administracja publiczna administracja a spo‚ecze„ .administracja a...

Download Administracja publiczna Administracja a spo‚ecze„ .Administracja a spo‚ecze„stwo obywatelskie

Post on 28-Feb-2019

216 views

Category:

Documents

1 download

Embed Size (px)

TRANSCRIPT

Administracja publiczna Administracja a spoeczestwo

obywatelskie

Dr hab. Ryszard Szarfenberg

rszarf.ips.uw.edu.pl/apub/

Trzy tradycje ustrojowe, trzy kultury polityczne i administracyjne

Statocentryczne - wychodzce od pastwa, jako podstawowej formy organizacji spoecznej, take z tego powodu bdcego twrc prawa

Socjetocentryczne - pastwo traktuje si Jako formu samoorganizacji obywatelskiej

Nomocentryczne - podstawowym punktem odniesienia jest prawo ujmowane jako twr autonomiczny

Trzy podstawowe pojcia dla wyrniania typw tradycji ustrojowych i kultur administracyjnej

Pastwo i administracja pastwowa (rzdowa,

samorzdowa)

Spoeczestwo obywatelskie,

organizacje pozarzdowe

Prawo i sdownictwo

Credo z podrcznika

Wspczesne pastwo demokratyczne nie moe - cho takie z reguy s jego podstawy na kontynencie europejskim - kontynuowa tradycji statocentryzmu. Musi ono przejmowa wtki socjetocentryzmu

Izdebski & Kulesza

Socjetocentryzm

Koncepcja genezy pastwa jako wyniku umowy spoecznej w wersji liberalnej, J. Lockea Powstanie pastwa dwa etapy umowy spoecznej

1) Najpierw ludzie stworzyli spoeczestwo (spoeczestwo obywatelskie jest wic pierwotne w stosunku do pastwa)

2) Nastpnie spoeczestwo utworzyo pastwo i przekazao mu uprawnienia wadzy publicznej

Podstawowe zaoenia koncepcji Lockea Prymat jednostki nad zbiorowoci (indywidualizm)

afirmacja stosunkw rynkowych (kultura kontraktowa)

Koncepcja trzech sektorw

Pierwszy sektor gospodarczy, ktry tworz przedsibiorcy z zasady prywatni, nastawieni na prywatny zysk (for-profit)

Drugi sektor wadzy publicznej, zorientowany na realizacj dobra wsplnego, interesu publicznego

Trzeci sektor organizacji pozarzdowych, o charakterze niepublicznym, ale nastawionych na cele zbiorowe, a nie na zysk prywatny (not-for-profit)

Spoeczestwo obywatelskie w sferze

publicznej obok pastwa, spoeczestwa

politycznego i spoeczestwa ekonomicznego

J. Herbst, Oblicza spoeczestwa obywatelskiego, 2005, s. 74

T. Janosky, Citizenship and Civil Society, 1998, s. 13, za: M.

Grewiski, Wielosektorowa polityka spoeczna, 2009 s. 105

Cztery sfery z uwzgldnieniem

ich wsplnych obszarw

* Publiczne korporacje prawnicze z trjdzielnym kierownictwem

Gospodarka, spoeczestwo obywatelskie i pastwo i relacje dominacji midzy nimi

Gospodarka wolnorynkowa

Spoeczestwo obywatelskie

Pastwo

Dominacja

G=>P, P=>G,

rwnowaga

Dominacja

P=>S, S=>P,

rwnowaga

Dominacja

G=>S, S=>G,

rwnowaga

Inspiracja E.O. Wright Taking the 'Social' in Socialism

Seriously, 2004,

http://www.ssc.wisc.edu/~wright/Socialism.pdf

Kryteria definicyjne organizacji nonprofit

1. Zorganizowanie, czyli instytucjonalizacja przynajmniej w pewnym zakresie, tzn. powinny by obecne cechy organizacji, czyli pewna struktura, stae cele, wyrane granice dajce moliwo odrnienia czonkw od nie-czonkw

2. Prywatno, czyli instytucjonalna odrbno od wadzy publicznej i jej administracyjnego aparatu, co jednak nie wyklucza powanego wsparcia ze strony tej wadzy, czy zasiadania w zarzdach czy radach tych organizacji ludzi wadzy

Kryteria definicyjne organizacji nonprofit cd.

3. Samorzdno, czyli zdolno do kontrolowania wasnej dziaalnoci, autonomia dziaania. Niekiedy organizacje instytucjonalnie odrbne s kontrolowane w takim zakresie przez wadz lub biznes, e mona je traktowa jako funkcjonaln cz wadzy lub biznesu i nie speniaj one wtedy tego kryterium

4. Niedystrybuowanie zyskw, czyli niezwracanie (bezporednio lub porednio) wygenerowanego zysku zaoycielom, wacicielom, czonkom lub dyrektorom organizacji. Zysk powinien by przeznaczany na realizacj celw i misji organizacji, ktre z kolei nie powinny koncentrowa si na wytwarzaniu zysku

Kryteria definicyjne organizacji nonprofit cd.

5. Dobrowolno, czyli przynajmniej w pewnym znaczcym zakresie udzia aktywnoci opartej na wolontariacie w realizowaniu celw i zarzdzaniu organizacj oraz brak przymusu prawnego (nieobowizkowe czonkostwo w organizacji i donacje na jej rzecz)

UWAGA: Organizacja musi speni wszystkie pi powyej wymienionych kryteriw, aby zosta uznan za organizacj nonprofit

Koncepcja kryteriw definicyjnych: Lester M. Samalon i Helmut K.

Anheier, The International Classification of Nonprofit Organizations,

The Johns Hopkins University, Institute for Policy Studies, 1996.

Organizacje pozarzdowe definicja prawna

Ust. 4. [Dzia II dotyczy dziaalnoci poytku publicznego]

Ustawa o dziaalnoci poytku publicznego i o wolontariacie z 2003 r.

Zasady wsppracy administracji publicznej z organizacjami pozarzdowymi

Partnerstwo: organizacje pozarzdowe maj prawo do wspprecyzowania zada publicznych i wspdefiniowania sposobu ich wykonywania

Efektywno: wadze publiczne wspieraj rozwj organizacji pozarzdowych jako istotnego skadnika spoeczestwa obywatelskiego, mogcego wiele zada publicznych wykonywa efektywniej w kategoriach nie tylko efektywnoci spoecznej, ale take efektywnoci ekonomicznej

Jawno: udostpnianie partnerom oraz opinii publicznej podstawowych danych o zamiarach, celach i efektach wsppracy oraz o jej kosztach, przy wymaganiu od wsppracujcych organizacji pozarzdowych penej przejrzystoci finansowej

Izdebski & Kulesza

Formy wsppracy administracji z trzecim sektorem

Wzajemna informacja o planowanych kierunkach dziaalnoci i wspdziaanie w celu ich uzgodnienia

Konsultowanie z organizacjami pozarzdowymi projektw podstawowych rozstrzygni

Wspieranie - w szczeglnoci finansowe - dziaalnoci organizacji pozarzdowych, podejmowanej z ich inicjatywy w zakresie zada publicznych o znaczeniu szczeglnie wanym dla organu wspierajcego (dla okrelenia pojcia wspieranie stosuje si na og termin dotowanie.)

Powierzanie organizacjom pozarzdowym wykonywania zada publicznych na podstawie umw, ktre s zblione do umw prawa cywilnego, ale nie stanowi udzielenia zamwienia publicznego (kontraktowanie usug organizacji pozarzdowych)

Izdebski & Kulesza

Dziaalno poytku publicznego

[o dziaalnoci poytku publicznego i o wolontariacie]

Sfera zada publicznych obejmuje zadania w zakresie:

Polityka pastwa wobec sektora pozarzdowego

1980-1988

M. Rymsza, Polityka pastwa wobec sektora obywatelskiego w latach 1980-2007, w: M. Rymsza et al. red. Pastwo a trzeci sektor. Prawo i instytucje w dziaaniu, Instytut Spraw Publicznych, 2007, s. 25

1989-1993

rdo jak wyej, s. 27

1993-1997

rdo jak wyej, s. 28

1997-2001

rdo jak wyej, s. 29

2001-2005

rdo jak wyej, s. 31

2005-2007

rdo jak wyej, s. 33

Od 2007 r. mamy ju drugi rzd koalicyjny PO i PSL. W tym czasie poczyniono kroki ku decentralizacji (patrz zajcia dotyczce administracji samorzdowej), a take powanie znowelizowano ustaw o dziaalnoci poytku publicznego i o wolontariacie. Polityka PO-PSL z pewnoci jest bardziej przyjazna dla spoeczestwa obywatelskiego ni PiS-LPR-SO, ale zapewne nie tak przyjazna jakoby to wynikao z nazwy jednej z partii koalicyjnych oraz oczekiwa przyjaci trzeciego sektora

Kontakty organizacji z administracj

J. Przewocka, Organizacje a administracja publiczna, http://civicpedia.ngo.pl/ngo/673389.html

Dotowanie zada publicznych

J. Przewocka, Organizacje a administracja publiczna, http://civicpedia.ngo.pl/ngo/673389.html

Mechanizm 1%

J. Przewocka, Zaangaowanie spoeczne Polakw w roku 2010: wolontariat, filantropia , 1%. Raport z bada

Dochody z 1% w 2011 r.

organizacje, ktre otrzymay najwicej pienidzy

Znaczenie reklamy i kampanii Fundacja Rosa zebraa od podatnikw 6,6 mln z, ale a 3,2 mln z z tej sumy zamiast na realizacj celw statutowych poszo na kampani informacyjn; Fundacja Radia Zet wydaa ponad 1 mln z na reklam, czyli ok. 47 proc. tego, ile trafio z 1 proc. podatku. Jak tumaczy Magorzata Borowska ze stowarzyszenia Klon/Jawor i serwisu NGO.pl, takie wydatki maj o tyle sens, e znaczna cz podatnikw przekazuje 1 proc. pod wpywem impulsu, a nie chodnej refleksji. Daj tej OPP, ktrej ogoszenie czy spot ostatnio widzieli - mwi. http://www.tvn24.pl/wiadomosci-z-kraju,3/reklama-drozsza-niz-zysk-z-jednego-procenta,282831.html

cznie przekazano 400 mln z, 0,67% cakowitego podatku nalenego zapaconego przez Polakw

Informacje o organizacjach pozarzdowych w Polsce

GUS http://www.stat.gov.pl/gus/5840_13157_PLK_HTML.htm

GUS http://www.stat.gov.pl/gus/5840_13157_PLK_HTML.htm

Gdzie organizacje maj siedzib?

GUS http://www.stat.gov.pl/gus/5840_13157_PLK_HTML.htm

Dziaalno odpatna i gospodarcza organizacji

GUS http://www.stat.gov.pl/gus/5840_13157_PLK_HTML.htm

Formy dziaalnoci organizacji

J. Herbst, J. Przewocka, Podstawowe fakty o organizacjach pozarzdowych. Raport z badania 2010, s.

Zasig terytorialny dziaalnoci organizacji

J. Herbst, J. Przewocka, Podstawowe fakty o organizacjach pozarzdowych. Raport z badania 2010, s.

Eksplozja stowarzysze w latach 90. Roczne tempo przyrostu liczby nowych stowarzysze i fundacji

J. Herbst, J. Przewocka, Podstawowe fakty o organizacjach pozarzdowych. Raport z badania 2010, s. 25

Eksplozja gwnie w miastach Roczne tempo przyrostu liczby nowych stowarzysze i fundacji w

miastach i na wsi

J. Herbst, J. Przewocka, Podstawowe fakty o