - x 219 there त् य हा ँ tyɑ ɑ 1 tjɑ 2 tjɑ 2 wɑkʰɑ 3 tjiɑ 2 - x 220 at -मा -mɑ 1 mɑ 1 mɑ 1 mɑ 1 2 - x 221 beside ्ेउमा tʃomɑ x jɛllɑ x nədʒ kʰ x tʃɑlmɑ x ləg gɑ x - x 222 inside त्र भ ि bʰ ɑ 1 bitəɾə 1 bʰ ərɑ 1 bʰ ərɑ 1 bʰ ə 1 - x 223 outside बात्रहर bɑ ə 1 bɑ ɾə 1 bɑ ə 1 bʰɑ ə 1 bɑⁱ ə 1 - x 224 above माछ थ mɑ ʰ 1 mə ʰ 1 mɑ ʰ 1 mə ʰ 1 u ʰ 1 mə / məli 1 225 below तल /मतु्र न tələ / muni 1,2 təltiɾə 1 təlɑ 1 təli 1 muni 2 tɛli 1 226 around वरर परर wɑ pɑ 1 jeheɾə wietə 2 wɑ pə 1 ʰə u ʰə 3 wərɑpə ɑ 1 - x 227 who को ko 1 ko 1 ko 1 ko 1 ko 1 ko 1 228 whose कसको kəsko 1 kɑ k 1 kɑ k 1 kɑ k 1 kɑ k 1 - x 229 what के ke 1 ke 1 ke 1 ke 1 kʲɑ 1 kɪ 1 230 why त्रकन kinə 1 kelɑ 1 kʲɑk 1 kʲɑⁱk 1 kʲ 1 - x 231 where कहा ँ kəhɑ 1 kɑ 2 kɑ 2 kɑ 2 kɑ 2 kɑ 2 232 when कत्रहल े kəile 1 kɑ 1 kəbə 1 kəbə 1 kɑ ɑ 1 kəsət 2 233 which कुन kun 1 ko 2 ko 2 ko 2 ko 2 - x

    234 how many

    कत्रत kəti 1 kəti 1 kəti 1 kəti 1 kəti 1 koduk 2

    235 how (what is it like)

    कस् तो kəsto 1 kəso 1 kəso 1 kəso 1 kəsto 1 - x

  • 74

    English Nepɑli Nepɑli IPA Doti Bɑitɑdi Dɑrchulɑ Bɑjhɑng Kumaoni

    236 how (to do something)

    कसरी kəsəɾi 1 kəsəri 1 kəsəri 1 kɑ ɾ 1 kəsəri 1 - x

    237 this य ो jo 1 jo 1 jo 1 jo 1 jo 1 jə 1 238 that त् यो tjo 1 tjo 1 tjo 1 tjo 1 tjo 1 u / jəs 2 239 go ग यो tələ gɑj 1 gəjo 1 gəjo 1 gəjo 1 gɑⁱj 1 gəjɑ 1 240 ’ g नजाऊ tələ nəgɑu 1 dʒən dʒɑ 2 dʒin dʒɑi 1 dʒən dʒɑi 1 dʒən dʒɑu 1 - x 241 come आयो ɑj 1 ɑj 1 ɑj 1 ɑj 1 ɑj 1 ɑ g 1

    242 ’ come

    नआऊ nəɑu 1 dʒən ɑ 2 dʒin ɑ 3 dʒən ɑ 3 dʒən ɑu 1 - x

    243 come down य ो dʒʰəɾjo 1 dʒərjo 1 dʒəɾjo 1 dʒərjo 1 dʒərjo 1 - x

    244 ’

    down न र nədʒʰəɾɑ 1 dʒən dʒərə 1 dʒin dʒərɑ 1 dʒən dʒərɑⁱ 1 dʒən dʒəɾ 1 - x

    245 climb up आढ य ो tʃəɖjo 1 tʃərdjo 1 tʃoɽjo 1 tʃorijo 1 tʃorjo 1 - x

    246 ’

    climb up नआढ nətʃəɖə 1 dʒən tʃərɖɑ 1 dʒin tʃoɾɑi 1 dʒən tʃorɑⁱ 1 dʒən tʃəɾə 1 - x

    247 climb down

    ओल् य यो oɾljo 1 oljo 1 orijo 1 orəljo 1 uljo 1 - x

    248 ’ b

    down नओलन nəoɾljɑ 1 dʒən ol 2 dʒin orɑ 1 dʒən orəlɑ 1 dʒən uljo 1 - x

    249 bring ल् या यो ljɑj 1 lejo 1 ləʃjo 1 lejo 1 ɑ j 2 - x

    250 ’ bring

    नल् या ऊ nəljɑu 1 dʒən ljæ 1,3 dʒin ləʃɑi 2 dʒən le 3 dʒən ɑ ə 4 - x

    251 take लग् यो ləgjo 1 lɑ gj 1 ləigjo 1 ləⁱgjo 1 ləgjo 1 - x

    252 ’ k नलग nələgə 1 dʒən ləgə 1 dʒin ləgɑ 1 dʒən

    ləⁱdʒʰɑⁱ 1 dʒə ⁱ 2 - x

    253 take out छ क् यो dʒʰikjo 1 nikɑ j 2 nikɑ j 2 gɑ j 3 dʒʰikjo 1 - x

  • 75

    English Nepɑli Nepɑli IPA Doti Bɑitɑdi Dɑrchulɑ Bɑjhɑng Kumaoni

    254 ’ k

    out नछ क nədʒʰikɑ 1 dʒən nikɑ ə 2

    dʒin nikɑ ɑ

    2 dʒən gɑ ɑ 3 dʒən dʒʰikə 1 - x

    255 put in रा ख् यो rɑkʰj 1 rɑkj 1 rɑkʰj 1 rɑkʰj 1 rɑkʰj 1 - x

    256 ’ pu

    in नरा ख nərɑkʰɑ 1 dʒən rɑkə 1 dʒin rɑkʰɑ 1 dʒən rɑkɑⁱ 1 dʒən rɑk ə 1 - x

    257 die मय यो məɾjo 1 mərjo 1 mərjo 1 mərjo 1 mərjo 1 ni məɾɪn 1 258 ’ नमर nəməɾə 1 dʒən mərə 1 dʒin mərɑ 1 dʒən mərɑⁱ 1 dʒən mərə 1 - x 259 be hungry भो क लाग् यो bʰ k ɑgʲ 1 bok lɑgj 1 bʰ k ɑgj 1 bʰ k ɑgj 1 bʰ k ɑgj 1 bʰukʰɛ 1 260 be thirsty त्रत कान लाग्य ो tiɾkɑ ɑgʲ 1 tis lɑgj 2 tis lɑgj 2 tis lɑgj 2 tis lɑgj 2 tis 2 261 sleep सतु् य ो sutjo 1 sijo 1 ʃejo 1 ʃijo 1 sutjo 1 poɾidʒɨ 1

    262 ’ sleep

    नसतु nəsutə 1 dʒən sijə 1,2 dʒin ʃei 2 dʒən ʃei 2 dʒən sutə 1 - x

    263 lie down पल् ट य ो pəlʈjo 1 tertʃjo 2 pɑ j 1,3 pɑ j 1,3 pəltjo 1 poridʒi 3

    264 ’

    down नपल् ट nəpəlʈə 1 dʒən tertʃje 2 dʒin pɑ ɑ 3 dʒən pɑ ɑⁱ 3 dʒən pəltɑ 1 x

    265 sit down बस् यो bəsjo 1 bəsjo 1 bəsjo 1 bəsjo 1 bəsjo 1 bʰɛʈ bʰɛʈʋə 2

    266 ’ down

    नबस nəbəsə 1 dʒən bəsə 1 dʒin bəsɑ 1 dʒən bəsɑⁱ 1 dʒən bəsə 1 - x

    267 get up उठ य ो uʈʰjo 1 uʈʰjo 1 uʈʰjo 1 uʈʰjo 1 u ʰj 1 - x

    268 ’ get

    up नउठ nəuʈʰə 1 dʒən uʈʰə 1 dʒin uʈʰɑ 1 dʒən uʈᵗɑⁱ 1 dʒə u ʰə 1 - x

    269 stand उ त्र भ य ो ubʰ j 1 kəlijo 2 kəljo 2 kəlijo 2 ubhjo 1 - x 270 ’ नउत्रभ ऊ nəubʰ u 1 dʒən kəliɑ 2 dʒin kəle 2 dʒən kəlie 2 dʒən ubhjo 3 - x 271 walk त्र हौं ड य ो ɖjo 1 ɖj 1 ʈjo 1 hitjo 1 j 1 hɪʈ ʰɔ go 1 272 ’ k नत्र हौं र् nə ɖə 1 dʒə ɖə 1 dʒ ɑ 1 dʒən hitɑⁱ 1 dʒən hidə 1 - x 273 fly (verb) उड य ो uɖjo 1 uɖjo 1 uɖjo 1 uɖjo 1 uɖjo 1 uɖo / uɖ go 1

  • 76

    English Nepɑli Nepɑli IPA Doti Bɑitɑdi Dɑrchulɑ Bɑjhɑng Kumaoni 274 ’ f y नउर्ा nəuɖə 1 dʒən uɖə 1 dʒin uɖɑi 1 dʒən udɑⁱ 1 dʒən uɖə 1 - x 275 run द ग यु य ो dəguɾjo 1 dourjo 1,4 bisəljo 2 dəgurjo 1 pʰɑ j 3 dɔɽ / dɔɽɪ go 4

    276 ’ u नद ग रु nədəguɾə 1 dʒən dourə 1 dʒin bisɑ ɑ 2 dʒən

    dəgurɑⁱ 1 dʒə pʰɑ j 3 - x

    277 laugh हा सँ् य ो hɑ j 1 hɑ j 1 hɑ j 1 hɑ j 1 hɑ j 1 - x 278 ’ ug नहा सँ nəhɑ ɑ 1 dʒən hɑ ə 1 dʒin hɑ ɑ 1 dʒən hɑ ɑⁱ 1 dʒən hɑ ɑ 1 - x 279 cry रो यो rojo 1 rojo 1 rojo 1 rojo 1 rojo 1 - x 280 ’ y नरो ऊ nərou 1 dʒən ro 2 dʒin roje 1 dʒə ⁱ 2 dʒən rou 1 - x

    281 vomit बान्द् ता ग य यो bɑ ɑ gə j 1 ulti gɑ j 2 ulti gɑ j kʰɑ j

    2,3 ukɑ j 3 kʰɑ j 3 - x

    282 ’ v बान्द् ता नगर bɑ ɑ nəgərɑ

    1 ulti dʒən

    gərə 2

    ulti dʒin gɑ ɑ ʒ

    kʰɑ ɑ 2,3 dʒən okɑ ɑⁱ 3 dʒə kʰɑ ə 3 - x

    283 spit थ कु् य ो ʰukj 1 ʰukj 1 ʰukj 1 ʰukj 1 ʰukj 1 - x 284 ’ p नथ कु nə ʰukɑ 1 dʒə ʰəkə 1 dʒ ʰukɑ 1 dʒə ʰukɑⁱ 1 dʒə ʰukə 1 - x 285 eat खाय ो kʰɑj 1 kʰɑj 1 kʰɑⁱj 1 kʰɑj 1 kʰɑⁱj 1 kʰɑ 1 286 ’ नखाऊ nəkʰɑu 1 dʒə kʰɑ 2 dʒ kʰɑ 1 dʒə kʰɑⁱ 1 dʒə kʰɑᵘ 1 - x 287 bite ट ोक् यो ʈokjo 1 kɑʈj 2 kɑʈj 2 kɑ j 2 kɑ j 2 kɑʈ kɑʈɑ 2 288 ’ b नटो क nəʈokə 1 dʒən kɑʈə 2 dʒin kɑʈɑ 2 dʒən kɑ ɑⁱ 2 dʒən tokə 1 - x 289 drink त्रपयो pijo 1 pijo 1 pijo 1 kʰɑj 2 kʰɑj 2 piʋɑ 1 290 ’ k नत्रपऊ nəpiu 1 dʒən pe 2 dʒin pie 1 dʒə kʰɑⁱ 3 dʒə kʰɑu 3 - x 291 give त्रद यो dijo 1 dijo 1 dijo 1 dijoᵘ 1 dijo 1 dɪjo / de 1 292 ’ g v नदऊे nədeu 1 dʒən de 2 dʒin die 3 dʒə ⁱ 1,2 dʒən deu 1 - x

    293 burn दा उरा

    बाल्य ो dɑu ɑ bɑ j 1 səlkɑj 2 bɑ j 1 bɑ j 1 bɑ j 1 dʒəgɑ 3

  • 77

    English Nepɑli Nepɑli IPA Doti Bɑitɑdi Dɑrchulɑ Bɑjhɑng Kumaoni

    294 ’ bu दा उरा नबाल dɑu ɑ nəbɑ ɑ

    1 dʒən səlkɑ 2 dʒin bɑ ɑ 1 dʒən bɑ ɑⁱ 1 dʒən bɑ ə 1 - x

    295 bury ग ाड य ो gɑɖj 1 dəbɑ j 2 kədejo 1 dərejo 2 kədejo 1 - x 296 ’ bu y नगा र् nəgɑɖɑ 1 dʒən dəbɑ ə 2 dʒin kədei 3 dʒən də ⁱ 4 dʒən kədejo 3 - x

    297 kill माय यो mɑɾj 1 mɑ j 1 mɑ j 1 mɑ j 1 mɑ j 1 ni maɾo /

    mɑɾ 1

    298 ’ k नमार nəmɑɾə 1 dʒən mɑ ə 1 dʒin mɑ ɑ 1 dʒən mɑ ɑⁱ 1 dʒən mɑ ə 1 - x 299 cut काट य ो kɑʈj 1 kɑʈj 1 kɑ j 1 kɑ j 1 kɑ j 1 - x 300 ’ u नकाट nəkɑʈɑ 1 dʒən kɑʈə 1 dʒin kɑ ɑ 1 dʒən kɑ ⁱ 1 dʒən kɑ ə 1 - x 301 throw फाल् यो pʰɑ j 1 hɑpʰɑ j 2 hɑpɑ j 2 kitjo 3 hɑpə j 2 - x

    302 ’ नफाल nəpʰɑ ɑ 1 dʒən

    hɑpʰə ə 2

    dʒin hɑpɑ ɑ

    2 dʒən kitɑⁱ 3 dʒən hɑpə ə 2 - x

    303 talk/chat ्लफल

    ग य यो tʃə pʰəl gəɾjo

    1 tʃəl pəl ɑ j 2 kureri gɑ j 3 kurəri kɑ ɑ

    gɑ j 4

    kurɑ kɑ gɑ j ʃə pʰəl gɑ j

    1,4 - x

    304 ’

    talk/chat ्लफल

    नगर tʃə pʰəl nəgəɾɑ

    1 tʃəl pəl dʒən

    ɑ ɑ 2

    kureri dʒin gɑ ɑ

    3 kurəri kɑ ɑ dʒən gɑ

    4

    kurɑ kɑ dʒən gɑ ə

    tʃə pʰəl dʒən gɑ ə

    3,4 - x

    305 say भन्द् यो bʰənjo 1 bɑ ɳj 1 bʰənjo 1 bəɳjo 1 bʰənjo 1 bol / bulɑ 2 306 ’ y नभन nəbʰənə 1 dʒən bə nə 1 dʒ bʰəne 1 dʒən bəɳɑⁱ 1 dʒən bənə 1 - x 307 listen सनु्द् य ो sunjo 1 sunjo 1 sunjo 1 suɳjo 1 sunjo 1 ʲuɳ 1 308 ’ नसनु्द् न nəsunə 1 dʒən sunə 1 dʒin sunɑ 1 dʒən suɳɑⁱ 1 dʒən sunə 1 - x

    309 watch/see द खे् यो kʰj 1 ʰ kj 1 ʰ kj 1 ʰ kj 1 ʰ kj 1 kʰ / kʰ

    1

    310 look हये ो heɾjo 1 herjo 1 herjo 1 herjo 1 herjo 1 - x

  • 78

    English Nepɑli Nepɑli IPA Doti Bɑitɑdi Dɑrchulɑ Bɑjhɑng Kumaoni 311 ’ k नहरे nəheɾə 1 dʒən herə 1,2 dʒin herɑ 1 dʒən herɑⁱ 1 dʒən hərə 1 - x 312 wash धोयो ʰ j 1 pəkʰɑ j 2 ʰ j 1 ʰ j 1 ʰ j 1 - x

    313 ’ नधो nə ʰ 1 dʒən

    pəkʰɑ ə 2 dʒ ʰ 1 dʒə ʰ ⁱ 1 dʒə ʰ 1 - x

    314 my मरेो ो ला mero 1 mero 1 mero 1 mero 1 mero 1 - x 315 our हाम्रो ो ला həmro 1 həməro 1 həməro 1 həməro 1 hə u ŋ 1 - x

    316 your

    (singular) तपाईंक ो təpɑ k 1 təməro 2 təməro 2 təməro 2 tə u ro 2 - x

    317 your

    (plural) तपाईंहरुको təpɑ ə uk 1 - x

    (sɑ ɑ 316)

    x təmə k 1 tə u musəbuⁱk

    o 2 - x

    318 his

    (singular) उ हा कँो uwɑ ɑk 1 unəro 2 unəro 2 unəro 2 tə u nuko 3 - x

    319 their

    (plural) उ हा हँरुको

    uwɑ ɑ ə uko

    1 - x - x unə k 2 unuko 3 - x

    320 I म mə 1 mə 1 1 mui 2 1 mɪ / mɛ 1

    321 you

    (singular) तपाईं təpɑ 1 təm 2 təm 2 təm 2 tə u mu 2 tʊm 2

    322 he/she उ हा ँ uhɑ 1 un 2 un 2 un 2 / uwɑ 3 ʊ 4 323 we हामी hɑ 1 həm 1 həm 1 həmun 1 hə 1 həm 1

    324 you

    (plural) तपाईंहरु təpɑ əɾu 1 təmihəru 1 - x təmun 2 təmihəru 1 - x

    325 they उ हा हँरु wɑ ɑ əɾu 1 - x - x unun 2 ɑ ɑ u 1 - x

  • 79

    Appendix B: Recorded Text Testing (RTT)

    B.1 Standard Procedure for Recorded Text Testing (RTT)1

    The extent to which speakers of related linguistic varieties understand one another can be studied by means of recorded texts. Such studies investigate whether speakers of one variety understand a narrative text of another variety and are able to answer questions about the content of that text. The accuracy with which subjects answer these questions is taken as an indicator of their comprehension of that speech form. From the percentage of correct answers, the amount of intelligibility between speech forms is inferred. The recorded text testing used in this survey is based on the procedures described in Casad (1974) and Blair (1990).

    Short, personal-experience narratives are deemed to be most suitable for recorded text testing in that the content must be relatively unpredictable and the speech form should be natural. Folklore or other material that is widely known is avoided. A three to five minute story is recorded from a speaker of the regional vernacular, and then checked with a group of speakers from the same region to ensure that the spoken forms are truly representative of that area. The story is then transcribed and a set of comprehension questions is constructed based on various semantic domains covered in the text. A set of fifteen to twenty questions is initially prepared. Some of the questions will prove unsuitable because the answer is not clear in the text or because the question is confusing to native speakers of the test variety. Unsuitable questions are then deleted from the preliminary set, leaving a minimum of ten final questions for each RTT T u u f p b ubj ’ u g f the text itself and not on a misunderstanding of the test questions, these questions must be recorded in the regional variety of the test subjects. This requires an appropriate dialect version of the questions for each RTT for each test location.

    In the RTTs, test subjects hear the complete story once, after which the story is repeated with test questions and the opportunities for responses interspersed with necessary pauses in the

    1 T p f x p u p f f u App x A f O’L y 1992) by C O’L y

  • 80

    recorded text. Appropriate and correct responses are directly extractable from the segment of speech immediately preceding the question. Thus the RTT aims to be a close reflection of a ubj ’ p f gu g f, f y, g , g The average or mean of the scores obtained from subjects at one test location is taken as a numerical indicator of the intelligibility between speakers of the dialect represented.

    In order to ensure that the RTT is a fair test of the intelligibility of the test variety to speakers from the regions tested, the text is first tested with subjects from the region where the text was recorded. This initial testing is referred to as the hometown test (HTT). The hometown test serves to introduce subjects to the testing procedure in a context where intelligibility of the dialect is assumed to be complete since it is the native variety of test subjects. In addition, hometown testing insures that native speakers of the text dialect could accurately answer the comprehension questions. Once a text has been hometown tested with a minimum of ten subjects who have been able to correctly answer the selected comprehension questions, with an average score of 90% or above, the test is considered validated.

    It is possible that a subject may be unable to answer the test questions correctly because they do not understand what is expected. This is especially true with uneducated subjects or those unacquainted with test-taking. Therefore, a short pre-test story with ten questions is recorded in the local variety before beginning the actual testing. The purpose of the pre-test is to teach the subject what is expected according to the RTT procedures. If the subject is able to answer the pre-test questions, it is assumed that they would serve as a suitable subject. Occasionally, a subject fails to perform adequately on an already validated hometown test. Performances of such subjects are eliminated from the final evaluation, the assumption being that uncontrollable factors unrelated to the intelligibility of speech forms are skewing the test results. Generally, subjects performing at levels of less than 70% on the pre-test are eliminated from further testing.

    When some subjects have had significant previous contact with the speech form recorded on the RTT, while others have not, the scores usually vary considerably, reflecting the degree of learning that has gone on through contact. For this reason, it is important to include a measure of dispersion which reflects the extent to which the range of scores varies from the mean -- the Standard Deviation. On a RTT with 100 possible points (100 percent), standard deviations of

  • 81

    more than 12 to 15 are considered high. If the standard deviation is relatively low (10 or below) and the mean score for the subjects from the selected test point is high, the implication is that the community as a whole probably understands the test variety rather well. This might occur either because the language being tested has high inherent intelligibility with the p k ’ gu g , b u v y b quired rather consistently and uniformly throughout the speech community. If the standard deviation is low and the mean RTT score is also low, the implication is that the community as a whole understands the test variety rather poorly and that regular contact has not facilitated learning of the test variety to any significant extent. If the standard deviation is high, regardless of the mean score, one implication is that some subjects have learned to comprehend the test variety better than others. In this last case, inherent intelligibility between the related varieties may be mixed with acquired proficiency, which results from learning through contact. The relationship between RTT scores and their standard deviation can be seen in Figure 2.

    Figure 2: Relationship between test averages and standard deviation

    High Low

    Average Score

    High Situation 1 Many people understand the story on the test tape well, but some have difficulty

    Situation 2 Most people understand the story on the test tape.

    Low Situation 3 Many people cannot understand the story, but a few are able to answer correctly.

    Situation 4 Few people are able to understand the story on the test tape.

    High standard deviations can result from many causes, such as inconsistencies in the circumstances of test administration and scoring or differences in attentiveness of subjects. Researchers involved in recorded text testing need to be aware of the potential for skewed results due to such factors, and to control for them as much as possible through careful test development and administration.

    Questionnaires administered at the time of testing can help researchers discover which factors are significant in promoting contact that facilitates acquired intelligibility. Travel to or extended stays in other dialect regions, intermarriage between dialect groups, or contacts with schoolmates from other dialect regions are examples of the types of contact that can occur.

  • 82

    In contrast to experimentally controlled testing in a laboratory or classroom situation, the results of field-administered methods such as the RTT cannot be completely isolated from potential biases. Recorded texts and test questions will vary in terms of the clarity of the recording. Comparisons of RTT results from different texts need to be made cautiously. It is therefore recommended that results from RTTs not be interpreted in terms of fixed numerical thresholds, but rather evaluated in light of other indicators of intelligibility such as lexical similarity, dialect opinions, and reported patterns of contact and communication. In general, however, RTT mean scores of around 80% or higher with accompanying low standard deviations are usually taken to indicate that representatives of the test point dialect display adequate understanding of the variety represented by the recording. Conversely, RTT means below 60% are interpreted to indicate inadequate intelligibility.

    Responses to questions asked after the administration of an RTT can reflect attitudes held toward the test dialect. These opinions, then, can also help the researcher interpret the scores obtained on the tests.

    All storytellers and participants involved in the Recorded Text Testing gave oral and recorded informed consent before assisting with this research.

  • 83

    B.2 Practice Story

    Story part 1 म सा नो ह ुदँ ा मरे ो बबुा ल ेग ा ई त्र कन्द् नभुय ो।

    When I was a child, my father bought a cow.

    Question 1 उ सको बबुा ल ेके त्र कन्द् नभुय ो ? ग ा ई

    What did the father buy? A cow

    Story part 2 हा मी ला ई द धु आा त्रहएको ल ेग ा ई त्र कन्द् नभुय ो।

    He bought a cow because we needed milk.

    Question 2 त्र कन ग ा ई त्र कन्द् नभुयो ? द धु आा त्र हय ो

    Why did he buy a cow? They needed milk

    Story part 3 य सला ई द ईु हजा र पय य ो ।

    He paid Rs 2000 for it.

    Question 3 ग ाई लाई कत्रत पय यो ? द ईु हजा र पय यो

    How much did the cow cost? Rs 2000

    Story part 4 एक त्र द न मलै ेग ा ईको द धु द तु्र हर हदँ ा एउ ट ा म री ल ेग ा ईला ई ट ो क्य ो ।

    One day as I was milking the cow a bee bit the cow.

    Question 4 ग ाई लाई के ल ेटोक्यो ? म र ी

    What bit the cow? Bee

    Story part 5 ग ा ई ल ेद धुको बा ल्ट ी नला ई ला त्त ी ल ेहा न्द्य ो ।

    The cow kicked the milk pail.

    Question 5 ग ाई ल ेके गय यो ? लात्ती ल ेहान्द्यो

    What did the cow do? Kicked the milk pail

    Story part 6 सब ैद धु पो छ खय ो ।

    All the milk was spilled.

    Question 6 द धु के भ य ो ? पोछ खयो

    What happened to the milk? It spilled

    Story part 7 आमा र र सा उ नहुनु्द्् भ नरे मला ई र्र ला ग् य ो ।

    Because my mother would be angry, I was afraid.

    Question 7 बोल्न ेमान्द््ेलाई कस्त ो लाग्यो ? र्र लाग्य ो

    How did the speaker feel? Afraid

    Story part 8 मलै ेछ ्मकेी बा ट प ै ौंआो छ लन ेको छ श ष गरे ौं त र उ नी हरूसग ँद धु छ थ एन।

    I tried to borrow milk from the neighbors, but they had none to spare.

    Question 8 छ ्मकेी ल ेकत्र त दधु प ै ौंआो त्र द य ो ? कत्रत्त पत्रन त्र दएन

    How much milk did the neighbors give? None

    Story part 9 जब आमा ल ेद धु प ो छ खएको कुरा था हा पा उ नभु य ो मला ई ग ा ली ग न ुन भय ो ।

    When my mother found out about the spilled milk, she scolded me.

    Question 9 आमा ल ेके ग न ुन भ यो ? ग ा ली ग न ुन भय ो

    What did the mother do? Scolded

  • 84

    Story part 10 सजा य कँो रूपमा मलै ेएक हप् ता सम् म द धु खा न पा इ न।ँ

    As a punishment, I had to go without milk for one week.

    Question 10 बो ल् न ेमा न्द््ेल ेकत्र त समय सम् म द धु खा न पा एन? एक हप् ता

    How long did the speaker have to go without milk? One week

  • 85

    B.3 Doti Story with Comprehension Questions

    The Doti story and comprehension questions are listed in this section. The comprehension questions have been inserted into the story in the place they were asked during test administration. The word-for-word translation of Dotyali and Nepali is listed, with Nepali highlighted in grey. A free translation (not word-for-word) is provided in English following each segment. Segments are broken at intervals which a mother-tongue Dotyali speaker reported to be natural breaks in the story.

    The HTT had a total of 20 questions. Only the 11 questions that passed the HTT, which were used during RTT administration are included here.

    Dotyali दइ जना भहो त त्रमल् न े साथी थ्यो Nepali द इु जना धरैे त्रमल् न े साथी छ थ ए

    Free Eng There were two good friends. Dotyali त्र त न सङै्ग एक ग ाउ मा बसन्द्थ्यो

    Nepali त्रत नी सङै्ग एक ग ाउ मा बस्दथ े

    Free Eng They lived in one village together. Dotyali त्यो ग ाउ मा द इु जना साथी बीआमाई एक जना धरैे

    Nepali त्यो ग ाउ मा द इु जना साथी बीआमा एक जना धरैे

    Dotyali धनी मान्द््े थ्यो

    Nepali धनी मात्र नस छथ यो

    Free Eng The two people lived together and one of the friends was rich. Dotyali एक जना ग र र ब साथी थ्यो

    Nepali एक जना ग र र ब साथी छथ यो

    Free Eng One of them was poor. Dotyali र त ी द इु जना साथी सङ्ग सङै्ग आफना छजन्द् द जी भ र र

  • 86

    Nepali र त ी द इु जना साथी सौं ग ैसौं ग ै आफ्ना छजन्द्दग ी भ र र

    Dotyali काम अरे Nepali काम ग रे

    Free Eng And they were together throughout their life and they did their work. Dotyali अनी काम अद् द े बलेा स कार मान्द््े सङ्ग भहो त पशैा

    Nepali अनी काम ग न े बलेा धनी मात्र नस सङै्ग धरैे पशैा

    Dotyali थ्यो उ भ त सोकार थ्यो

    Nepali छथ यो उ धरैे धनी छथ यो

    Free Eng And at the time of work, the rich man became very rich. Dotyali अत्रन ग र र ब मान्द््े सङ्ग केही पत्रन थ इेन

    Nepali अत्रन ग र र ब मात्र नस सङ्ग केही पत्रन छथ एन

    Free Eng And the poor man had nothing. Dotyali अत्रन त्यो ग र र ब मान्द््े सङ्ग एक छ सप थ्यो

    Nepali अत्रन त्यो ग र र ब मात्र नस सङ्ग एउटा छ सप छथ यो

    Free Eng The poor man was an expert in one thing. Dotyali अत्रन त्यो छ सप उ सङ्ग के थ्यो भण े उइल े

    Nepali अत्रन त्यो छ सप उ सङ्ग के छथ यो भन े उसल े

    Dotyali खबु त्रनका त्रनका घर बनाउ न्द्थ्यो

    Nepali धरैे रा म्रो राम्रो घर बनाउ न्द्थ्यो

    Free Eng And with this expertise, he built many homes of very good quality. Dotyali उ इ क ा जत्रत त्रनका घर कोइ पत्रन बनाउ न सक्द नै थ्यो

    Nepali उसका जत्रत रा म्रो घर कोही पत्रन बनाउ न सक्द नै छथ यो

    Free Eng No other person could build homes like he could.

  • 87

    Dotyali त र त्यो स कार मान्द््े उ इ क ो साथी जो थ्यो साथी ल े

    Nepali त र त्यो धनी मात्र नस उसको साथी जो छथ यो साथी ल े

    Dotyali उइल े घर बनाय ा पशैा आया जत्रत पत्रन हनु्द्थ ो उइल े

    Nepali उसल े घर बनाएको पसैा आएको जत्रत पत्रन हनु्द्थ्य ो उसल े

    Dotyali सब्ब ै लजैान्द्थ्यो Nepali सब ै लजैान्द्थ्यो

    Free Eng The rich man took the money from the houses the poor man built. RTT1 रा म्रो घर बनाउन ेमात्र नसको पसैा कस्ल ेलजैान्द्थ्यो? Nepali English Exact answer in story

    धनी मा त्रनसल े The rich man स कार मान्द््ेल े

    Dotyali अत्रन त्यो लगै्य े पछ् उइल े आफना छजन्द्दग ी भ र र भहो त

    Nepali अत्रन त्यो ल्य ाए पछ् उसल े आफ्ना छजन्द्दग ी भ र र धरैे

    Dotyali घर बनाय ो

    Nepali घर बनाय ो

    Free Eng And after he took it, for his whole life he built many houses. RTT2 उस्ल ेआफनो छ जन्द्दगी भर र कती घर बनाय ो? Nepali English Exact answer in story

    How many houses had he built during his lifetime? धरैे घरहरू Many houses भ त घर

    Dotyali अत्रन त्यो भहो त घर बनाई सके प्ा त ी द इु

    Nepali अत्रन त्यो धरैे घर बनाई सके पछ् त ी द ईु

    Dotyali जना बढुा-बढुा हनुला ग े Nepali जना बढुा-बढुा हनुला ग े

    Free Eng After finishing building all those houses, the two friends became older. Dotyali अत्रन बढुा-बढुा भ ई सके प्यार ी ्ाड्डीबार एक त्र द न द यु ईै

    Nepali अत्रन बढुा-बढुा भ ई सके पछ् अश्न्द्तममा एक त्र द न द ईु

    Dotyali जना साथी बस े

  • 88

    Nepali जना साथी बस े

    Free Eng And after becoming old, one day, they sat together. Dotyali अत्रन बछसबर द यु लै े कुर ा अरे कुर ा आरे के भण् यो

    Nepali अत्रन बसरे द बुलै े कुर ा ग रे कुर ा ग रे र के भन्द्यो

    Dotyali भण े

    Nepali भन े

    Free Eng As they sat, they chatted. And as they chatted, here is what they said. RTT3 द बु ैजना सा थ ी ल ेबसरे के ग रे? Nepali English Exact answer in story

    What did the two friends do while sitting? कुर ा गरे Chatted कुश्णी अय यो

    Dotyali ल साथी अब त लै े मरेो लात्रग आफना छजन्द्दग ी भ र र

    Nepali ल साथी अब त लै े मरेो लात्रग आफना छजन्द्दग ी भ र र

    Dotyali खबु त्रनका त्रनका घर बनाइ

    Nepali धरैे रा म्रो राम्रो घर बना इत्र दय उ

    Free Eng “O , f , y f , y u have build many good quality houses for me ” Dotyali हनै त्यो आया घर बाथइ आया पशैा पत्रन सब

    Nepali - त्यसबाट आएको घर बाट आऐको पसैा पत्रन सब ै

    Dotyali मलैाई त्र द Nepali मलाई त्रद य

    Free Eng “F u , you have given me all the money ” Dotyali ओल् ल सम्म सब पशैा म ै सङ्ग ्

    Nepali अत्र हल े सम्म सब ै पसैा म सङै्ग ्

    Free Eng “U , I v all the y ” Dotyali म भ त्त े स कार भ ए

  • 89

    Nepali म धरैे धनी भ ए

    Free Eng “I v b v y ” RTT4 धरैे पसैा भएर उ के भय ो? Nepali English Exact answer in story

    After getting much money, what happened to him? उ धरैे धनी भ यो He became rich उ भ त स कार भयो

    Dotyali म जत्रत स कार मान्द््े काई आछथ न

    Nepali म जत्रत धनी मात्र नस कत्रह ्ैन

    Free Eng “N b y y I ” Dotyali अव त अश्न्द्तम बलेा बढेुश का लको बलेामा मरेो लात्रग एक

    Nepali अव त अश्न्द्तम समयमा बढेुसका लको सामयमा मरेो लात्रग एक

    Dotyali खबु रा म्रो घर बना इद े

    Nepali खबु रा म्रो घर बानाईद उे

    Free Eng “At last, please build one very good house for me ” Dotyali यत्र त कुर ो म त सुङ्ग माग् दो भण े प्ा उ ई ग र र ब

    Nepali यत्र त कुर ा म त्रत मीलाई मा ग् ्ु भन े पछ् उ स ग र र ब

    Dotyali साथी ल े त्र क भण् यो भण् यो हनु्द्् त्रठकै् म त रेो लात्रग

    Nepali साथी ल े के भन्द्यो भन े हनु्द्् त्रठकै् म त्र त म्रो लात्रग

    Dotyali खबु त्रनको घर बनइ त्र द न्द््ु भ णरे भण् यो Nepali खबु रा म्रो घर बनाई त्र द न्द््ु भ नरे भन्द्यो

    Free Eng “F , I b g f y u ” Af y g , p , “Ok y, k y, I will build you a very good hous ” Dotyali सब ै कुरणी कानी अरे पछ् स कार साथी ल े उइलाई य ो

    Nepali सब ै कुर ा कानी ग रे पछ् धनी साथी ल े उसलाई य ो

    Dotyali घर बनाउ नको लात्रग जत्रत पशैा लाग्द हेो सब्ब ै पशैा त्रहसाब

    Nepali घर बनाउ नको लात्रग जत्रत पसैा लाग्न े सब ै पसैा त्रहसाब

    Dotyali त्रकत ाब अय यो

  • 90

    Nepali त्रकत ाब ग य यो

    Free Eng

    After saying all of this, the rich friend made an account of the money that would be required for building the house, so that he could pay him for it.

    Dotyali त्यो त्रहसाब त्रकत ाब अरे प्ा अत्रन पछ् के-के छआज

    Nepali त्यो त्रहसाब त्रकत ाब ग रे पछ् अत्रन पछ् के-के छआज

    Dotyali आात्र हन्द्् त्यो पत्रन सब ै लखेा जोखा अय यो Nepali आात्र हन्द्् त्यो पत्रन सब ै त्रहसाव ग य यो

    Free Eng After making this account, he also made an account of what materials would be necessary. Dotyali त्यो लखेा जोखा अरे पछ् उइल े के भण् यो भण े अब

    Nepali त्य सको लखेा जोखा ग रे पछ् उसल े के भन्द्यो भन े अब

    Dotyali त मरेो त्रनउत ी खबु रा मणो घर बनाइ द े अत्रन त्यो

    Nepali त मरेो लात्रग खबु रा म्रो घर बनाइ अत्रन त्यो

    Dotyali घर बनाए प्ा मलाई बोलाय ै Nepali घर बनाए पछ् मलाई बो ला उ न ु

    Free Eng After making the accounts, he , “Bu v y g u , f bu , k ” Dotyali र औल े य ो सप्प ै रुप् प े ौं पशैा जत्रत पत्रन ्न

    Nepali र अत्रहल े य ो सब ै रुत्रपया पसैा जत्रत पत्रन ्

    Dotyali य ो सप त ै आफु सङ्ग र ा ख

    Nepali य ो सब ै त्रत मी आफु सङै्ग र ा ख

    Free Eng “N , v y u ” Dotyali म र मरेा आलेा आलेी अत्रन स्वाइनी सब ै ौं हम

    Nepali म र मरेा ्ोर ा ्ोर ी अत्रन श्र ी मती सब ै हामी

    Dotyali अको ठा उँ मा घमु् द जा ना उँ Nepali अको ठा उँ मा घमु् नजा न्द््

  • 91

    Free Eng “My , ug , f , I b v g p ” Dotyali अत्रन हामी घमु् द ग ए प्ा जब घर तय ार हनु्द््

    Nepali अत्रन हामी घमु् न ग ए पछ् जब घर तय ार हनु्द््

    Dotyali सब ै घर रा मणो सङ्ग बनाउ ् त सै पछ् हामलाई बोलाय ै

    Nepali सब ै घर रा म्रो सौं ग बनाउ ् त्यस पछ् हामी लाई बो ला उ न ु

    Dotyali भणी बर भण् यो Nepali भनरे भन्द्यो

    Free Eng “And after we travel, when the hous y bu , k ” Dotyali त्य सप्ी उइल े हनु्द्् म त्यसार ी घर बनाइ बर बीलाउला भणी बर

    Nepali त्यसपछ् उसल े हनु्द्् म त्यसपछ् घर बनाएपछ् बो ला उ ्ु भनरे

    Dotyali भण् यो

    Nepali भन्द्यो

    Free Eng Then the poor man s , “Ok y, I bu u y u k ” Dotyali अत्रन साथी ग ए पछ् उइल े एक त्रबआार अय यो यलै े

    Nepali अत्रन साथी ग ए पछ् उसल े एक त्रबआार ग य यो यसल े

    Dotyali मलाई छजन्द्द णी भ र र क्य ै पशैा पत्रन त्रद एन यसैङ्ग भ त

    Nepali मलाई छजन्द्दग ी भ र र केही पसैा पत्रन त्रद एन य ससौं ग धरैे

    Dotyali काम अरे भ त काम अरे पछ् सब ै पशैा लगै्य ो

    Nepali काम ग रे धरैे काम ग रे पछ् सब ै पसैा लग्यो

    Dotyali म सङ्ग क्य ै पत्रन आछथ न भणी बर मन मनमाई आफु

    Nepali म सौं ग केही पत्रन ्ैन भनी मन मन ै आफुल े

    Dotyali सोच्यो Nepali साच्यो

    Free Eng

    Af , g H ug f, “I v b p y f v b g v y money even though I v f k A y f I v v y ”

  • 92

    Dotyali सोआ े प्ा उ इ क ा मनमा एक नरा मणो त्रबआार आयो

    Nepali सोआ े पछ् उसको मनमा एक नरा म्रो त्रबआार आयो

    Free Eng After thinking this, a bad idea came into his heart. Dotyali त्यो खर ाब त्रबआार आय ा प्ा उइल े के सोच्यो भण े

    Nepali त्यो नरा म्रो त्रबआार आए पछ् उसल े के सोच्यो भन े

    Dotyali यइेल े मलाई क्य ै पत्रन त्रद या ्ैन ओल सम्म

    Nepali यसल े मलाई केही पत्रन त्रद एको ्ैन अत्रहल े सम्म

    Free Eng After he thought about this bad idea, he also thought about how his friend has also not given him any money. RTT5 आत्रहल ेसम्म त्यो धनी मा न्द््ेल ेके त्रद एको ्? Nepali English Exact answer in story

    Until now, how much had the rich man given him? केही पत्रन त्रद एको ्ैन Nothing केइल ैत्रद या आथीन

    Dotyali नत्र द य ा हनुा ल े य इ लाई म घर त बना इ त्र द न्द््ु त र य इ लाई म

    Nepali नत्र द एको ह ुदँ ा यसकोलात्र ग म घर त बना इ त्र द न्द््ु त र त्य सको लात्रग म

    Dotyali एकदम मरा मणो घर बजा ई त्र द न्द््ु Nepali एकदम नरा म्रो घर बना ई त्र द न्ु

    Free Eng Because of not receiving any money, he thought he will build the house, but he will not build it well. Dotyali बाहरबाट धके्दबेलेा त्रनकै घर बना उ ्ु अत्रन त्र भ ि त्र भ ि एकदम

    Nepali बत्रहरबाट हदेा नबलेा रा म्रो घर बना उ ्ु अत्रन त्र भ ि त्रभ ि ै एकदम

    Dotyali नरा मणो बना उ ्ु भण रे उ इ ल े त्रबआार ग य यो Nepali नरा म्रो बना उ ्ु भनरे उसल े त्रबआार ग य यो

    Free Eng “I k u v y Bu I k f p qu y ” Dotyali अत्रन त्यो त्रबआार ग र र सक्यो प्ा उइल े घर बनाउ न सरुु

    Nepali अत्रन त्यो त्रबआार ग र ी सको पछ् उसल े घर बनाउ न सरुु

    Dotyali ग य यो

  • 93

    Nepali ग य यो

    Free Eng And after this bad idea was thought about, he began to build the house. Dotyali सरुु ग रे पछ् घरकी साइ खण्यो

    Nepali सरुु ग रे पछ् घरको जग खन्द्यो

    Free Eng After beginning to build the house, he first build the foundation. RTT6 घर बना उ न सरुू ग रे पछ ् के ग य य ो? Nepali English Exact answer in story

    After beginning the build the house, what did he build? जग खन्द्यो The foundation साई खण्यो

    Dotyali अत्रन साई खण े पछ् उइल े घरमा हाल् न्द्यो जत्रत पत्रन

    Nepali अत्रन जग खन े पछ् उसल े घरमा हाल् न े जत्रत पत्रन

    Dotyali सरसामान हरु जत्रत पत्रन ्न त ी सब ै सरमानहरु उइल े

    Nepali सरसामान हरु जत्रत पत्रन ्न त ी सब ै सामाि ीहरु उसल े

    Dotyali नक् क ली त्रकछ समका छ लय ो

    Nepali नक् क ली त्रकछ समका ल्य ायो

    Free Eng After the foundation was built, he used all bad materials of poor quality. Dotyali खास मखु्य मखु्य त हेा त्रनका त्रनका नइलईेबर नरा मणा नरा मणा सामान हरु खर ीद बर

    Nepali खा स मखु्य त्यस्मा रा म्रो राम्रो नल्या एर नरा म्रा नरा म्रा सामान हरु त्रकनरे

    Dotyali ल्य ये ो Nepali ल्य ायो

    Free Eng For important things of the house, he bought poor quality materials. Dotyali खर ीद बर लयेरे त्यो साई खण्यो

    Nepali त्रकनरे ल्य ा एर त्यो जग खन्द्यो

    Free Eng He brought those things and started the foundation. Dotyali साई खण े प्ा साइलाई मछथ उठायो

  • 94

    Nepali जग खन े पछ् जगलाई माछ थ उठायो

    Free Eng After building the foundation, he built upward. Dotyali मछथ उठ या पछ् आारै त्रत रका बानन उठायो त्रद वाल उठाय

    Nepali मछथ उठा ए पछ् आारै त्रत रका त्रभ त्ता उठायो त्रभ त्ता उठा ए

    Dotyali पछ् घर बन्द्यो

    Nepali पछ् घर बन्द्यो

    Free Eng After building up, he built four side walls and then the house was built. Dotyali त्रनका त्रनका झ्या ल ढोका हाल् यो झ्या ल ढोका हाल े प्ा त पै्ा

    Nepali रा म्रा राम्रा झ्या ल ढोका हाल् यो झ्या ल ढोका हाल े पछ् त्यसपछ्

    Dotyali उइल े घरमाई पाखो बनाय ो घरको Nepali उसल े घरमा ्ानो बनाय ो घरको

    Free Eng After building good windows and doors, he built the roof. RTT7 रा म्रो राम्रो भ न्द्याल-ढोका हालपेछ् उस्ल ेके बनाय ो? Nepali English Exact answer in story

    After building good windows and door, what did he build? ्ाना Roof पाखी (पाखो )

    Dotyali अत्रन घरको पाखो बनाए पछ् त्य ै घरलाई खबु त्रनके र ी

    Nepali अत्रन घरको ्ा नो बनाए पछ् त्यस घरलाई खबु रा म्रा सौं ग

    Dotyali र ङ पाछ लसलाऐर रा मणो सङ्ग बनाय ो

    Nepali र ङ पने्द्टलगा एर रा म्रो सौं ग बनाय ो

    Free Eng After building the roof, he used good quality paint and painted very well. Dotyali र बनाय पछ् उइल े त्रबआार अय यो मरेो साथी ल े बनाए

    Nepali र बनाए पछ् उसल े त्रबआार ग य यो मरेो साथी ल े बनाए

    Dotyali पछ् बोलाय ै भण् या ् भछ णबर त्रबआार अय यो

    Nepali पछ् बोलाउ न ु भनकेो् भनरे त्रबआार ग य यो

    Free Eng Af bu g, ug , “I y f I f ”

  • 95

    Dotyali त्रबआार अरे पछ् उइल े एक त्र द न उ ई आफना साथी लाई

    Nepali त्रबआार ग रे पछ् उसल े एक त्र द न त्यस आफ्ना साथी लाई

    Dotyali खबर पठायो Nepali खबर पठायो

    Free Eng After thinking this, he called for his friend one day to tell him the news. Dotyali ल मलै े त रेो लात्रग खबु त्रनको घर बना य ा ्ु त

    Nepali ल मलै े त्रत म्रो लात्रग खबु रा म्रो घर बना एको ्ु त्रत मी

    Dotyali अब आइजा भणत्र बर उइल े खबर पठायो

    Nepali अब आउ न ु भनरे उसल े खबर पठायो

    Free Eng “I v bu g f y u,” f Dotyali खबर पठाय े पछ् उ स कार साथी पत्रन खशु ी भय र

    Nepali खबर पठाए पछ् उ धनी साथी पत्रन खशु ी भ एर

    Dotyali आयो Nepali आयो

    Free Eng After receiving the news, the rich friend became happy and came back. RTT8 खबर पा एपछ ् कु न सा थ ी खसुी भ यो? Nepali English Exact answer in story

    After receiving the news, which friend was happy? धनी साथ ी The rich man स कार साथी

    Dotyali आऐर उइल े आफनो बनाएको घर तक्यो

    Nepali आएर उसल े आफ्नो बनाएको घर हये यो

    Free Eng He came and saw his house. Dotyali य ैहण उई हण सब ै ठाउ तक्यो

    Nepali यत ा उत ा सब ै ठाउ हये य ो

    Free Eng He looked this way and that way and at the whole house.

  • 96

    Dotyali तल् तीर मल्त ीर सब हरेे प्ा उ भ त ै खशु ी भय ो

    Nepali त ल माछ थ सब ै हरेे पछ् उ धरैे खशु ी भय ो

    Free Eng After looking up and down and all around, he became very happy.

    RTT9 कहा ँहरेे पछ ् धरैे खसुी भ य ो? Nepali English Exact answer in story

    After looking where did he become happy? त ल-मा थ ी हरेे पछ ् Up and down तल् तीर मल्तीर (तके)

    Dotyali ल साथी अब त लै े जीन्द् नकी भ र र म सङ्ग लाग रे

    Nepali ल सा थ ी अब त्र त मील े जी वन भ र र म सौं ग लाग रे

    Dotyali रा मणा रामणा घर बनाई Nepali रा म्रा राम्रा घर बनाय

    Free Eng H , “O , f , y f y u v v y g u ” Dotyali त्यो घर बना य ा प्ा त मे्ट ा आया रुप्प े पत्रन सब

    Nepali त्यो घर बनाए पछ् त्य सबाट आएको पसैा पत्रन सब ै

    Dotyali मलैाई त्र द ई

    Nepali मलाई त्रद य

    Free Eng “Af bu g u , y u g v y f u ”

    Dotyali अत्रन त्यो मलैाई त्रद या रुप्प े त लै े क्य ै पत्रन न ै

    Nepali अत्रन त्यो मलाई त्रद एको पसैा त्र त मी ल े केही पत्रन

    Dotyali माग ी Nepali माग ने

    Free Eng “F , y u ’ k y y ” Dotyali औल े म बढुा स्का ल मद् द े बलेा खबु त्रनको घर बनाइ द े

    Nepali अत्रहल े म बढुो भ इ मन े बलेा खबु रा म्रो घर बना उ त्र द न ु

    Dotyali भछ णबर भणी

  • 97

    Nepali भ त्र न भन े

    Free Eng “N , I , bu y u bu u b u I k y u ” Dotyali त्यो घर बनाए प्ा पत्रन त्यो घर बनाउ न मलै े

    Nepali त्यो घर बनाए पछ् पत्रन त्यो घर बनाउ न मलै े

    Dotyali भण े पछ् पत्रन त लै े क्य ै त्रद क् क नमणीबर म बनाई

    Nepali भन े पछ् पत्रन त्र त मील े केही त्रद क् क नमानी म बनाई

    Dotyali त्र द न्ु हनु�