numer 4 2015

Download numer 4 2015

Post on 11-Jan-2017

216 views

Category:

Documents

0 download

Embed Size (px)

TRANSCRIPT

  • Nr 4 (280) 2015Tom LXXVIWRZESIEPADZIERNIK

    SZKOASPECJALNA

    CZASOPISMO AKA DE MII PE DA GO GI KI SPE CJAL NEJim. Ma rii Grze go rzew skiej

    Wy daw nic two Aka de mii Pe da go gi ki Spe cjal nejim. Ma rii Grze go rzew skiej

  • Redaktorzy tematyczniAkbota N. Autayeva (KZ) psychologia

    Andrzej Giryski (PL) pedagogika specjalnaJan aszczyk (PL) pedagogika, metodologia

    Bernadeta Szczupa (PL) pedagogika specjalna

    Redaktor naukowyEwa M. Kulesza

    Redaktor statystycznyMariusz Fila

    RedakcjaJulita Kobos (PL) jzyk polski

    Renata Wjtowicz (PL) jzyk angielskiOlena Galczewska (PL) jzyk rosyjski

    Tumaczenie na jzyk angielski Renata Wjtowicz

    Skad komputerowy Andrzej Kowalczyk

    Wersja papierowa jest wersj pierwotn (referencyjn)

    Czasopismo Szkoa Specjalna posiada punktacj MNiSW(5 punktw) w kategorii B

    Rada Naukowa:Kulash B. Bektaeva (KZ), Chiu-Hsia Huang (RC), Tadeusz Gakowski (PL), Sally Goddard Blythe (GB), Vitaly Kantor (RUS), Aniela Korzon (PL), Czesaw Kosakowski (PL), Bohumil Koukola (Cz), Irena Obuchowska (PL), Kutzan K. Omirbekova (KZ), Natalia D. Sokoova (RUS), Adam Szecwka (PL)Komitet Redakcyjny:Ewa Maria Kulesza (redaktor naczelna), Izabella Kucharczyk (sekretarz), Alicja Gier-makowska (czonek), Agnieszka Duniewska (czonek), Jan A. Jelinek (czonek), Anna Mikler-Chwastek (czonek), Katarzyna Smoliska (czonek), Beata Szurowska (czonek)

    Wy daw nic two Aka de mii Pe da go gi ki Spe cjal nejim. Ma rii Grze go rzew skiej

    Ad res Re dak cji: Wy daw nic two APS, 02-353 War sza waul. Szcz li wic ka 40, tel. 22-589-36-45

    centrala 22-589-36-00 wew. 1212, fax 22-658-11-18e-mail: szkolaspecjalna@aps.edu.plwww. szkolaspecjalna.aps.edu.pl

    nakad 800 egz.

  • SZKOA SPECJALNA 4/2015 243

    SPIS TRE CI

    OPRA CO WA NIA NA U KO WE

    245 Katarzyna wirynkao, Agnieszka ytaPrzekonania nauczycieli na temat edukacji wczajcej uczniw ze specjalnymi potrzebami. Raport z bada

    260 Marzenna Zaorska Obraz osoby niepenosprawnej w bajkach i baniach warmiskich (w tym w bajkach i baniach ludowych)

    268 M. , A. it -

    Z PRAK TY KI PE DA GO GICZ NEJ

    279 Zenon Gajdzica, Ewelina CzyObraz osoby niepenosprawnej w podrczniku dla klasy I pt. Nasz elementarz a jego funkcja w ksztatowaniu postaw wobec osb z niepenosprawnoci

    PRAWO I PRAKTYKA

    288 Magorzata SzeroczyskaPrawa i obowizki osoby z niepenosprawnoci intelektualn jako pokrzywdzonej w procesie karnym. Cz I

    Z KRA JU I ZE WIA TA

    301 Marta BielawskaSprawozdanie z Midzynarodowej Konferencji: Teacher in Europe 2015. Empowering values and norms in European Eduaction (Nauczyciele w Europie 2015. Umacnianie wartoci i norm w edukacji europejskiej). Zwolle (Holandia)

    303 Joanna ReimannAktualne problemy rehabilitacji wzroku w wietle konferencji Usprawnianie widzenia u dzieci z dysfunkcj wzroku w zaburzeniach neurologicznych. Bydgoszcz, 2021 listopada 2014

    RECENZJE

    309 Magorzata Anna Karczmarzyk: Dziecko w wirtualnej galerii. Wydawnictwo Akademickie ak, Warszawa 2014, ss. 147 (Julia Gszczak-Wilde)

    311 Angela Scarpa, Susan Williams White, Tony Attwood: CBT for Children and Adolescents with High-Functioning Autism Spectrum Disorders. New York, NY: The Guildford Press 2014, ss. 329 (Kamila Kuprowska-Stpie)

    314 Ludwik Malinowski: Wychowanie pastwowe w Drugiej Rzeczypospolitej. Wydawnictwo APS, Warszawa 2015, ss. 196 (Jacek Kulbaka)

    NASZYM CZYTELNIKOM POLECAMY

    A. Tomkiewicz-Btkowska: ABC Pedagoga Specjalnego. Razem atwiej. Oficyna Wydawnicza Impuls, Krakw 2015, ss. 253 (Magdalena Szwajger)

    M. yliska: Neurodydaktyka. Nauczanie i uczenie si przyjazne mzgowi. Uniwersytet Mikoaja Kopiernika, Toru 2013, ss. 316 (Marta Czerniak-Czyniak)

  • SZKOA SPECJALNA 4/2015244

    CONTENTS

    SCIENTIFIC STUDIES

    245 Katarzyna wirynkao, Agnieszka ytaTeachers beliefs concerning inclusive education for students with special needs. Research report

    260 Marzenna Zaorska Image of people with disabilities in Warmian fables and fairy tales (including folk fables and fairy tales)

    268 Serik M. Kenesbaev, Aigerim A. Makhmetova The use of information technology (it) in the education of children with special needs

    FROM TEACHING PRACTICE

    279 Zenon Gajdzica, Ewelina CzyImage of people with disabilities in the textbook for Grade 1 called Nasz elementarz [Our primer] and its role in developing attitudes toward people with disabilities

    LAW AND PRACTICE

    288 Magorzata SzeroczyskaRights and duties of the person with intellectual disability as the injured party in criminal proceedings. Part 1

    HOME AND WORLD NEWS

    301 Marta BielawskaReport on the International Conference: Teacher in Europe 2015. Empowering values and norms in European Education. Zwolle (Holland)

    303 Joanna ReimannPresent problems of vision rehabilitation in the light of the conference Improving vision in children with visual impairments and neurological disorders. Bydgoszcz, November 2021, 2014

    REVIEWS

    309 Magorzata Anna Karczmarzyk: Dziecko w wirtualnej galerii [The child in a virtual gallery]. Wydawnictwo Akademickie ak, Warszawa 2014, pp. 147 (Julia Gszczak-Wilde)

    311 Angela Scarpa, Susan Williams White, Tony Attwood: CBT for Children and Adolescents with High-Functioning Autism Spectrum Disorders. New York, NY: The Guildford Press 2014, pp. 329 (Kamila Kuprowska-Stpie)

    314 Ludwik Malinowski: Wychowanie pastwowe w Drugiej Rzeczypospolitej [Civic education in the Second Polish Republic]. Wydawnictwo APS, Warszawa 2015, pp. 196 (Jacek Kulbaka)

    WE RECOMMEND TO OUR READERS

    A. Tomkiewicz-Btkowska: ABC pedagoga specjalnego. Razem atwiej [The special edu-cators ABC. Its easier together]. Oficyna Wydawnicza Impuls, Krakw 2015, pp. 253 (Magdalena Szwajger)

    M. yliska: Neurodydaktyka. Nauczanie i uczenie si przyjazne mzgowi [Neurodidactics. Teaching and learning in a brain-friendly way]. UMK, Toru 2013, pp. 316 (Marta Czerniak-Czyniak)

  • PRZEKONANIA NAUCZYCIELI NA TEMAT EDUKACJI WCZAJCEJ UCZNIW...

    SZKOA SPECJALNA 4/2015, 245259 245

    O P R A C O W A N I A N A U K O W E

    KATARZYNA WIRYNKAO ISSN 0137-818XAGNIESZKA YTA DOI: 10.5604/0137818x.1177729UWM, Olsztynkatarzyna2710@wp.pl agnieszka.zyta@uwm.edu.pl

    PRZEKONANIA NAUCZYCIELI NA TEMAT EDUKACJI WCZAJCEJ UCZNIW ZE SPECJALNYMI POTRZEBAMI

    RAPORT Z BADA

    Edukacja wczajca staje si w Polsce coraz powszechniejsza. Wrd czynnikw sprzyjajcych jej sukcesom za najistotniejszy uwaa si stosunek osb pracujcych w danej placwce, w tym nauczycieli (Hughes, 2006). Powinni oni akceptowa ide inklu-zji/integracji szkolnej oraz wierzy w to, e dziecko ma si znale w ich placwce. W artykule autorki zaprezentoway wyniki ilociowych bada przeprowadzonych w roku 2012 wrd 138 nauczycieli. Przedmiotem bada uczyniono opinie nauczycieli szk specjalnych, integracyjnych i oglnodostpnych na temat ksztacenia uczniw ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi oraz ich dowiadczenia w tym zakresie. Analiza wskazaa na rosnc (w porwnaniu do roku 2003) otwarto nauczycieli na edukacj wczajc oraz statystycznie istotne rnice w zakresie postaw wobec inkluzji uczniw z rnymi typami niepenosprawnoci wrd nauczycieli rnych typw szk.

    Sowa kluczowe: edukacja wczajca, nauczyciele, uczniowie ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi

    Wprowadzenie przegld bada

    Wspczesna szkoa powinna stanowi rodowisko wyrwnywania szans roz-wojowych i edukacyjnych dla uczniw, nauczycieli i rodzicw. Zdaniem B. li-werskiego (2012, s. 1738) moliwe byoby to dziki jej demokratyzacji, niestety jednak jest ona wci daleka od ideau. Ograniczajc rozwaania do ksztacenia uczniw z niepenosprawnoci, dostrzega si pewne zmiany bdce wynikiem dostosowywania owiaty w Polsce do standardw wyznaczanych przez spoe-czestwa demokratyczne. Zaobserwowa przy tym mona wzajemne oddziay-wanie na siebie teorii i praktyki pedagogicznej. Z jednej strony zmiany w teorii pedagogiki zwizane z uznaniem paradygmatu humanistycznego, a na gruncie pedagogiki specjalnej w jego ramach take paradygmatw emancypacyjnego i normalizacyjnego przyczyniaj si do zmian w praktyce, z drugiej rzeczy-wisto spoeczna (np. oddolne inicjatywy rnych grup spoecznych, zmienia-jca si sytuacja ekonomiczna, polityczna) wymusza zmiany w teorii. Analiza dostpnych opracowa teoretycznych i badawczych doniesie pokazuje jednak, e praktyka pedagogiczna czsto nie dotrzymuje kroku teorii, ktra rozwija si szybciej.

  • KATARZYNA WIRYNKAO, AGNIESZKA YTA

    SZKOA SPECJALNA 4/2015, 245259246

    Proces eliminowania utrudnie edukacyjnych czy si m.in. z zagwarantowa-niem uczniom ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi (SPE) wikszego dostpu do edukacji, take w szkoach i placwkach oglnodostpnych i integracyjnych, li-kwidowaniem barier architektonicznych i komunikacyjnych, wprowadzeniem obo-wizku dostosowywania treci, metod i organizacji nauczania do ich moliwoci psychofizycznych oraz zapewnieniem moliwoci korzystania z opieki psycholo-gicznej i specjalnych form pracy dydaktycznej (por. art. 1 Ustawy z dnia 7 wrzenia 1991 r.). Propagowane s ponadto hasa wyrwnywania szans, a take uznaje si podmiotow rol uczniw (we wspdecydowaniu w procesie ksztacenia) i rodzi-cw (np. w decydowaniu o wyborze formy ksztacenia). Rozszerzeniu ulega zakres zainteresowa edukacji i rehabilitacji, obejmujc coraz gbsze stopnie niepeno-sprawnoci oraz wszystkie grupy wiekowe, nakada si te obowizek zapewnienia osobom z niepenosprawnoci moliwoci integracji ze rodowiskiem (niezalenie od formy ksztacenia, a take okresu rozwojowego, w jakim jednostka si znajduje).

    Nowe przepisy owiatowe (m.in. Rozporzdzenie MEN z dnia 30 kwietnia 2013 r.), majce gwarantowa specjalne wsparcie osobom z niepenosprawnoci, odnosz si nie tylko do wyspecjalizowanych placwek specjalnych. W ich myl